Home » Hình sự » Xúi giục người khác giết người phạm tội gì? Án phạt ra sao?

Luật sư LS. Nguyễn Duy Anh
Ngày đăng 12/04/2024
Ngày cập nhật 08/06/2026
Tin liên quan

Xúi giục người khác giết người phạm tội gì? Án phạt ra sao?

Nhiều trường hợp người phạm tội do bị người khác xúi giục kích động nên đã thực hiện hành vi giết người. Vậy thì, xúi giục người khác giết người là gì? Xúi giục người khác phạm tội giết người bị xử lý như thế nào, có bị đi tù không? Cùng Luật A+ giải đáp những thắc mắc này qua bài viết sau.

1. Quy định pháp luật về Tội xúi giục người khác giết người

Hiện nay, hành vi xúi giục người khác giết người chưa được một văn bản quy phạm pháp luật nào quy định. Vì vậy, quy định pháp luật về tội xúi giục người khác giết người còn bị bỏ ngỏ trong Bộ luật hình sự.
Xúi giục người khác giết người có thể được định nghĩa như sau: Xúi giục người khác giết người là việc mà người xúi giục không trực tiếp tham gia vào công việc giết người; mà dùng lời lẽ hoặc bất cứ hành động nào khác để kích động người khác thực hiện hành vi giết người; người xúi giục người khác giết người bằng cách như: kích động mâu thuẫn của người này với ai đó; nói những điều sai sự thật hay đưa ra một lợi ích nào đó để xúi giục người khác giết người.
Ví dụ: Anh B đang làm thuê cho bà tên N, do bà N chưa trả tiền lương mấy tháng này cho mình nên sau khi có uống rượu thì anh B đã tìm đến nhà bà N để chửi, bà N nghe thấy liền cùng ra chửi lại. Khi thấy B không chịu thua, bà N liền mách con trai là anh H. Nghe chuyện, anh H liền lập tức xông ra định cho B một bài học nhỏ nhưng do bà N cứ ở trong nhà hô: “Đánh nó đi, đánh chết nó cho mẹ, cho nó chừa cái tật chửi rủa người khác” anh H kích động càng đánh B mạnh hơn. Do nghe bà N nên anh H đã liên tục đánh B gây hậu quả chết người. Bà N ở đây đã thực hiện việc xúi giục người khác giết người.
tội xúi giục người khác giết người 01
Dùng lời lẽ gây kích động để xúi giục người khác thực hiện hành vi giết người.

