Tội giết người có cấu thành tội phạm vật chất hay hình thức?

Tội giết người xâm phạm đến khách thể đặc biệt đó là quyền sống – một trong những quyền cơ bản nhất của con người. Tại Điều 19 Hiến pháp 2013 có quy định về quyền sống như sau: “Mọi người có quyền sống. Tính mạng con người được pháp luật bảo hộ. Không ai bị tước đoạt tính mạng trái luật”. Chính vì thế việc tìm hiểu về tội giết người có cấu thành tội phạm vật chất là vô cùng quan trọng. Cùng Luật A+ xem ngay bài viết sau.

1. Thế nào là cấu thành tội phạm vật chất và cấu thành tội phạm hình thức?

Những ai nghiên cứu về pháp luật chắc hẳn đều đã từng nghe qua cấu thành tội phạm vật chất và cấu thành tội phạm hình thức. Cấu thành tội phạm có ý nghĩa quan trọng trong việc làm rõ đặc điểm pháp lý của tội phạm giúp phân biệt tội phạm này với tội phạm khác, giúp xác định tội danh đối với hành vi phạm tội để có thể truy cứu trách nhiệm hình sự vá áp dụng đúng khung hình phạt đối với người phạm tội. Có hai loại cấu thành tội phạm là cấu thành tội phạm vật chất và cấu thành tội phạm hình thức, cụ thể:

1.1. Cấu thành tội phạm vật chất

Cấu thành tội phạm vật chất là cấu thành tội phạm mà có các dấu hiệu phạm tội bắt buộc là hành vi khách quan (thuộc mặt khách quan của tội phạm) và hậu quả thiệt hại do hành vi này gây ra. Để xác định được hậu quả thiệt hại do hành vi gây ra cần phải chứng minh giữa hành vi khách quan và hậu quả thiệt hại có mối quan hệ nhân quả với nhau. Do đó, trong các tài liệu thu thập dấu hiệu phạm tội của các tội phạm có cấu thành vật chất luôn có đầy đủ 3 dấu hiệu sau:

• Hành vi phạm tội;
• Hậu quả do hành vi phạm tội gây ra;
• Mối quan hệ nhân quả giữa hành vi và hậu quả.

Hiểu một cách đơn giản, cấu thành tội phạm vật chất đòi hỏi phải có hậu quả xảy ra và hậu quả này xuất phát từ chính hành vi vi phạm. Tội phạm có cấu thành tội phạm vật chất được coi là hoàn thành kể từ thời điểm có xảy ra thiệt hại.

Ví dụ: Tội giết người cướp tài sản thì người phạm tội đã thực hiện hành vi giết người và cướp tài sản, hậu quả để lại là người bị hại chết, tài sản mất. Mối quan hệ nhân quả trong trường hợp này đó là cái chết của người bị hại và tài sản bị mất là do hành vi giết người cướp tài sản của người phạm tội.

Xem thêm: Xúi giục người khác giết người phạm tội gì? Án phạt ra sao?

1.2. Cấu thành tội phạm hình thức

Cấu thành tội phạm hình thức là cấu thành tội phạm chỉ có duy nhất một yếu tố bắt buộc là hành vi nguy hiểm cho xã hội (thuộc mặt khách quan của tội phạm). Trong đó, hành vi nguy hiểm cho xã hội là hành vi gây thiệt hại hoặc có khả năng gây thiệt hại cho các quan hệ xã hội được luật hình sự bảo vệ, được thể hiện dưới dạng hành động hoặc không hành động. 

Tội phạm cấu thành tội phạm hình thức được coi là hoàn thành kể từ thời điểm thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội. Chỉ có tội phạm cấu thành hình thức mới có giai đoạn phạm tội chưa đạt. 

Ví dụ: Tội bắt cóc chiếm đoạt tài sản được coi là hành vi cấu thành tội phạm hình thức. Có nghĩa là, người phạm tội chỉ cần thực hiện hành vi về mặt khách quan như: bắt cóc con tin, đe dọa chiếm đoạt tài sản là đủ để cấu thành tội phạm mà không cần hậu quả xảy ra.

2. Điểm đặc biệt trong quy định về khung hình phạt của Tội giết người?

Tội giết người là tội phạm đặc biệt nguy hiểm cho xã hội, xâm phạm trực tiếp đến quyền được sống của con người. Đây là một trong số ít những tội có thể bị áp dụng hình phạt tử hình – hình phạt đặc biệt và nghiêm khắc nhất trong hệ thống hình phạt của luật hình sự Việt Nam. Do đó, quy định pháp luật về tội giết người cũng có những điểm đặc biệt so với quy định về các tội phạm khác, cụ thể:

• Các tình tiết định khung hình tăng nặng của Điều luật được đưa lên đầu Điều luật tại Khoản 1 đi kèm với khung hình phạt cao nhất áp dụng cho tội danh này là từ 12 năm đến 20 năm tù hoặc tù chung thân hoặc tử hình. Sau đó, tại Khoản 2 quy định khung hình phạt nhẹ hơn là từ 07 năm đến 15 năm tù. 
• Trong khi đó, phần lớn các tội danh được quy định trong Bộ luật Hình sự đều được xây dựng khung hình phạt theo chiều hướng hình phạt tăng dần. Hành vi khách quan của tội phạm đi kèm với khung hình phạt nhẹ nhất áp dụng cho tội danh đó được quy định ngay đầu điều luật tại Khoản 1, sau đó lần lượt là các điều khoản về các trường hợp định khung tăng nặng đi kèm với khung hình phạt cao hơn. Ví dụ: Điều 171 quy định về Tội cướp giật tài sản, đối với hành vi cướp giật tài sản của người khác, người phạm tội sẽ bị truy cứu theo Khoản 1 Điều này với khung hình phạt áp dụng từ 01 năm đến 05 năm tù. Tiếp đó, Khoản 2 Điều luật quy định về các tình tiết định khung hình tăng nặng với khung hình phạt từ 03 năm đến 10 năm tù.

