Home » Tội vi phạm quy định về quản lý, sử dụng chất ma túy, tiền chất, thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần – Điều 259 BLHS

Ngày đăng 30/07/2025

Tội vi phạm quy định về quản lý, sử dụng chất ma túy, tiền chất, thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần – Điều 259 BLHS

Tội vi phạm quy định về quản lý, sử dụng chất ma túy, tiền chất, thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần là hành vi nguy hiểm, xâm phạm đến trật tự quản lý của Nhà nước trong lĩnh vực y tế và phòng chống ma túy. Hành vi này có thể bị xử lý hình sự theo Điều 317 Bộ luật Hình sự 2015. Bài viết dưới đây của Luật A+ sẽ phân tích chi tiết về tội danh này, các yếu tố cấu thành và hình phạt đi kèm.

1. Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng chất ma túy, tiền chất, thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần được quy định thế nào?

Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng chất ma túy, tiền chất, thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần là hành vi bị pháp luật nghiêm cấm và được quy định rõ trong Điều 259 Bộ luật Hình sự 2015 được sửa đổi bởi khoản 71 Điều 1 Luật sửa đổi Bộ luật Hình sự 2017:

Điều 259. Tội vi phạm quy định về quản lý chất ma túy, tiền chất, thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần
1. Người nào có trách nhiệm trong quản lý chất ma túy, tiền chất, thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần mà thực hiện một trong các hành vi sau đây, đã bị xử lý kỷ luật hoặc xử phạt vi phạm hành chính về một trong các hành vi quy định tại Điều này hoặc đã bị kết án về một trong các tội quy định tại Chương XX của Bộ luật này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm:
a) Vi phạm quy định về xuất khẩu, nhập khẩu, tạm nhập, tái xuất, quá cảnh chất ma túy, tiền chất, thuốc gây nghiện hoặc thuốc hướng thần;
b) Vi phạm quy định về nghiên cứu, giám định, sản xuất, bảo quản chất ma túy, tiền chất, thuốc gây nghiện hoặc thuốc hướng thần;
c) Vi phạm quy định về giao nhận, vận chuyển chất ma túy, tiền chất, thuốc gây nghiện hoặc thuốc hướng thần;
d) Vi phạm quy định về phân phối, mua bán, trao đổi chất ma túy, tiền chất, thuốc gây nghiện hoặc thuốc hướng thần;
đ) Vi phạm quy định về quản lý, kiểm soát, lưu giữ chất ma túy, tiền chất, thuốc gây nghiện hoặc thuốc hướng thần tại khu vực cửa khẩu, khu vực biên giới, trên biển;
e) Vi phạm quy định về cấp phát, cho phép sử dụng chất ma túy, thuốc gây nghiện hoặc thuốc hướng thần.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm:
a) Có tổ chức;
b) Phạm tội 02 lần trở lên;
c) Tái phạm nguy hiểm.
3. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.
Tội vi phạm quy định về quản lý, sử dụng chất ma túy, tiền chất, thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần là hành vi bị nghiêm cấm trong mọi trường hợp.
Tội vi phạm quy định về quản lý, sử dụng chất ma túy, tiền chất, thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần là hành vi bị nghiêm cấm trong mọi trường hợp.

Tội vi phạm quy định về quản lý, sử dụng chất ma túy, tiền chất, thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần là chế tài nhằm đảm bảo kiểm soát chặt chẽ các chất nguy hiểm, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và an toàn xã hội. Việc nắm rõ quy định pháp luật không chỉ giúp phòng tránh vi phạm mà còn giúp phát hiện và tố giác các hành vi sai phạm kịp thời.

2. Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng chất ma túy, tiền chất, thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần phạm tội gì?

Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng chất ma túy, tiền chất, thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội vi phạm quy định về quản lý, sử dụng chất ma túy, tiền chất, thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần theo Điều 259 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017.

