contact@apluslaw.vn
Vietnamese
English
Chinese (中国)
Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ là hành vi lạm dụng quyền lực để gây thiệt hại cho Nhà nước, tổ chức hoặc công dân, mà không nhất thiết nhằm chiếm đoạt tài sản. Đây là một trong những tội phạm về chức vụ thể hiện sự tha hóa quyền lực, làm sai lệch bản chất công vụ và bị pháp luật xử lý nghiêm khắc. Để hiểu rõ hơn về định nghĩa, các yếu tố cấu thành và khung hình phạt của Tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ, mời bạn cùng Luật A+ tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.
1. Thế nào là lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ?
Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ là hành vi của người có chức vụ, quyền hạn sử dụng chính chức vụ hoặc quyền hạn được giao để thực hiện hành vi trái với công vụ, nhiệm vụ được phân công. Hành vi này không nhằm phục vụ lợi ích chung, mà vì động cơ vụ lợi hoặc vì lợi ích cá nhân khác, dẫn đến thiệt hại cho lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, công dân.
Chủ thể của hành vi này là người có chức vụ, quyền hạn được bổ nhiệm, bầu cử, ký hợp đồng hoặc được giao thực hiện nhiệm vụ cụ thể trong cơ quan, tổ chức. Trong quá trình thi hành công vụ, người này đã lợi dụng vị trí, quyền hạn của mình như một công cụ để làm sai lệch công vụ – ví dụ như không làm, làm không đúng hoặc không đầy đủ nhiệm vụ được giao – gây hậu quả nhất định.
Hậu quả của hành vi này có thể là những thiệt hại về vật chất (như tài sản, tiền bạc), hoặc phi vật chất (như uy tín, danh dự, nhân phẩm, trật tự xã hội). Khác với nhiều tội danh khác, trong cấu thành tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ, hậu quả là dấu hiệu bắt buộc. Tức là, chỉ khi hành vi gây ra hậu quả nghiêm trọng thì mới bị coi là tội phạm theo quy định của Bộ luật Hình sự.
Tóm lại, đây là hành vi nguy hiểm cho xã hội, làm suy yếu hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước, ảnh hưởng đến niềm tin của nhân dân đối với cơ quan công quyền, cần được ngăn chặn và xử lý nghiêm minh.
2. Hình phạt Tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ theo Điều 356 BLHS 2015
Tại Điều 356 Bộ luật Hình sự 2015 được bổ sung bởi khoản 1 Điều 2 Luật Sửa đổi Bộ luật Hình sự 2017 có quy định về tội lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ như sau:
Điều 356. Tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ
1. Người nào vì vụ lợi hoặc động cơ cá nhân khác mà lợi dụng chức vụ, quyền hạn làm trái công vụ gây thiệt hại về tài sản từ 10.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng hoặc gây thiệt hại khác đến lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm:
a) Có tổ chức;
b) Phạm tội 02 lần trở lên;
c) Gây thiệt hại về tài sản từ 200.000.000 đồng đến dưới 1.000.000.000 đồng.
3. Phạm tội gây thiệt hại về tài sản 1.000.000.000 đồng trở lên, thì bị phạt tù từ 10 năm đến 15 năm.
4. Người phạm tội còn bị cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ 01 năm đến 05 năm, có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng.
Theo đó, Điều 356 Bộ luật Hình sự 2015 được bổ sung bởi khoản 1 Điều 2 Luật Sửa đổi Bộ luật Hình sự 2017 có quy định khung hình phạt như sau:
– Khung 1: Phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm đối với: Người nào vì vụ lợi hoặc động cơ cá nhân khác mà lợi dụng chức vụ, quyền hạn làm trái công vụ gây thiệt hại về tài sản từ 10.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng hoặc gây thiệt hại khác đến lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân
– Khung 2: Phạt tù từ 05 – 10 năm nếu phạm tội thuộc một trong các trường hợp
+ Có tổ chức;
+ Phạm tội 02 lần trở lên;
+ Gây thiệt hại về tài sản từ 200.000.000 đồng đến dưới 1.000.000.000 đồng.
– Khung 3: Phạt tù từ 10 năm đến 15 năm, nếu gây thiệt hại về tài sản 1.000.000.000 đồng trở lên.
– Hình phạt bổ sung: Người phạm tội còn bị cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ 01 năm đến 05 năm, có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng.
