Tội môi giới hối lộ theo Điều 365 BLHS

Môi giới hối lộ là hành vi trung gian kết nối giữa người đưa và người nhận hối lộ, đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành và thực hiện các giao dịch phi pháp. Dù không trực tiếp trục lợi từ chức vụ hay tài sản, nhưng người môi giới lại là mắt xích thiết yếu, tạo điều kiện cho tham nhũng phát triển, làm suy yếu nghiêm trọng sự công bằng và minh bạch trong xã hội. Pháp luật Việt Nam quy định rất rõ ràng và xử lý nghiêm khắc đối với Tội môi giới hối lộ. Để hiểu rõ hơn về định nghĩa, các yếu tố cấu thành và khung hình phạt của tội danh này, mời bạn cùng Luật A+ tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

1. Tội môi giới hối lộ được hiểu thế nào? 

Tội môi giới hối lộ là hành vi làm trung gian giữa bên đưa hối lộ và bên nhận hối lộ, nhằm thỏa thuận hoặc thúc đẩy việc đưa – nhận hối lộ để đạt được lợi ích trái pháp luật. Đây là một trong những hành vi đặc trưng của tội phạm tham nhũng, được quy định tại Điều 365 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017.

Người môi giới có thể đại diện cho một bên, hoặc đứng giữa để thỏa thuận lợi ích với cả hai bên, nhằm phục vụ cho việc đạt được thỏa thuận về lợi ích vật chất, phi vật chất hoặc yêu cầu công vụ không đúng quy định pháp luật.

Hành vi phạm tội thường bao gồm một hoặc nhiều trong các hành vi sau:

• Dàn xếp việc đưa hối lộ từ một người có nhu cầu đến người có chức vụ, quyền hạn.
• Gợi ý, thuyết phục hoặc thúc đẩy một bên đưa hối lộ và bên kia nhận hối lộ.
• Truyền đạt yêu cầu về giá trị, điều kiện, mục đích giữa người đưa và người nhận hối lộ.
• Nhận hoặc giữ tiền, tài sản, lợi ích từ bên đưa để chuyển cho bên nhận.
• Lợi dụng vai trò trung gian để hưởng lợi bất chính từ hoạt động hối lộ.

Hành vi môi giới có thể diễn ra trực tiếp (gặp mặt các bên) hoặc gián tiếp (qua điện thoại, mạng xã hội, nhắn tin, email…).

Người môi giới không bắt buộc phải thành công trong việc đưa – nhận hối lộ; chỉ cần chứng minh có hành vi làm trung gian và đã có sự chuẩn bị thỏa thuận, là có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Tội môi giới hối lộ là hành vi tiếp tay cho tham nhũng, gây nguy hại nghiêm trọng đến sự minh bạch, liêm chính trong hoạt động công vụ và quản lý Nhà nước. Dù không trực tiếp đưa hay nhận hối lộ, người môi giới giữ vai trò then chốt trong việc hình thành thỏa thuận trái pháp luật, vì vậy bị xử lý nghiêm khắc theo quy định pháp luật.

Bộ luật Hình sự quy định mức hình phạt từ cải tạo không giam giữ đến tù chung thân, tùy theo tính chất, giá trị của hối lộ và mức độ tham gia của người phạm tội. Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ hoặc hành nghề, bị phạt tiền bổ sung nếu có hành vi thu lợi bất chính.

2. Hình phạt Tội môi giới hối lộ theo Điều 365 BLHS 2015

Căn cứ quy định Điều 365 Bộ luật Hình sự 2015 quy định về tội môi giới hối lộ như sau:

Điều 365. Tội môi giới hối lộ

1. Người nào môi giới hối lộ mà của hối lộ thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng;

b) Lợi ích phi vật chất.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm:

a) Có tổ chức;

b) Phạm tội có tính chất chuyên nghiệp;

c) Dùng thủ đoạn xảo quyệt;

d) Biết của hối lộ là tài sản của Nhà nước;

đ) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;

e) Phạm tội 02 lần trở lên;

g) Của hối lộ trị giá từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng.

3. Phạm tội thuộc trường hợp của hối lộ trị giá từ 500.000.000 đồng đến dưới 1.000.000.000 đồng, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm.