Theo Điều 2 Luật Phòng, chống ma túy 2021, chất ma túy là chất gây nghiện, chất hướng thần được quy định trong danh mục do Chính phủ ban hành. Tiền chất là hóa chất không thể thiếu trong quá trình điều chế, sản xuất chất ma túy và cũng được liệt kê theo danh mục của Chính phủ.

Bên cạnh đó, theo Điều 3 Thông tư 20/2017/TT-BYT, thuốc gây nghiện là thuốc chứa một hoặc nhiều dược chất gây nghiện, có thể phối hợp với dược chất hướng thần hoặc tiền chất dùng làm thuốc, trong đó nồng độ, hàm lượng vượt ngưỡng quy định. Thuốc hướng thần là thuốc có chứa dược chất hướng thần, có thể kèm theo dược chất gây nghiện hoặc tiền chất, với nồng độ dược chất hướng thần vượt mức cho phép.

Người nào vi phạm quy định về quản lý, sử dụng các chất nêu trên, đã bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc đã bị kết án mà chưa được xóa án tích, thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 259. Mức hình phạt có thể từ cải tạo không giam giữ đến phạt tù, tùy theo tính chất, mức độ vi phạm và hậu quả xảy ra.

3. Khung hình phạt tội vi phạm quy định về quản lý, sử dụng chất ma túy, tiền chất, thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần

Căn cứ Điều 259 Bộ luật Hình sự 2015 được sửa đổi bởi khoản 71 Điều 1 Luật sửa đổi Bộ luật Hình sự 2017:

Theo đó, hiện nay tội vi phạm quy định về quản lý thuốc hướng thần được quy định với 2 khung hình phạt:

Khung 1: Bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.

Nếu người nào có trách nhiệm trong quản lý chất ma túy, tiền chất, thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần mà thực hiện một trong các hành vi sau đây, đã bị xử lý kỷ luật hoặc xử phạt vi phạm hành chính về một trong các hành vi quy định tại Điều này hoặc đã bị kết án về một trong các tội quy định tại Chương XX của Bộ luật này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm:

– Vi phạm quy định về xuất khẩu, nhập khẩu, tạm nhập, tái xuất, quá cảnh thuốc hướng thần;

– Vi phạm quy định về nghiên cứu, giám định, sản xuất, bảo quản thuốc hướng thần;

– Vi phạm quy định về giao nhận, vận chuyển thuốc hướng thần;

– Vi phạm quy định về phân phối, mua bán, trao đổi thuốc hướng thần;

– Vi phạm quy định về quản lý, kiểm soát, lưu giữ thuốc hướng thần;

– Vi phạm quy định về cấp phát, cho phép sử dụng thuốc hướng thần;

Khung 2: Bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm, nếu phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây:

– Có tổ chức;

– Phạm tội 02 lần trở lên;

– Tái phạm nguy hiểm.

Người thực hiện tội vi phạm quy định về quản lý, sử dụng chất ma túy, tiền chất, thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Người thực hiện tội vi phạm quy định về quản lý, sử dụng chất ma túy, tiền chất, thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

4. Cấu thành tội vi phạm quy định về quản lý, sử dụng chất ma túy, tiền chất, thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần

Tội vi phạm quy định về quản lý chất ma túy, tiền chất, thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần là một tội độc lập được quy định tại Điều 259 Bộ luật Hình sự 2015 được sửa đổi bởi khoản 71 Điều 1 Luật Sửa đổi Bộ luật Hình sự 2017.

Dưới đây là các yếu tố cấu thành tội vi phạm quy định về quản lý chất ma túy, tiền chất, thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần:

– Chủ thể

Căn cứ Điều 12 Bộ luật Hình sự 2015 được sửa đổi bởi khoản 3 Điều 1 Luật Sửa đổi Bộ luật Hình sự 2017 quy định tuổi chịu trách nhiệm hình sự:

Điều 12. Tuổi chịu trách nhiệm hình sự
1. Người từ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm, trừ những tội phạm mà Bộ luật này có quy định khác.
2. Người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự về tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng quy định tại một trong các điều 123, 134, 141, 142, 143, 144, 150, 151, 168, 169, 170, 171, 173, 178, 248, 249, 250, 251, 252, 265, 266, 286, 287, 289, 290, 299, 303 và 304 của Bộ luật này.