Dưới đây là bảng trình bày khung hình phạt đối với Tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ theo Điều 356 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017):
| Khung hình phạt | Mức hình phạt | Tình tiết áp dụng |
| Khung 1 | Cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm | Người nào vì vụ lợi hoặc động cơ cá nhân khác mà lợi dụng chức vụ, quyền hạn làm trái công vụ, gây thiệt hại: – Về tài sản từ 10.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng; – Hoặc gây thiệt hại khác đến lợi ích của Nhà nước, tổ chức, cá nhân. |
| Khung 2 | Phạt tù từ 05 năm đến 10 năm | Khi phạm tội có một trong các tình tiết: – Có tổ chức; – Phạm tội 02 lần trở lên; – Gây thiệt hại tài sản từ 200.000.000 đồng đến dưới 1.000.000.000 đồng. |
| Khung 3 | Phạt tù từ 10 năm đến 15 năm | Gây thiệt hại về tài sản từ 1.000.000.000 đồng trở lên. |
| Hình phạt bổ sung | – Cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ 01 đến 05 năm; – Có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng. | Áp dụng tùy tính chất, mức độ phạm tội. |
Đây là tội danh nghiêm trọng trong nhóm tội phạm về chức vụ, có khung hình phạt từ cải tạo không giam giữ đến tù 15 năm, kèm hình phạt bổ sung, nhằm bảo đảm tính răn đe và phòng ngừa trong công vụ.
3. Cấu thành Tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ
* Chủ thể của tội phạm: Chủ thể trong tội danh này là người có chức vụ, quyền hạn đang thi hành công vụ – những cá nhân được giao nhiệm vụ thông qua bầu cử, bổ nhiệm, ký hợp đồng hoặc hình thức khác. Họ có quyền ra quyết định hoặc thực hiện hành vi nhân danh cơ quan, tổ chức nhà nước.
Đồng thời, người phạm tội phải là người từ đủ 16 tuổi trở lên và có đầy đủ năng lực trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật. Những người không có chức vụ, quyền hạn chỉ có thể tham gia với vai trò đồng phạm (xúi giục, giúp sức…).
* Mặt khách quan của tội phạm: Tội phạm được thực hiện thông qua hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn vì mục đích vụ lợi hoặc động cơ cá nhân khác để làm trái công vụ. Điều này thể hiện ở chỗ:
- Người phạm tội không thực hiện hoặc cố tình làm sai nhiệm vụ được giao.
- Hành vi đó gây thiệt hại từ 10.000.000 đồng trở lên hoặc ảnh hưởng tiêu cực đến quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, tổ chức, cá nhân.
* Mặt chủ quan của tội phạm: Tội phạm được thực hiện với lỗi cố ý trực tiếp. Người phạm tội biết rõ hành vi trái pháp luật, thấy trước hậu quả nhưng vẫn thực hiện vì:
- Mục đích vụ lợi (hưởng lợi ích vật chất).
- Động cơ cá nhân khác (mưu cầu uy tín, địa vị, quyền lực…).
Đây là những dấu hiệu thể hiện rõ bản chất trục lợi trong hành vi phạm tội.
* Khách thể của tội phạm: Tội danh này xâm phạm trực tiếp đến hoạt động đúng đắn và liêm chính của cơ quan, tổ chức. Đồng thời, nó làm suy giảm lòng tin của nhân dân vào bộ máy công quyền, ảnh hưởng đến an ninh trật tự và công lý xã hội.
Tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ là biểu hiện rõ ràng của sự suy thoái đạo đức công vụ, ảnh hưởng nghiêm trọng đến hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước. Việc nhận diện và xử lý nghiêm minh là cần thiết để giữ vững kỷ cương pháp luật, đảm bảo sự công bằng và liêm chính trong hoạt động công quyền.
4. Các bản án về Tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ
Dưới đây là một số bản án điển hình thể hiện cách Tòa án áp dụng pháp luật đối với Tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ. Những bản án này phản ánh rõ tính chất, mức độ nguy hiểm cũng như hậu quả pháp lý nghiêm khắc đối với hành vi vi phạm trong lĩnh vực công vụ:
Bản án về tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ số 14/2022/HS-ST
Bản án về tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ số 28/2022/HS-PT
Bản án về tội lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ số 158/2022/HS-PT
Bản án về tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ số 33/2022/HS-ST
Bản án về tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ số 100/2020/HS-PT
Bản án 283/2021/HS-PT ngày 16/04/2021 về tội lợi dụng chức vụ quyền hạn trong thi hành công vụ
5. Luật sư hình sự tại Luật A+
Với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm, giỏi, nhiệt huyết và tận tâm, Luật A+ tự hào là đơn vị hàng đầu tư vấn và giải quyết cho khách hàng các vấn đề về Hình sự. Tại Luật A+, chúng tôi cung cấp các dịch vụ sau:
- Tư vấn về quyền và nghĩa vụ của khách hàng trong vụ án Hình sự.