4. Phạm tội thuộc trường hợp của hối lộ trị giá 1.000.000.000 đồng trở lên, thì bị phạt tù từ 08 năm đến 15 năm.

5. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng.

6. Người môi giới hối lộ mà chủ động khai báo trước khi bị phát giác, thì có thể được miễn trách nhiệm hình sự.

7. Người nào môi giới hối lộ trong các doanh nghiệp, tổ chức ngoài Nhà nước cũng bị xử lý theo quy định tại Điều này.

Theo Điều 365 Bộ luật Hình sự 2015 quy định tội môi giới hối lộ bị truy cứu trách nhiệm hình sự trong trường hợp sau đây:

* Khung hình phạt thứ nhất: Người có hành vi môi giới hối lộ mà của hối lộ thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

– Tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng;

– Lợi ích phi vật chất.

* Khung hình phạt thứ hai: Phạt tù từ 02 năm đến 07 năm, đối với phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây:

– Có tổ chức;

– Phạm tội có tính chất chuyên nghiệp;

– Dùng thủ đoạn xảo quyệt;

– Biết của hối lộ là tài sản của Nhà nước;

– Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;

– Phạm tội 02 lần trở lên;

– Của hối lộ trị giá từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng.

* Khung hình phạt thứ ba: Phạm tội thuộc trường hợp của hối lộ trị giá từ 500.000.000 đồng đến dưới 1.000.000.000 đồng, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm.

* Khung hình phạt thứ tư: Phạm tội thuộc trường hợp của hối lộ trị giá 1.000.000.000 đồng trở lên, thì bị phạt tù từ 08 năm đến 15 năm.

Đồng thời, Người phạm tội môi giới hối lộ còn có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng.

Lưu ý: Người môi giới hối lộ mà chủ động khai báo trước khi bị phát giác, thì có thể được miễn trách nhiệm hình sự.

Dưới đây là bảng khung hình phạt của tội môi giới hối lộ theo quy định tại Điều 365 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017:

Mức phạt tù tăng dần theo giá trị của hối lộ và tính chất hành vi phạm tội. Người phạm tội có hành vi trung thực khai báo có thể được xem xét giảm nhẹ hoặc miễn trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.

3. Cấu thành Tội môi giới hối lộ

Trong cơ chế phòng, chống tham nhũng hiện nay, tội môi giới hối lộ giữ vai trò đặc biệt nguy hiểm khi đóng vai trò kết nối giữa người đưa và người nhận hối lộ. Việc xác định rõ các yếu tố cấu thành tội phạm này là cơ sở quan trọng để đảm bảo xử lý đúng người, đúng tội, không bỏ lọt tội phạm. Để hiểu rõ hơn bản chất của hành vi này, cần phân tích cụ thể các yếu tố cấu thành tội đưa hối lộ dưới góc độ pháp lý:

* Chủ thể của tội phạm: Người phạm tội phải là cá nhân có mối quan hệ hoặc ảnh hưởng nhất định đối với người có chức vụ, quyền hạn. Họ là người trung gian, đóng vai trò kết nối giữa bên đưa và bên nhận hối lộ. Chủ thể phải có đủ năng lực trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.

* Khách thể của tội phạm: Tội môi giới hối lộ xâm phạm trực tiếp đến tính liêm chính trong hoạt động công vụ, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự minh bạch, uy tín và hiệu quả của các cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị – xã hội.

* Mặt khách quan của tội phạm: Hành vi khách quan là hành vi làm trung gian đưa, nhận hối lộ, cụ thể:

• Nhận tiền, tài sản, lợi ích vật chất khác hoặc lợi ích phi vật chất từ bên đưa để chuyển đến người có chức vụ, quyền hạn;

• Chủ động dàn xếp, thỏa thuận, thúc đẩy việc đưa – nhận hối lộ, kể cả khi không trực tiếp cầm giữ tài sản;

• Hành vi có thể thực hiện trực tiếp hoặc gián tiếp thông qua bên thứ ba.

