Tội đưa vào sử dụng các phương tiện, thiết bị giao thông đường sắt không bảo đảm an toàn theo Điều 269 BLHS

Tai nạn giao thông không chỉ xuất phát từ lỗi của người điều khiển phương tiện mà còn có thể bắt nguồn từ việc phương tiện không đảm bảo an toàn kỹ thuật. Trong bài viết này, Luật A+ sẽ phân tích rõ tội đưa vào sử dụng các phương tiện, thiết bị giao thông đường sắt không bảo đảm an toàn, làm rõ chế tài hình sự đối với hành vi tương tự trong lĩnh vực giao thông đường bộ – nơi tỉ lệ tai nạn và mức độ hậu quả cũng nghiêm trọng không kém.

1. Hành vi đưa vào sử dụng các phương tiện, thiết bị giao thông đường sắt không bảo đảm an toàn là gì?

Hành vi đưa vào sử dụng các phương tiện, thiết bị giao thông đường sắt không bảo đảm an toàn là hành vi đưa vào vận hành, khai thác các phương tiện hoặc thiết bị trong giao thông đường sắt mà không đạt tiêu chuẩn an toàn kỹ thuật, không được kiểm định hoặc không được phép sử dụng theo quy định pháp luật, làm đe dọa đến an toàn chạy tàu và có thể gây thiệt hại đến tính mạng, sức khỏe, tài sản của người khác.

Các hành vi đưa vào sử dụng phương tiện, thiết bị giao thông đường sắt không bảo đảm an toàn bao gồm:

• Sử dụng đầu máy, toa xe, phương tiện chuyên dùng không có giấy chứng nhận đăng ký hoặc đã hết hạn đăng ký.
• Sử dụng phương tiện không có giấy chứng nhận kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường hoặc đã hết hạn kiểm định.
• Không có bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ phương tiện theo quy định.
• Sử dụng phương tiện không phù hợp với loại hàng hóa vận chuyển hoặc vượt quá tải trọng cho phép.

Việc sử dụng phương tiện, thiết bị không bảo đảm an toàn có thể gây ra tai nạn giao thông đường sắt, dẫn đến thiệt hại về người và tài sản. Tùy theo mức độ vi phạm và hậu quả gây ra, cá nhân, tổ chức vi phạm có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật tại Điều 269 Bộ luật Hình sự 2015.

Để bảo đảm an toàn giao thông đường sắt, các tổ chức, cá nhân cần tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về đăng ký, kiểm định và bảo hiểm phương tiện. Đồng thời, cần thường xuyên kiểm tra, bảo dưỡng phương tiện, thiết bị để phát hiện và khắc phục kịp thời các hư hỏng, đảm bảo an toàn khi tham gia giao thông đường sắt.

2. Hình phạt Tội đưa vào sử dụng các phương tiện, thiết bị giao thông đường sắt không bảo đảm an toàn theo Điều 269 BLHS

Căn cứ vào Điều 269 Bộ luật Hình sự 2015 (được sửa đổi bởi khoản 81 Điều 1 Luật sửa đổi Bộ luật Hình sự 2017) quy định về Tội đưa vào sử dụng phương tiện, thiết bị giao thông đường sắt không bảo đảm an toàn như sau:

“Điều 269. Tội đưa vào sử dụng phương tiện, thiết bị giao thông đường sắt không bảo đảm an toàn

1. Người nào chịu trách nhiệm trực tiếp về việc điều động hoặc về tình trạng kỹ thuật mà cho phép đưa vào sử dụng phương tiện, thiết bị giao thông đường sắt rõ ràng không bảo đảm tiêu chuẩn an toàn kỹ thuật, không có giấy chứng nhận đăng ký, đăng kiểm gây thiệt hại cho người khác thuộc một trong các trường hợp sau đây hoặc đã bị xử lý kỷ luật hoặc xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm:

a) Làm chết người;

b) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 01 người mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên;

c) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này từ 61% đến 121%;

d) Gây thiệt hại về tài sản từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 10 năm:

a) Làm chết 02 người;

b) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này từ 122% đến 200%;

c) Gây thiệt hại về tài sản từ 500.000.000 đồng đến dưới 1.500.000.000 đồng.

3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm:

a) Làm chết 03 người trở lên;

b) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 03 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này 201% trở lên;

c) Gây thiệt hại về tài sản 1.500.000.000 đồng trở lên.

4. Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.”.