* Chủ thể

Chủ thể thực hiện tội vi phạm quy định về quản lý chất ma túy, tiền chất, thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần là cá nhân từ đủ 16 tuổi trở lên, có đầy đủ năng lực trách nhiệm hình sự theo quy định pháp luật và đã thực hiện hành vi vi phạm.

Tuy nhiên, để cấu thành tội phạm này, người phạm tội còn phải là người có trách nhiệm trực tiếp trong việc quản lý các hoạt động liên quan như: sản xuất, vận chuyển, bảo quản, mua bán, phân phối, sử dụng, xử lý, trao đổi, xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh qua lãnh thổ Việt Nam, kê đơn, bán thuốc, giám định hoặc nghiên cứu chất ma túy, tiền chất, thuốc gây nghiện hoặc thuốc hướng thần.

* Khách thể

Mặt khách thể của tội vi phạm quy định về quản lý chất ma túy, tiền chất, thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần chính là sự xâm phạm đến chế độ quản lý đặc biệt của Nhà nước đối với các loại chất này nhằm bảo đảm an ninh, trật tự và an toàn xã hội.

Đối tượng mà hành vi phạm tội tác động đến là các chất ma túy, tiền chất, thuốc gây nghiện và thuốc hướng thần thuộc danh mục quản lý nghiêm ngặt theo quy định pháp luật.

* Khách quan

Mặt khách quan của tội vi phạm quy định về quản lý chất ma túy, tiền chất, thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần là hành vi cụ thể bao gồm:

– Vi phạm quy định về xuất khẩu, nhập khẩu, tạm nhập, tái xuất, quá cảnh chất ma túy, tiền chất, thuốc gây nghiện hoặc thuốc hướng thần

– Vi phạm quy định về nghiên cứu, giám định, sản xuất, bảo quản chất ma túy, tiền chất, thuốc gây nghiện hoặc thuốc hướng thần

– Vi phạm quy định về giao nhận, vận chuyển chất ma túy, tiền chất, thuốc gây nghiện hoặc thuốc hướng thần

– Vi phạm quy định về phân phối, mua bán, trao đổi chất ma túy, tiền chất, thuốc gây nghiện hoặc thuốc hướng thần

– Vi phạm quy định về quản lý, kiểm soát, lưu giữ chất ma túy, tiền chất, thuốc gây nghiện hoặc thuốc hướng thần tại khu vực cửa khẩu, khu vực biên giới, trên biển

– Vi phạm quy định về cấp phát, cho phép sử dụng chất ma túy, thuốc gây nghiện hoặc thuốc hướng thần

* Chủ quan

Mặt chủ quan của tội vi phạm quy định về quản lý chất ma túy, tiền chất, thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần thể hiện ở việc người phạm tội thực hiện hành vi với lỗi cố ý. Họ nhận thức rõ hành vi của mình là trái pháp luật, có thể gây hậu quả nghiêm trọng, nhưng vẫn thực hiện hoặc mặc nhiên để mặc hậu quả xảy ra.

5. Quy trình khởi tố tội vi phạm quy định về quản lý, sử dụng chất ma túy, tiền chất, thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần

Tội vi phạm quy định về quản lý, sử dụng chất ma túy, tiền chất, thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần là hành vi bị nghiêm cấm vì xâm phạm nghiêm trọng đến chế độ quản lý chất ma túy của Nhà nước, đe dọa sức khỏe cộng đồng và an ninh trật tự. Theo Điều 259 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), người thực hiện hành vi này có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Việc khởi tố, điều tra và xử lý vụ án được thực hiện theo trình tự sau:

– Tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm

Các cơ quan có thẩm quyền như Công an, Viện kiểm sát hoặc cơ quan được giao nhiệm vụ điều tra chuyên ngành tiếp nhận tố giác, tin báo về hành vi vi phạm. Nguồn thông tin có thể đến từ:

  • Tố giác của tổ chức, cá nhân;
  • Tin báo từ cơ quan báo chí;
  • Thông tin trong quá trình thanh tra, kiểm tra, giám sát chuyên ngành;
  • Hoạt động điều tra nghiệp vụ;
  • Hồ sơ quản lý ngành y tế, công thương, quản lý dược.