2. Xúi giục người khác giết người có bị coi là đồng phạm tội giết người không?

Đồng phạm được quy định tại khoản 1 Điều 17 Bộ luật Hình sự (sau đây gọi tắt là Bộ luật Hình sự) như sau: “Đồng phạm là trường hợp có hai người trở lên cố ý cùng thực hiện một tội phạm”. Do đó, trường hợp người thực hành phạm tội giết người hoàn thành thuộc khoản 2 Điều 123 Bộ luật Hình sự thì người đồng phạm trong vai trò là người xúi giục phải chịu trách nhiệm hình sự về cùng tội danh giết người hoàn thành thuộc khoản 2 Điều 123 với người thực hành.
Tuy nhiên, trong khi thực hiện hành vi phạm tội, người xúi giục người khác giết người tự ý nửa chừng chấm dứt việc phạm tội và có hành vi ngăn cản việc thực hiện hành vi phạm tội của người thực hành nhưng không ngăn cản được, hậu quả chết người đã xảy ra thì người tổ chức, người xúi giục, người giúp sức vẫn phải chịu trách nhiệm hình sự về tội giết người hoàn thành mà không được miễn trách nhiệm hình sự theo Điều 17 Bộ luật Hình sự (mục 1 phần I Nghị quyết 01-HĐTP/NQ).
Nếu người người xúi giục tự ý nửa chừng chấm dứt việc phạm tội nhưng không có hành vi ngăn cản việc thực hiện hành vi phạm tội của người thực hành, hậu quả chết người đã xảy ra thì người tổ chức, người xúi giục, người giúp sức vẫn phải chịu trách nhiệm hình sự về tội giết người hoàn thành mà không được miễn trách nhiệm hình sự theo Điều 16 BLHS 2015 (mục 1 phần I Nghị quyết 01-HĐTP/NQ).
Như vậy, xúi giục người khác giết người có thể bị coi là đồng phạm tội giết người.
Mặc dù hành vi ‘xúi giục’ thường được hiểu là tác động để người khác thực hiện tội phạm, nhưng trong thực tế, nhiều người thường nhầm lẫn giữa tội ‘Xúi giục người khác giết người’ và ‘Xúi giục tự sát’. Việc nhận diện đúng bản chất hành vi là ‘lằn ranh’ quan trọng để xác định đúng tội danh, bởi khung hình phạt và tính chất nguy hiểm của hai hành vi này là hoàn toàn khác biệt, cụ thể như sau:
  • Xúi giục giết người: Không cấu thành một tội danh riêng biệt mà được xem là hành vi của người xúi giục trong vụ án đồng phạm Tội giết người (theo Điều 123 Bộ luật Hình sự). Người xúi giục phải chịu trách nhiệm hình sự về tội danh này với vai trò là người đồng phạm.
  • Xúi giục tự sát: Là một tội danh độc lập được quy định cụ thể tại Điều 131 Bộ luật Hình sự. Đây là hành vi kích động, dụ dỗ hoặc tạo điều kiện cho người khác tự tước đoạt mạng sống của chính mình.
Xem thêm: Người dưới 14 tuổi phạm tội giết người có bị đi tù không?

3. Khung hình phạt cho tội xúi giục giết người

Đồng phạm tội giết người vẫn sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội giết người theo quy định tại Điều 123 Bộ luật Hình sự.
Theo đó, nếu có đủ căn cứ chứng minh đối tượng là người xúi giục trong vụ án đồng phạm giết người thì đối tượng đó phải chịu trách nhiệm đồng phạm về Tội giết người với vai trò Người xúi giục kích động, thúc đẩy người khác thực hiện hành vi phạm tội. Cụ thể căn cứ theo Điều 123 Bộ luật Hình sự có các khung hình phạt sau:
Khung hình phạtHành vi phạm tội
Khung 1: Phạt tù từ 12 năm đến 20 năm, tù chung thân hoặc tử hìnhGiết người thuộc một trong các trường hợp sau đây:Giết 02 người trở lên;Giết người dưới 16 tuổi;Giết phụ nữ mà biết là có thai;Giết người đang thi hành công vụ hoặc vì lý do công vụ của nạn nhân;Giết ông, bà, cha, mẹ, người nuôi dưỡng, thầy giáo, cô giáo của mình;Giết người mà liền trước đó hoặc ngay sau đó lại thực hiện một tội phạm rất nghiêm trọng hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng;Để thực hiện hoặc che giấu tội phạm khác;Để lấy bộ phận cơ thể của nạn nhân;Thực hiện tội phạm một cách man rợ;Bằng cách lợi dụng nghề nghiệp;Bằng phương pháp có khả năng làm chết nhiều người;Thuê giết người hoặc giết người thuê;Có tính chất côn đồ;Có tổ chức;Tái phạm nguy hiểm;Vì động cơ đê hèn.
Khung 2: Phạt tù từ 07 năm đến 15 nămPhạm tội không thuộc các trường hợp quy định tại Khung 1
Mặc dù người xúi giục không trực tiếp thực hiện hành vi tước đoạt mạng sống, nhưng dưới góc độ đồng phạm (với vai trò người tổ chức hoặc người xúi giục), họ phải chịu trách nhiệm hình sự tương ứng với tội danh mà người thực hành đã gây ra. Cụ thể, khi quyết định hình phạt, Tòa án sẽ căn cứ vào các yếu tố cốt lõi sau:
  • Tính chất, mức độ tham gia: Đánh giá vai trò khởi xướng, thúc đẩy tội phạm và tầm ảnh hưởng của người xúi giục đối với ý chí của người trực tiếp thực hiện.
  • Hậu quả thực tế: Kết quả của hành vi giết người mà người thực hành đã gây ra trên thực tế.
  • Các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ: Xem xét các tình tiết như xúi giục người dưới 18 tuổi, xúi giục vì động cơ đê hèn hoặc vụ lợi.
Dựa trên các căn cứ này, mức án áp dụng cho người xúi giục vẫn nằm trong các khung hình phạt của Điều 123 Bộ luật Hình sự, bao gồm từ 12 đến 20 năm tù, tù chung thân hoặc tử hình tùy vào tính chất nghiêm trọng của vụ án.
Bên cạnh khung hình phạt chính, người phạm tội còn phải đối mặt với các hình phạt bổ sung như: cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm, chịu hình phạt quản chế hoặc cấm cư trú từ 01 năm đến 05 năm. Đặc biệt, đối với trường hợp chỉ dừng lại ở giai đoạn chuẩn bị phạm tội, khung hình phạt áp dụng là từ 01 năm đến 05 năm tù.
tội xúi giục người khác giết người 02
Người có hành vi xúi giục người khác giết người, tuy không trực tiếp tham gia vào việc giết người nhưng vẫn phải bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