Tội phạm được xác lập khi:

• Giá trị hối lộ từ 2 triệu đồng trở lên; hoặc

• Dù dưới 2 triệu đồng nhưng người phạm tội đã bị xử lý kỷ luật, xử phạt hành chính mà còn tái phạm; hoặc

• Hành vi gây ảnh hưởng đến hoạt động đúng đắn của cơ quan, tổ chức.

Riêng đối với lợi ích phi vật chất, dù không quy đổi được thành tiền nhưng nếu được dùng để tác động đến quyết định của người có chức vụ, quyền hạn, thì vẫn cấu thành tội phạm.

* Mặt chủ quan của tội phạm: Tội phạm được thực hiện với lỗi cố ý trực tiếp. Người phạm tội nhận thức rõ hành vi mình là trái pháp luật, nhằm trục lợi cá nhân, thỏa mãn mục đích vụ lợi, quyền lực hoặc địa vị thông qua việc môi giới hối lộ.

Tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự:

• Phạm tội 2 lần trở lên;

• Của hối lộ là tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất trị giá từ 100 triệu đến dưới 500 triệu đồng;

• Có dấu hiệu tái phạm nguy hiểm, lợi dụng tình trạng đặc biệt hoặc cấu kết chặt chẽ với người có chức vụ.

Như vậy, tội môi giới hối lộ không chỉ làm gia tăng hành vi tham nhũng mà còn làm suy giảm lòng tin của xã hội vào bộ máy công quyền. Do đó, việc nhận diện đầy đủ các dấu hiệu pháp lý của tội phạm này là bước cần thiết trong việc hoàn thiện pháp luật hình sự và nâng cao hiệu quả đấu tranh phòng, chống tham nhũng trong bối cảnh hiện nay.

4.  Hành vi môi giới hối lộ bị xử phạt hành chính như thế nào?

Theo quy định tại điểm d khoản 3 Điều 9 Nghị định 144/2021/NĐ-CP, hành vi môi giới hối lộ trong quá trình đăng ký, quản lý cư trú sẽ bị xử phạt hành chính từ 2.000.000 đồng đến 4.000.000 đồng.

Quy định này nhằm xử lý những trường hợp người trung gian dàn xếp, móc nối việc đưa – nhận hối lộ giữa cá nhân và cán bộ có thẩm quyền trong lĩnh vực cư trú, nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự. Đây là biện pháp răn đe nhằm ngăn chặn tình trạng tiêu cực, nhũng nhiễu trong hoạt động hành chính dân sự thường nhật.

5. Cán bộ, công chức, viên chức có hành vi môi giới hối lộ có bị xử lý kỷ luật không? 

Theo Khoản 4 Điều 8, khoản 5 Điều 16, khoản 2 Điều 30, khoản 2 Điều 37 Nghị định 112/2020/NĐ-CP, quy định: 

– Cán bộ, công chức, viên chức có hành vi vi phạm quy định về phòng, chống tham nhưng chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự thì bị áp dụng thức thức kỷ luật khiển trách hoặc cảnh cáo.

– Đối với cán bộ, công chức giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý thì có thể bị áp dụng hình thức kỷ luật giáng chức hoặc cách chức.

– Trường hợp công chức, viên chức bị Tòa án kết án về hành vi tham nhũng, trong thời hạn 15 ngày làm việc, kể từ ngày nhận được quyết định, bản án có hiệu lực pháp luật của Tòa án, cấp có thẩm quyền xử lý kỷ luật ra quyết định kỷ luật buộc thôi việc.

Những quy định này thể hiện rõ tinh thần nghiêm minh trong việc xử lý cán bộ có hành vi vi phạm đạo đức công vụ, nhằm tăng cường kỷ luật, kỷ cương và giữ vững uy tín của cơ quan Nhà nước trong phòng, chống tham nhũng.