Tất cả thông tin tiếp nhận phải được ghi chép đầy đủ vào sổ tiếp nhận tố giác, tin báo tội phạm theo Điều 145 Bộ luật Tố tụng Hình sự năm 2015.

– Xác minh, kiểm tra ban đầu

Sau khi tiếp nhận thông tin, cơ quan điều tra tiến hành các bước xác minh ban đầu để đánh giá có dấu hiệu tội phạm hay không. Thời hạn xác minh là 20 ngày, có thể gia hạn nhưng không quá 2 tháng nếu vụ việc phức tạp. Nội dung xác minh bao gồm:

  • Làm việc với tổ chức, cá nhân có liên quan;
  • Kiểm tra thực địa cơ sở sản xuất, kinh doanh, lưu trữ, bảo quản chất ma túy, thuốc gây nghiện, tiền chất;
  • Thu thập chứng từ, hồ sơ cấp phép;
  • Định giá tang vật nếu có thiệt hại;
  • Trưng cầu giám định (nếu liên quan đến chất ma túy, thuốc đặc biệt).

– Ra quyết định khởi tố hoặc không khởi tố vụ án hình sự

Khi có căn cứ xác định hành vi vi phạm có dấu hiệu cấu thành tội phạm theo Điều 259 Bộ luật Hình sự, cơ quan điều tra sẽ ra quyết định khởi tố vụ án hình sự. Ngược lại, nếu không đủ căn cứ để khởi tố, cơ quan điều tra phải ra quyết định không khởi tố vụ án, nêu rõ lý do và thông báo bằng văn bản cho người tố giác, người bị hại hoặc cơ quan cung cấp thông tin biết.

Tội vi phạm quy định về quản lý, sử dụng chất ma túy, tiền chất, thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần ảnh hưởng nghiêm trọng đến công tác phòng chống ma túy.
Tội vi phạm quy định về quản lý, sử dụng chất ma túy, tiền chất, thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần ảnh hưởng nghiêm trọng đến công tác phòng chống ma túy.

– Điều tra vụ án hình sự

Sau khi vụ án được khởi tố, cơ quan điều tra tiến hành thu thập chứng cứ, làm rõ các yếu tố cấu thành tội phạm như:

  • Hành vi vi phạm quy định về quản lý, sử dụng;
  • Mối quan hệ giữa người vi phạm và chức trách, nhiệm vụ được giao;
  • Mức độ thiệt hại do hành vi gây ra;
  • Đối tượng vi phạm là chất ma túy, tiền chất, thuốc gây nghiện hay thuốc hướng thần.

Trong quá trình điều tra, cơ quan có thẩm quyền có thể áp dụng các biện pháp ngăn chặn như tạm giữ, tạm giam, khám xét nơi ở, thu giữ tang vật, phong tỏa tài sản nếu có dấu hiệu tẩu tán.

– Khởi tố bị can và truy cứu trách nhiệm hình sự

Khi đã xác định được người thực hiện hành vi vi phạm, cơ quan điều tra ra quyết định khởi tố bị can, đồng thời áp dụng các biện pháp tố tụng cần thiết. Hồ sơ vụ án sau đó sẽ được chuyển sang Viện kiểm sát để xem xét truy tố theo đúng quy định pháp luật.