- Phân tích tình huống cụ thể để đánh giá khả năng bị truy tố và mức độ vi phạm, từ đó đưa ra lời khuyên về hướng xử lý.
- Hỗ trợ soạn thảo đơn khiếu nại, tố cáo hoặc các tài liệu cần thiết.
- Tham gia vào quá trình điều tra, thu thập chứng cứ và bảo vệ quyền lợi của khách hàng trong các buổi làm việc với cơ quan điều tra.
- Tìm ra các tình tiết giúp giảm nhẹ trách nhiệm hình sự nếu có, làm rõ các yếu tố có lợi để khách hàng được hưởng mức án thấp nhất hoặc miễn trách nhiệm hình sự dựa trên quy định của luật.
- Đại diện khách hàng tham gia phiên tòa, bảo vệ quyền lợi và bào chữa cho khách hàng tại Tòa án.
Lý do chọn Luật A+:
Giỏi chuyên môn, nhiều kinh nghiệm
Đội ngũ luật sư của Luật A+ đều là các luật sư xuất sắc, nắm rõ các quy định pháp luật, hiểu cách vận hành của cơ quan tố tụng và cơ quan Đảng giám sát. Ngoài ra các luật sư A+ đã chinh chiến và dày dạn kinh nghiệm ở các vụ án hình sự.
Thấu hiểu
Luật sư A+ thấu hiểu nỗi sợ hãi và hoang mang của thân chủ khi đối diện với một tình huống có thể phải ở tù, có thể sẽ bị oan sai, mong muốn được hỗ trợ hết mức 24/7 từ chuyên môn đến sự an tâm tâm lý. Vì thế chúng tôi sẽ làm hết khả năng để đem lại sự an tâm và công bằng cho thân chủ, khách hàng.
Cam kết đến cùng
Hành trình giành được công bằng cho khách hàng có thể sẽ không thuận lợi và bằng phẳng. Hành trình đó có thể phải trải qua nhiều năm với nhiều cấp xét xử. Luật sư A+ cam kết sẽ đi cùng và bảo vệ khách hàng cho đến khi nào công lý, công bằng được thực hiện.
Tóm lại, lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ là sự tha hóa quyền lực một cách tinh vi, gây tổn hại nghiêm trọng đến lợi ích quốc gia, tổ chức và người dân. Đây là hành vi bị pháp luật xử lý nghiêm khắc để đảm bảo sự minh bạch và công bằng của bộ máy công quyền.
Nếu bạn đang vướng mắc pháp lý liên quan đến tội danh này hoặc các vấn đề hình sự khác, đừng ngần ngại tìm kiếm sự tư vấn chuyên nghiệp. Luật A+ luôn sẵn sàng đồng hành, cung cấp giải pháp pháp lý tối ưu. Hãy liên hệ ngay với Luật sư A+ qua email: contact@apluslaw.vn hoặc qua sđt: 0899511010 để nhận được sự tư vấn và hỗ trợ pháp lý kịp thời.
Tôi là Luật sư Nguyễn Duy Anh
Email: anh@apluslaw.vn
Phone: 0939698142
Website: https://apluslaw.vn/nguyen-duy-anh.html
Số thẻ Luật sư: 10674/LS
1. Học vấn:
Cử nhân, Đại học Luật Tp.HCM, 2011.
Thạc sỹ Chính sách Công, Đại học Fulbright, 2021.
2. Kinh nghiệm làm việc:
Luật Trí Minh, văn phòng HCM từ 2011-2021:
- (2011-2013) _ chức vụ Chuyên viên tư vấn;
- (2013-2014) _ chức vụ Trưởng phòng doanh nghiệp;
- (2014-2021) _ chức vụ Phó Giám đốc.
Luật A+, văn phòng HCM từ 2021 – nay:
- (2021 – nay) _ chức vụ Giám đốc Luật A+
Nội dung