4. Xúi giục người khác giết người có bị coi là chủ mưu tội giết người hay không?

Xúi giục người khác giết người có thể coi là đồng phạm giết người. Như vậy xúi giục người khác giết người có bị coi là chủ mưu tội giết người hay không?
Căn cứ vào tính chất tham gia của mỗi người trong đồng phạm, tại khoản 3 Điều 17 Bộ luật Hình sự đã quy định có 04 loại người đồng phạm đó là: người tổ chức, người thực hành, người xúi giục và người giúp sức.
  • Người thực hành: Trực tiếp thực hiện hành vi phạm tội, cụ thể là các hành động cấu thành tội giết người như sử dụng hung khí hoặc gây ra cái chết cho nạn nhân. Vai trò này đóng vị trí then chốt, tác động trực tiếp lên mục tiêu dựa trên ý định đã được hình thành từ trước để hoàn thành tội phạm.
  • Người tổ chức: Giữ vị trí chủ mưu, cầm đầu hoặc chỉ huy việc thực hiện tội phạm trong một nhóm đồng phạm. Đối tượng này chịu trách nhiệm lên kế hoạch, phân công nhiệm vụ hoặc điều phối toàn bộ quá trình phạm tội, có thể từ khâu lên ý tưởng cho đến khi hành vi tội phạm kết thúc.
  • Người xúi giục: Có hành vi kích động, dụ dỗ hoặc thúc đẩy người khác thực hiện tội phạm thông qua việc tác động vào ý thức và tư tưởng của họ. Người xúi giục có thể là người khởi xướng ý tưởng tội phạm hoặc chỉ đóng vai trò kích thích ý định sẵn có để người khác quyết định hành động trên thực tế.
  • Người giúp sức: Tạo ra các điều kiện thuận lợi về mặt vật chất hoặc tinh thần để hỗ trợ các đồng phạm khác thực hiện hành vi tội phạm dễ dàng hơn. Đặc điểm của vai trò này là không trực tiếp giết người nhưng cung cấp công cụ, phương tiện hoặc hỗ trợ đắc lực giúp quá trình phạm tội diễn ra trót lọt.
Như vậy, xúi giục người khác giết người không bị coi là chủ mưu (người tổ chức) tội giết người vì chỉ có hành vi tác động đến ý thức, tư tưởng của người khác làm cho người bị xúi giục thực hiện tội phạm thì được coi là người xúi giục chứ không phải người chủ mưu.
Xem thêm: Người dưới 18 tuổi phạm tội giết người đi tù bao nhiêu năm?