– Truy tố và xét xử

Viện kiểm sát sau khi thụ lý hồ sơ, nếu xét thấy đủ căn cứ, sẽ ban hành cáo trạng truy tố bị can trước Tòa án. Tòa án tiến hành xét xử công khai, đánh giá chứng cứ, xem xét hành vi và tuyên án tương ứng với mức độ vi phạm và hậu quả của hành vi.

Việc xử lý nghiêm các hành vi vi phạm quy định về quản lý, sử dụng chất ma túy, tiền chất, thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần là cần thiết để bảo đảm an toàn xã hội và sức khỏe cộng đồng. Quá trình khởi tố và điều tra phải đảm bảo đúng người, đúng tội, đúng pháp luật, đồng thời tôn trọng quyền con người và nguyên tắc tố tụng hình sự.

6. Luật sư bào chữa án Ma túy tại Luật A+

Với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm, giỏi, nhiệt huyết và tận tâm, Luật A+ tự hào là đơn vị hàng đầu tư vấn và giải quyết cho khách hàng về Tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy. Tại Luật A+, chúng tôi cung cấp các dịch vụ sau:

  • Tư vấn về tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy theo Bộ luật Hình sự, giải thích về quyền và nghĩa vụ của khách hàng trong vụ việc. 
  • Phân tích tình huống cụ thể để đánh giá khả năng bị truy tố và mức độ vi phạm, từ đó đưa ra lời khuyên về hướng xử lý.
  • Hỗ trợ soạn thảo đơn khiếu nại, tố cáo hoặc các tài liệu cần thiết.
  • Tham gia vào quá trình điều tra, thu thập chứng cứ và bảo vệ quyền lợi của khách hàng trong các buổi làm việc với cơ quan điều tra.
  • Đại diện khách hàng tham gia phiên tòa, bảo vệ quyền lợi và bào chữa cho khách hàng tại Tòa án. 
  • Tìm ra các tình tiết giúp giảm nhẹ trách nhiệm hình sự nếu có, làm rõ các yếu tố có lợi để khách hàng được hưởng mức án thấp nhất hoặc miễn trách nhiệm hình sự dựa trên quy định của luật. 

Lý do chọn Luật A+:

Giỏi chuyên môn, nhiều kinh nghiệm

Đội ngũ luật sư của Luật A+ đều là các luật sư xuất sắc, nắm rõ các quy định pháp luật, hiểu cách vận hành của cơ quan tố tụng và cơ quan Đảng giám sát. Ngoài ra các luật sư A+ đã chinh chiến và dày dạn kinh nghiệm ở các vụ án hình sự.

Thấu hiểu

Luật sư A+ thấu hiểu nỗi sợ hãi và hoang mang của thân chủ khi đối diện với một tình huống có thể phải ở tù, có thể sẽ bị oan sai, mong muốn được hỗ trợ hết mức 24/7 từ chuyên môn đến sự an tâm tâm lý. Vì thế chúng tôi sẽ làm hết khả năng để đem lại sự an tâm và công bằng cho thân chủ, khách hàng.

Cam kết đến cùng

Hành trình giành được công bằng cho khách hàng có thể sẽ không thuận lợi và bằng phẳng. Hành trình đó có thể phải trải qua nhiều năm với nhiều cấp xét xử. Luật sư A+ cam kết sẽ đi cùng và bảo vệ khách hàng cho đến khi nào công lý, công bằng được thực hiện.

Hành vi vi phạm quy định về quản lý, sử dụng chất ma túy, tiền chất, thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần là hành vi đặc biệt nghiêm trọng, không chỉ xâm phạm trực tiếp đến chính sách quản lý của Nhà nước mà còn đe dọa đến sức khỏe cộng đồng và trật tự xã hội. Nếu bạn hoặc người thân đang cần tư vấn pháp lý hoặc hỗ trợ bào chữa liên quan đến hành vi này, vui lòng liên hệ với luật sư chuyên ngành hình sự qua email: contact@apluslaw.vn hoặc qua sđt: 0899511010 để được hỗ trợ kịp thời, đúng quy định pháp luật và bảo vệ quyền lợi hợp pháp một cách toàn diện.