6. Luật sư hình sự tại Luật A+

Với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm, giỏi, nhiệt huyết và tận tâm, Luật A+ tự hào là đơn vị hàng đầu tư vấn và giải quyết cho khách hàng các vấn đề về Hình sự. Tại Luật A+, chúng tôi cung cấp các dịch vụ sau:

• Tư vấn về quyền và nghĩa vụ của khách hàng trong vụ án Hình sự.
• Phân tích tình huống cụ thể để đánh giá khả năng bị truy tố và mức độ vi phạm, từ đó đưa ra lời khuyên về hướng xử lý.
• Hỗ trợ soạn thảo đơn khiếu nại, tố cáo hoặc các tài liệu cần thiết.
• Tham gia vào quá trình điều tra, thu thập chứng cứ và bảo vệ quyền lợi của khách hàng trong các buổi làm việc với cơ quan điều tra.
• Tìm ra các tình tiết giúp giảm nhẹ trách nhiệm hình sự nếu có, làm rõ các yếu tố có lợi để khách hàng được hưởng mức án thấp nhất hoặc miễn trách nhiệm hình sự dựa trên quy định của luật. 

• Đại diện khách hàng tham gia phiên tòa, bảo vệ quyền lợi và bào chữa cho khách hàng tại Tòa án.

Lý do chọn Luật A+:

Giỏi chuyên môn, nhiều kinh nghiệm

Đội ngũ luật sư của Luật A+ đều là các luật sư xuất sắc, nắm rõ các quy định pháp luật, hiểu cách vận hành của cơ quan tố tụng và cơ quan Đảng giám sát. Ngoài ra các luật sư A+ đã chinh chiến và dày dạn kinh nghiệm ở các vụ án hình sự.

Thấu hiểu

Luật sư A+ thấu hiểu nỗi sợ hãi và hoang mang của thân chủ khi đối diện với một tình huống có thể phải ở tù, có thể sẽ bị oan sai, mong muốn được hỗ trợ hết mức 24/7 từ chuyên môn đến sự an tâm tâm lý. Vì thế chúng tôi sẽ làm hết khả năng để đem lại sự an tâm và công bằng cho thân chủ, khách hàng.

Cam kết đến cùng

Hành trình giành được công bằng cho khách hàng có thể sẽ không thuận lợi và bằng phẳng. Hành trình đó có thể phải trải qua nhiều năm với nhiều cấp xét xử. Luật sư A+ cam kết sẽ đi cùng và bảo vệ khách hàng cho đến khi nào công lý, công bằng được thực hiện.

Tóm lại, Tội môi giới hối lộ là hành vi nguy hiểm, trực tiếp tạo cầu nối cho tham nhũng, làm suy yếu nghiêm trọng sự công bằng và minh bạch trong xã hội. Mọi hành vi làm trung gian cho các giao dịch phi pháp đều sẽ bị pháp luật xử lý nghiêm khắc nhằm loại bỏ tận gốc vấn nạn tham nhũng.

Nếu bạn hoặc người thân đang đối mặt với những vấn đề pháp lý phức tạp liên quan đến tội môi giới hối lộ hay bất kỳ vụ việc hình sự nào khác, đừng ngần ngại tìm kiếm sự hỗ trợ chuyên nghiệp. Luật A+ luôn sẵn lòng lắng nghe và cung cấp dịch vụ tư vấn pháp lý tận tâm, giúp bạn giải quyết vụ việc một cách hiệu quả nhất. Hãy liên hệ ngay với Luật sư A+ qua email: contact@apluslaw.vn hoặc qua sđt: 0899511010 để nhận được sự tư vấn và hỗ trợ pháp lý kịp thời.

Luật sư Nguyễn Duy Anh

Tôi là Luật sư Nguyễn Duy Anh

Email: anh@apluslaw.vn

Phone: 0939698142

Website: https://apluslaw.vn/nguyen-duy-anh.html

Số thẻ Luật sư: 10674/LS

1. Học vấn:

Cử nhân, Đại học Luật Tp.HCM, 2011.

Thạc sỹ Chính sách Công, Đại học Fulbright, 2021.

2. Kinh nghiệm làm việc:

Luật Trí Minh, văn phòng HCM từ 2011-2021:

• (2011-2013) _ chức vụ Chuyên viên tư vấn;
• (2013-2014) _ chức vụ Trưởng phòng doanh nghiệp;
• (2014-2021) _ chức vụ Phó Giám đốc.

Luật A+, văn phòng HCM từ 2021 – nay:

• (2021 – nay) _ chức vụ Giám đốc Luật A+