Tội vi phạm việc niêm phong, kê biên tài sản, phong tỏa tài khoản theo Điều 385 BLHS

Trong tố tụng, niêm phong, kê biên tài sản hay phong tỏa tài khoản là biện pháp quan trọng để đảm bảo thi hành án và ngăn tẩu tán tài sản. Thế nhưng, vi phạm các quy định này lại trực tiếp xâm hại nghiêm trọng tính hiệu lực của quyết định tư pháp, gây thất thoát tài sản và làm suy yếu công lý. Hành vi này không chỉ là sự bất tuân pháp luật mà còn là thái độ coi thường quyền lực nhà nước, phá hoại sự minh bạch trong xử lý vụ án. Để đi sâu tìm hiểu về định nghĩa, các yếu tố cấu thành và khung hình phạt của tội danh này, mời bạn cùng Luật A+ tham khảo bài viết chi tiết dưới đây.

1. Tội vi phạm việc niêm phong, kê biên tài sản, phong tỏa tài khoản được hiểu thế nào? 

Tội vi phạm việc niêm phong, kê biên tài sản, phong tỏa tài khoản là hành vi của cá nhân cố ý phá vỡ, làm thay đổi hiện trạng hoặc cản trở hiệu lực pháp lý của các biện pháp ngăn chặn, đảm bảo xử lý tài sản đang được cơ quan có thẩm quyền áp dụng trong quá trình tố tụng hình sự, dân sự, hành chính.

Nói cách khác, đây là hành vi xâm phạm vào quy trình bảo toàn tài sản hoặc chứng cứ mà các cơ quan tiến hành tố tụng đã áp dụng bằng một trong các hình thức như:

• Tự ý tháo dỡ, phá bỏ niêm phong trên tài sản, vật chứng;
• Di chuyển, sử dụng trái phép tài sản đang bị kê biên, bị phong tỏa;
• Rút tiền, chuyển tiền, làm thay đổi hiện trạng tài khoản đã bị phong tỏa;
• Cho phép hoặc tổ chức việc khai thác, mua bán, cầm cố tài sản đang bị kê biên.

Những hành vi này, nếu không thuộc trường hợp cấu thành tội phạm khác nghiêm trọng hơn, thì có thể bị xử lý hình sự theo Điều 385 Bộ luật Hình sự 2015, vì đã cản trở hoạt động tố tụng và làm sai lệch khả năng thi hành án.

2. Hình phạt Tội vi phạm việc niêm phong, kê biên tài sản, phong tỏa tài khoản theo Điều 385 BLHS 2015

Theo quy định tại Điều 385 Bộ luật Hình sự 2015, về Tội vi phạm việc niêm phong, kê biên tài sản, phong tỏa tài khoản cụ thể như sau: 

Điều 385. Tội vi phạm việc niêm phong, kê biên tài sản, phong tỏa tài khoản

1. Người nào được giao giữ, quản lý tài sản bị kê biên, bị niêm phong hoặc vật chứng bị niêm phong, tài khoản bị phong tỏa mà thực hiện một trong các hành vi sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm:

a) Phá hủy niêm phong, giải tỏa việc phong tỏa tài khoản mà không có quyết định của người có thẩm quyền;

b) Tiêu dùng, chuyển nhượng, đánh tráo, cất giấu hoặc hủy hoại tài sản bị kê biên.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm:

a) Dẫn đến việc giải quyết vụ án, vụ việc bị sai lệch;

b) Dẫn đến bị can, bị cáo, người bị kết án, người phải thi hành án, người có nghĩa vụ thi hành án tẩu tán tài sản và không thi hành được nghĩa vụ thi hành án với số tiền 100.000.000 đồng trở lên.

3. Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

Theo Điều 385 Bộ luật Hình sự 2015 đối với Tội vi phạm việc niêm phong, kê biên tài sản, phong tỏa tài khoản quy định các khung hình phạt chính như sau: 

– Khung hình phạt thứ nhất: Phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm, đối với người nào được giao giữ, quản lý tài sản bị kê biên, bị niêm phong hoặc vật chứng bị niêm phong, tài khoản bị phong tỏa mà thực hiện một trong các hành vi sau đây:

+ Phá hủy niêm phong, giải tỏa việc phong tỏa tài khoản mà không có quyết định của người có thẩm quyền;

+ Tiêu dùng, chuyển nhượng, đánh tráo, cất giấu hoặc hủy hoại tài sản bị kê biên.