5. Dấu hiệu pháp lý Tội xúi giục người khác giết người

Dấu hiệu pháp lý Tội xúi giục người khác giết người chính là dấu hiệu đồng phạm với vai trò người xúi giục trong vụ án giết người.
Theo đó, đồng phạm người xúi giục đòi hỏi những dấu hiệu sau:
  • Những dấu hiệu mặt khách quan:
    • Một là, đòi hỏi phải có hai người trở lên có đủ điều kiện chủ thể tội phạm (gồm người tổ chức, người xúi giục, người giúp sức); cụ thể trong tội này phải có người xúi giục và người thực hành.
    • Hai là, người xúi giục phải tham gia vào tội phạm với hành vi xúi giục người khác thực hiện tội phạm giết người.
  • Những dấu hiệu mặt chủ quan:
    • Dấu hiệu lỗi: Về lí trí, người xúi giục nhận thức rõ hành vi của mình là nguy hiểm cho xã hội và biết người khác có hành vi nguy hiểm cho xã hội; đồng phạm thấy trước hậu quả nguy hiểm cho xã hội mà họ cùng thực hiện.
    • Dấu hiệu mục đích: Đòi hỏi người thực hiện hành vi giết người phải có mục đích phạm tội.
tội xúi giục người khác giết người 03
Người xúi giục phải thực hiện hành vi xúi giục người khác giết người.

Như vậy, nếu người xúi giục trong vụ án đồng phạm thỏa mãn những dấu hiệu trên thì sẽ bị coi là đồng phạm giết người với vai trò người xúi giục.

6. Khởi tố Tội xúi giục người khác giết người

Căn cứ theo quy định của Bộ luật Tố tụng Hình sự, quy trình khởi tố vụ án hình sự đối với hành vi tội xúi giục người khác giết người được thực hiện thông qua ba bước sau đây:

6.1. Bước 1: Tiếp nhận tin báo, tố giác về tội phạm và kiến nghị khởi tố

Cơ quan điều tra có trách nhiệm tiếp nhận đầy đủ mọi thông tin liên quan đến hành vi xúi giục giết người từ các nguồn tin tố giác của cá nhân, tin báo từ cơ quan, tổ chức hoặc thông qua phương tiện truyền thông đại chúng. Mọi thông tin khi tiếp nhận đều được ghi nhận đầy đủ, đảm bảo tính bảo mật và được giải quyết kịp thời theo đúng trình tự pháp luật nhằm ngăn chặn sớm các hậu quả nghiêm trọng có thể xảy ra.

6.2. Bước 2: Kiểm tra, xác minh các tin tức về tội phạm

Sau khi tiếp nhận, cơ quan có thẩm quyền sẽ tiến hành xác minh, làm rõ các dấu hiệu cấu thành tội phạm dựa trên các chứng cứ và lời khai ban đầu thu thập được. Thời hạn cho quá trình xác minh thông thường là 20 ngày, tuy nhiên đối với các vụ án phức tạp, có tính chất nghiêm trọng hoặc liên quan đến nhiều đối tượng, thời hạn này có thể được gia hạn tối đa lên đến 02 tháng để đảm bảo tính chính xác cho việc ra quyết định.

6.3. Bước 3: Ra quyết định khởi tố hoặc không khởi tố vụ án hình sự

Dựa trên kết quả xác minh, nếu đủ căn cứ chứng minh hành vi xúi giục giết người đã cấu thành tội phạm, cơ quan chức năng sẽ chính thức ra quyết định khởi tố vụ án hình sự để bắt đầu quá trình điều tra chuyên sâu. Ngược lại, trong trường hợp chưa đủ yếu tố cấu thành tội phạm hoặc không có căn cứ pháp lý, cơ quan điều tra sẽ ra quyết định không khởi tố hoặc hủy bỏ các quyết định tạm thời để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp cho các bên liên quan.

7. Luật sư tư vấn Hình sự

Với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm, giỏi, nhiệt huyết và tận tâm, Luật A+ tự hào là đơn vị hàng đầu tư vấn và giải quyết các vấn đề hình sự bao gồm các dịch vụ sau:
  • Đánh giá các vấn đề pháp lý liên quan đến hình sự;
  • Tư vấn thu thập và chuẩn bị chứng cứ;
  • Soạn thảo hồ sơ khởi kiện trong trường hợp khởi kiện;
  • Luật sư bảo vệ tại tòa án.