Khung hình phạt thứ 1 (tại khoản 1 Điều 269): Người nào chịu trách nhiệm trực tiếp về việc điều động hoặc về tình trạng kỹ thuật mà cho phép đưa vào sử dụng phương tiện, thiết bị giao thông đường sắt rõ ràng không bảo đảm tiêu chuẩn an toàn kỹ thuật, không có giấy chứng nhận đăng ký, đăng kiểm gây thiệt hại cho người khác thuộc một trong các trường hợp sau đây hoặc đã bị xử lý kỷ luật hoặc xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm:

• Làm chết người;
• Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 01 người mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên;
• Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này từ 61% đến 121%;
• Gây thiệt hại về tài sản từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng.

Khung hình phạt thứ 2 (tại khoản 2 Điều 269): Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 10 năm:

• Làm chết 02 người;
• Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này từ 122% đến 200%;
• Gây thiệt hại về tài sản từ 500.000.000 đồng đến dưới 1.500.000.000 đồng.

Khung hình phạt thứ 3 (tại khoản 3 Điều 269): Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm:

• Làm chết 03 người trở lên;
• Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 03 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này 201% trở lên;
• Gây thiệt hại về tài sản 1.500.000.000 đồng trở lên.

Khung hình phạt bổ sung (khoản 4 Điều 269): Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

Dưới đây là bảng khung hình phạt của Tội đưa vào sử dụng phương tiện, thiết bị giao thông đường sắt không bảo đảm an toàn theo Điều 269 Bộ luật Hình sự 2015 như sau:

Hình phạt bổ sung: Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

3. Cấu thành Tội đưa vào sử dụng các phương tiện, thiết bị giao thông đường sắt không bảo đảm an toàn

Tội đưa vào sử dụng phương tiện giao thông đường sắt không bảo đảm an toàn là một trong những hành vi nghiêm trọng bị xử lý hình sự theo Điều 269 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017). Tội danh này có các dấu hiệu pháp lý đặc thù, gắn liền với tính chất kỹ thuật nghiêm ngặt của hoạt động vận hành giao thông đường sắt. Dưới đây là các yếu tố cấu thành cơ bản:

* Chủ thể 

Chủ thể của tội danh này là chủ thể đặc biệt – người có trách nhiệm trực tiếp trong việc điều động hoặc đánh giá tình trạng kỹ thuật của phương tiện giao thông đường sắt. Bao gồm:

• Người có chức vụ, quyền hạn như lãnh đạo, cán bộ kỹ thuật tại đơn vị quản lý, chế tạo, sửa chữa, kiểm định phương tiện.
• Người được giao trách nhiệm hoặc ủy quyền hợp pháp trong việc cho phép phương tiện đi vào khai thác.

Đặc biệt, nếu hành vi vi phạm chưa gây hậu quả nghiêm trọng, chỉ khi người đó đã từng bị xử lý kỷ luật mà còn vi phạm, mới bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Đây là điểm khác biệt quan trọng với các tội vi phạm giao thông đường bộ.

* Khách thể 

Hành vi phạm tội xâm phạm đến trật tự an toàn giao thông đường sắt – lĩnh vực đòi hỏi độ chính xác và an toàn rất cao. Phương tiện bị tác động bao gồm: đầu máy, toa xe, thiết bị chuyên dùng hoạt động trên đường sắt, có thể gây ra nguy cơ rất lớn nếu không bảo đảm tiêu chuẩn kỹ thuật. Hành vi khách quan là “cho phép đưa vào sử dụng phương tiện giao thông đường sắt không bảo đảm an toàn”, bằng lời nói, văn bản hoặc hành động cụ thể.

• Nếu người phạm tội chịu trách nhiệm điều động, thì hành vi là ra quyết định điều động phương tiện không đủ điều kiện kỹ thuật.
• Nếu người đó chịu trách nhiệm kiểm định kỹ thuật, thì hành vi là chứng nhận sai lệch tình trạng kỹ thuật, khiến phương tiện không đủ an toàn vẫn được vận hành.

Ví dụ điển hình: Một cán bộ kiểm định chứng nhận toa xe đủ điều kiện kỹ thuật dù thực tế không đạt chuẩn, dẫn đến tai nạn nghiêm trọng trên tuyến đường sắt.