– Khung hình phạt thứ hai: Phạt tù từ 02 năm đến 07 năm, đối với phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây:

+ Dẫn đến việc giải quyết vụ án, vụ việc bị sai lệch;

+ Dẫn đến bị can, bị cáo, người bị kết án, người phải thi hành án, người có nghĩa vụ thi hành án tẩu tán tài sản và không thi hành được nghĩa vụ thi hành án với số tiền 100.000.000 đồng trở lên

Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

Dưới đây là bảng khung hình phạt đối với Tội vi phạm việc niêm phong, kê biên tài sản, phong tỏa tài khoản theo Điều 385 Bộ luật Hình sự 2015:

Tội vi phạm niêm phong, kê biên tài sản hay phong tỏa tài khoản là hành vi xâm phạm nghiêm trọng hoạt động tư pháp, làm ảnh hưởng đến hiệu quả điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án. Việc xử lý nghiêm minh hành vi này không chỉ bảo vệ quyền lợi của các bên liên quan mà còn giữ vững kỷ cương pháp luật trong quá trình tố tụng.

3. Cấu thành Tội vi phạm việc niêm phong, kê biên tài sản, phong tỏa tài khoản

Để làm rõ trách nhiệm hình sự đối với hành vi vi phạm việc niêm phong, kê biên tài sản, phong tỏa tài khoản, cần phân tích các yếu tố cấu thành tội phạm theo quy định tại Điều 385 Bộ luật Hình sự 2015 như sau:

* Chủ thể: Chủ thể của tội phạm là người được cơ quan có thẩm quyền giao nhiệm vụ giữ gìn, bảo quản tài sản đã bị niêm phong, kê biên hoặc phong tỏa. Chủ thể phải là người có năng lực trách nhiệm hình sự, có hành vi vi phạm nghĩa vụ pháp lý được giao. Đây có thể là cá nhân có chức trách cụ thể trong quá trình tố tụng hoặc người dân được ủy thác trông giữ tài sản.

* Mặt khách quan: Hành vi phạm tội thể hiện qua một hoặc nhiều dạng sau:

• Phá hủy niêm phong
• Tiêu dùng tài sản bị kê biên
• Chuyển nhượng tài sản bị kê biên
• Đánh tráo tài sản bị kê biên
• Cất giấu tài sản bị kê biên
• Hủy hoại tài sản bị kê biên

Các hành vi này nếu gây hậu quả nghiêm trọng, như làm sai lệch quá trình xét xử hoặc khiến việc thi hành án không thực hiện được, sẽ là căn cứ để truy cứu trách nhiệm hình sự ở khung hình phạt nặng hơn.

* Mặt chủ quan: Tội phạm được thực hiện với lỗi cố ý, người phạm tội nhận thức rõ hành vi của mình là sai trái, biết rõ hậu quả nhưng vẫn thực hiện nhằm che giấu, tẩu tán tài sản hoặc chống lại quyết định của cơ quan có thẩm quyền.

* Khách thể: Tội danh này xâm phạm đến trật tự hoạt động tư pháp, gây trở ngại cho công tác thi hành án và làm giảm hiệu quả công lý. Hành vi vi phạm khiến tài sản bị thất thoát, quyền lợi các bên bị ảnh hưởng, dẫn đến giảm lòng tin vào pháp luật.

4. Người được giao quản lý tài khoản phong tỏa phạm tội vi phạm việc phong tỏa tài khoản là phụ nữ có thai thì có được giảm nhẹ trách nhiệm hình sự không?

Căn cứ tại điểm n khoản 1 Điều 51 Bộ luật Hình sự 2015, được sửa đổi bởi điểm a, điểm b khoản 6 Điều 1 Luật sửa đổi Bộ luật Hình sự 2017, có quy định về các tình tiết sau đây giảm nhẹ trách nhiệm hình sự như sau:

Điều 51. Các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự

1. Các tình tiết sau đây là tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự:

…

h) Phạm tội nhưng chưa gây thiệt hại hoặc gây thiệt hại không lớn;

i) Phạm tội lần đầu và thuộc trường hợp ít nghiêm trọng;

k) Phạm tội vì bị người khác đe dọa hoặc cưỡng bức;

l) Phạm tội trong trường hợp bị hạn chế khả năng nhận thức mà không phải do lỗi của mình gây ra;

m) Phạm tội do lạc hậu;

n) Người phạm tội là phụ nữ có thai;

o) Người phạm tội là người đủ 70 tuổi trở lên;

r) Người phạm tội tự thú;

s) Người phạm tội thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải;

t) Người phạm tội tích cực hợp tác với cơ quan có trách nhiệm trong việc phát hiện tội phạm hoặc trong quá trình giải quyết vụ án;

u) Người phạm tội đã lập công chuộc tội;

v) Người phạm tội là người có thành tích xuất sắc trong sản xuất, chiến đấu, học tập hoặc công tác;

…

Như vậy, theo quy định trên thì người được quản lý tài khoản phong tỏa phạm tội vi phạm việc phong tỏa tài khoản nếu là phụ nữ đang có thai thì có thể sẽ được giảm nhẹ trách nhiệm hình sự.