Lý do chọn Luật A+:

Giỏi chuyên môn, nhiều kinh nghiệm
Đội ngũ luật sư của Luật A+ đều là các luật sư xuất sắc, nắm rõ các quy định pháp luật, hiểu cách vận hành của cơ quan tố tụng và cơ quan Đảng giám sát. Ngoài ra các luật sư A+ đã chinh chiến và dày dạn kinh nghiệm ở các vụ án hình sự.
Thấu hiểu
Luật sư A+ thấu hiểu nỗi sợ hãi và hoang mang của thân chủ khi đối diện với một tình huống có thể phải ở tù, có thể sẽ bị oan sai, mong muốn được hỗ trợ hết mức 24/7 từ chuyên môn đến sự an tâm tâm lý. Vì thế chúng tôi sẽ làm hết khả năng để đem lại sự an tâm và công bằng cho thân chủ, khách hàng.
Cam kết đến cùng
Hành trình giành được công bằng cho khách hàng có thể sẽ không thuận lợi và bằng phẳng. Hành trình đó có thể phải trải qua nhiều năm với nhiều cấp xét xử. Luật sư A+ cam kết sẽ đi cùng và bảo vệ khách hàng cho đến khi nào công lý, công bằng được thực hiện.

8. Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Để làm rõ hơn về tính chất phức tạp của tội danh này, Luật A+ xin giải đáp một số thắc mắc phổ biến mà chúng tôi thường nhận được từ thân chủ như sau:

8.1. Xúi giục giết người có bị tử hình không?

Có, người xúi giục hoàn toàn có thể đối mặt với mức án tử hình nếu hành vi giết người của người thực hành rơi vào các tình tiết định khung tăng nặng tại Điều 123 BLHS. Do là đồng phạm, trách nhiệm hình sự của người xúi giục được xem xét tương đương với tính chất và hậu quả mà người thực hành gây ra cho nạn nhân.

8.2. Làm sao để chứng minh hành vi xúi giục giết người?

Việc chứng minh dựa trên sự kết hợp giữa lời khai người thực hành và các dữ liệu điện tử như tin nhắn đe dọa, ghi âm chỉ đạo hoặc bằng chứng cung cấp hung khí. Cơ quan công an sẽ tiến hành trích xuất dữ liệu, đối chiếu thời gian và diễn biến thực tế để làm rõ vai trò tác động ý chí của người xúi giục.

8.3. Có được miễn trách nhiệm hình sự nếu hối hận không?

Việc hối hận sau khi hậu quả chết người đã xảy ra không được miễn trách nhiệm hình sự mà chỉ có thể là một tình tiết giảm nhẹ trước tòa. Nếu người xúi giục không chủ động ngăn cản quyết liệt và thực tế trước khi hành vi phạm tội hoàn thành, họ vẫn phải chịu trách nhiệm về hậu quả tội giết người đã xảy ra.
Như vậy, xúi giục người khác giết người có thể sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về vụ án đồng phạm giết người với vai trò là người xúi giục. Tùy vào tính chất, mức độ tham gia mà họ sẽ được áp dụng các tình tiết tăng nặng giảm nhẹ hình phạt. Nếu còn bất kỳ thắc mắc gì liên quan đến vấn đề này, quý khách hàng vui lòng liên hệ luật sư A+ qua email: contact@apluslaw.vn hoặc qua sđt: 0899511010 để được hỗ trợ và tư vấn.
Công Ty Luật TNHH A+ là phòng pháp chế của doanh nghiệp, đưa giải pháp và tư vấn kịp thời, toàn diện các lĩnh vực, mang lại hiệu quả, an toàn pháp lý cho doanh nghiệp.
Các bài viết cùng lĩnh vực
Dịch vụ tư vấn hình sự và tranh tụng chuyên nghiệp
Dịch vụ tư vấn hình sự và tranh tụng chuyên nghiệp
lsnguyenduyanh 08/08/2021