Sự khác biệt này được hình thành do hành vi giết người đã xâm phạm trực tiếp đến tính mạng, sức khỏe, thân thể con người – thứ quan trọng nhất trong các quan hệ được pháp luật hình sự bảo vệ, được hiến pháp ghi nhận. Do đó, cách xây dựng cấu trúc điều luật như nêu trên đối với tội giết người là nhằm mục đích răn đe, cảnh báo đối với mọi suy nghĩ hoặc ý định thực hiện hành vi giết người.

Xem thêm: Người dưới 14 tuổi phạm tội giết người có bị đi tù không?

3. Tội giết người là tội phạm cấu thành vật chất hay cấu thành hình thức?

Như những gì đã giải thích ở trên, có thể nhận thấy rõ ràng tội giết người là tội phạm có cấu thành vật chất, tức là để xác định một hành vi có phạm tội giết người hay không thì: 

• hành vi đó phải gây ra hậu quả chết người;
• phải có mối quan hệ nhân quả giữa hành vi và hậu quả chết người. 

Tuy nhiên, điểm đặc biệt là ở Tội giết người là có thể xảy ra trường hợp hậu quả chết người chỉ là điều kiện xác định giai đoạn tội phạm hoàn thành, tức là tuy không có hậu quả chết người xảy ra nhưng người thực hiện hành vi vẫn phạm tội giết người vì có căn cứ xác định chủ thể phạm tội với lỗi cố ý trực tiếp, trong đó:

• Lỗi cố ý trực tiếp được xác định khi người phạm tội thấy trước hậu quả chết người có thể xảy ra hoặc tất nhiên xảy ra nhưng vì mong muốn hậu quả đó nên đã thực hiện hành vi phạm tội;
• Hậu quả chết người không xảy ra là do nguyên nhân khách quan.

Như vậy, đối với tội giết người, hành vi giết người dù có gây ra hậu quả chết người hay không, người phạm tội vẫn sẽ chịu truy cứu về tội phạm nay. Mối tương quan giữa hậu quả và hành vi giết người là không thể tách rời. Vì vậy, có thể khẳng định tội giết người là tội phạm cấu thành vật chất.

Xem thêm: So sánh 16 tuổi giết người và dưới 16 tuổi giết người đi tù bao nhiêu năm?

4. Luật sư tư vấn Hình sự

Với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm, giỏi, nhiệt huyết và tận tâm, Luật A+ tự hào là đơn vị hàng đầu tư vấn và giải quyết các vấn đề hình sự bao gồm các dịch vụ sau:

• Đánh giá các vấn đề pháp lý liên quan đến hình sự;
• Tư vấn thu thập và chuẩn bị chứng cứ;
• Soạn thảo hồ sơ khởi kiện trong trường hợp khởi kiện;
• Luật sư bảo vệ tại tòa án.

Lý do chọn Luật A+:

Giỏi chuyên môn, nhiều kinh nghiệm

Đội ngũ luật sư của Luật A+ đều là các luật sư xuất sắc, nắm rõ các quy định pháp luật, hiểu cách vận hành của cơ quan tố tụng và cơ quan Đảng giám sát. Ngoài ra các luật sư A+ đã chinh chiến và dày dạn kinh nghiệm ở các vụ án hình sự.

Thấu hiểu

Luật sư A+ thấu hiểu nỗi sợ hãi và hoang mang của thân chủ khi đối diện với một tình huống có thể phải ở tù, có thể sẽ bị oan sai, mong muốn được hỗ trợ hết mức 24/7 từ chuyên môn đến sự an tâm tâm lý. Vì thế chúng tôi sẽ làm hết khả năng để đem lại sự an tâm và công bằng cho thân chủ, khách hàng.

Cam kết đến cùng

Hành trình giành được công bằng cho khách hàng có thể sẽ không thuận lợi và bằng phẳng. Hành trình đó có thể phải trải qua nhiều năm với nhiều cấp xét xử. Luật sư A+ cam kết sẽ đi cùng và bảo vệ khách hàng cho đến khi nào công lý, công bằng được thực hiện.

Như vậy qua bài viết trên, có thể khẳng định tộigiết người là tội có cấu thảnh tội phạm vật chất. Nếu còn bất kỳ thắc mắc gì, quý khách hàng vui lòng liên hệ luật sư A+ qua email: contact@apluslaw.vn hoặc qua sđt: 0899511010 để được hỗ trợ và tư vấn.

Luật sư Nguyễn Duy Anh

Tôi là Luật sư Nguyễn Duy Anh

Email: anh@apluslaw.vn

Phone: 0939698142

Website: https://apluslaw.vn/nguyen-duy-anh.html

Số thẻ Luật sư: 10674/LS

1. Học vấn:

Cử nhân, Đại học Luật Tp.HCM, 2011.

Thạc sỹ Chính sách Công, Đại học Fulbright, 2021.

2. Kinh nghiệm làm việc:

Luật Trí Minh, văn phòng HCM từ 2011-2021:

• (2011-2013) _ chức vụ Chuyên viên tư vấn;
• (2013-2014) _ chức vụ Trưởng phòng doanh nghiệp;
• (2014-2021) _ chức vụ Phó Giám đốc.

Luật A+, văn phòng HCM từ 2021 – nay:

• (2021 – nay) _ chức vụ Giám đốc Luật A+