5. Luật sư hình sự tại Luật A+

Với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm, giỏi, nhiệt huyết và tận tâm, Luật A+ tự hào là đơn vị hàng đầu tư vấn và giải quyết cho khách hàng các vấn đề về Hình sự. Tại Luật A+, chúng tôi cung cấp các dịch vụ sau:

• Tư vấn về quyền và nghĩa vụ của khách hàng trong vụ án Hình sự.
• Phân tích tình huống cụ thể để đánh giá khả năng bị truy tố và mức độ vi phạm, từ đó đưa ra lời khuyên về hướng xử lý.
• Hỗ trợ soạn thảo đơn khiếu nại, tố cáo hoặc các tài liệu cần thiết.
• Tham gia vào quá trình điều tra, thu thập chứng cứ và bảo vệ quyền lợi của khách hàng trong các buổi làm việc với cơ quan điều tra.
• Tìm ra các tình tiết giúp giảm nhẹ trách nhiệm hình sự nếu có, làm rõ các yếu tố có lợi để khách hàng được hưởng mức án thấp nhất hoặc miễn trách nhiệm hình sự dựa trên quy định của luật. 

• Đại diện khách hàng tham gia phiên tòa, bảo vệ quyền lợi và bào chữa cho khách hàng tại Tòa án.

Lý do chọn Luật A+:

Giỏi chuyên môn, nhiều kinh nghiệm

Đội ngũ luật sư của Luật A+ đều là các luật sư xuất sắc, nắm rõ các quy định pháp luật, hiểu cách vận hành của cơ quan tố tụng và cơ quan Đảng giám sát. Ngoài ra các luật sư A+ đã chinh chiến và dày dạn kinh nghiệm ở các vụ án hình sự.

Thấu hiểu

Luật sư A+ thấu hiểu nỗi sợ hãi và hoang mang của thân chủ khi đối diện với một tình huống có thể phải ở tù, có thể sẽ bị oan sai, mong muốn được hỗ trợ hết mức 24/7 từ chuyên môn đến sự an tâm tâm lý. Vì thế chúng tôi sẽ làm hết khả năng để đem lại sự an tâm và công bằng cho thân chủ, khách hàng.

Cam kết đến cùng

Hành trình giành được công bằng cho khách hàng có thể sẽ không thuận lợi và bằng phẳng. Hành trình đó có thể phải trải qua nhiều năm với nhiều cấp xét xử. Luật sư A+ cam kết sẽ đi cùng và bảo vệ khách hàng cho đến khi nào công lý, công bằng được thực hiện.

Vi phạm việc niêm phong, kê biên tài sản, phong tỏa tài khoản là hành vi nghiêm trọng, trực tiếp làm vô hiệu hóa các biện pháp tư pháp và gây tổn thất tài sản, làm suy yếu niềm tin vào công lý. Tội danh này bị pháp luật Việt Nam xử lý nghiêm khắc nhằm bảo vệ quyền lợi chính đáng của các bên liên quan và duy trì kỷ cương phép nước.

Nếu bạn đang đối mặt với các vấn đề pháp lý hình sự, đặc biệt liên quan đến tội danh này, việc tìm kiếm sự tư vấn chuyên nghiệp là vô cùng cần thiết để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Hãy liên hệ ngay với Luật sư A+ qua  email: contact@apluslaw.vn hoặc qua sđt: 0899511010 để nhận được sự tư vấn và hỗ trợ pháp lý kịp thời.

Luật sư Nguyễn Duy Anh

Tôi là Luật sư Nguyễn Duy Anh

Email: anh@apluslaw.vn

Phone: 0939698142

Website: https://apluslaw.vn/nguyen-duy-anh.html

Số thẻ Luật sư: 10674/LS

1. Học vấn:

Cử nhân, Đại học Luật Tp.HCM, 2011.

Thạc sỹ Chính sách Công, Đại học Fulbright, 2021.

2. Kinh nghiệm làm việc:

Luật Trí Minh, văn phòng HCM từ 2011-2021:

• (2011-2013) _ chức vụ Chuyên viên tư vấn;
• (2013-2014) _ chức vụ Trưởng phòng doanh nghiệp;
• (2014-2021) _ chức vụ Phó Giám đốc.

Luật A+, văn phòng HCM từ 2021 – nay:

• (2021 – nay) _ chức vụ Giám đốc Luật A+