Hậu quả có thể là dấu hiệu bắt buộc hoặc không bắt buộc trong cấu thành tội phạm:

• Nếu người phạm tội đã bị xử lý kỷ luật trước đó, thì dù hành vi chưa gây hậu quả nghiêm trọng, vẫn bị truy cứu.
• Nếu chưa từng bị xử lý, thì phải có hậu quả thiệt hại về tính mạng, sức khỏe hoặc tài sản thì mới cấu thành tội phạm.

Mức độ hậu quả ảnh hưởng đến việc truy cứu theo khoản 1, 2 hoặc 3 của Điều 269, trong đó các hậu quả rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng sẽ làm tăng nặng trách nhiệm.

* Mặt chủ quan:

Người thực hiện hành vi thường là vô ý – chủ yếu vô ý vì quá tự tin vào đánh giá của bản thân hoặc vô ý vì cẩu thả. Họ biết rõ phương tiện không đủ điều kiện, nhưng vẫn cho vận hành vì chủ quan rằng hậu quả sẽ không xảy ra.

Có trường hợp mang dấu hiệu cố ý gián tiếp, nhưng không đủ căn cứ để xác định là mong muốn gây hậu quả.

Tội đưa vào sử dụng phương tiện giao thông đường sắt không bảo đảm an toàn là loại tội phạm có tính chất đặc thù cao, đòi hỏi trách nhiệm nghiêm ngặt của những người có liên quan đến kỹ thuật và vận hành phương tiện. Hiểu rõ các dấu hiệu cấu thành giúp nhận diện sớm hành vi vi phạm và ngăn ngừa nguy cơ rủi ro thảm khốc trong lĩnh vực giao thông đường sắt.

4. Luật sư hình sự tại Luật A+

Với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm, giỏi, nhiệt huyết và tận tâm, Luật A+ tự hào là đơn vị hàng đầu tư vấn và giải quyết cho khách hàng các vấn đề về Hình sự. Tại Luật A+, chúng tôi cung cấp các dịch vụ sau:

• Tư vấn về quyền và nghĩa vụ của khách hàng trong vụ án Hình sự.
• Phân tích tình huống cụ thể để đánh giá khả năng bị truy tố và mức độ vi phạm, từ đó đưa ra lời khuyên về hướng xử lý.
• Hỗ trợ soạn thảo đơn khiếu nại, tố cáo hoặc các tài liệu cần thiết.
• Tham gia vào quá trình điều tra, thu thập chứng cứ và bảo vệ quyền lợi của khách hàng trong các buổi làm việc với cơ quan điều tra.
• Tìm ra các tình tiết giúp giảm nhẹ trách nhiệm hình sự nếu có, làm rõ các yếu tố có lợi để khách hàng được hưởng mức án thấp nhất hoặc miễn trách nhiệm hình sự dựa trên quy định của luật. 

• Đại diện khách hàng tham gia phiên tòa, bảo vệ quyền lợi và bào chữa cho khách hàng tại Tòa án.

Lý do chọn Luật A+:

Giỏi chuyên môn, nhiều kinh nghiệm

Đội ngũ luật sư của Luật A+ đều là các luật sư xuất sắc, nắm rõ các quy định pháp luật, hiểu cách vận hành của cơ quan tố tụng và cơ quan Đảng giám sát. Ngoài ra các luật sư A+ đã chinh chiến và dày dạn kinh nghiệm ở các vụ án hình sự.

Thấu hiểu

Luật sư A+ thấu hiểu nỗi sợ hãi và hoang mang của thân chủ khi đối diện với một tình huống có thể phải ở tù, có thể sẽ bị oan sai, mong muốn được hỗ trợ hết mức 24/7 từ chuyên môn đến sự an tâm tâm lý. Vì thế chúng tôi sẽ làm hết khả năng để đem lại sự an tâm và công bằng cho thân chủ, khách hàng.

Cam kết đến cùng

Hành trình giành được công bằng cho khách hàng có thể sẽ không thuận lợi và bằng phẳng. Hành trình đó có thể phải trải qua nhiều năm với nhiều cấp xét xử. Luật sư A+ cam kết sẽ đi cùng và bảo vệ khách hàng cho đến khi nào công lý, công bằng được thực hiện.

Trên thực tế, việc xác định trách nhiệm trong các vụ tai nạn liên quan đến lỗi kỹ thuật phương tiện thường rất phức tạp, đòi hỏi sự tham gia của luật sư có chuyên môn sâu. Nếu bạn đang gặp khó khăn pháp lý liên quan đến tai nạn giao thông hay hành vi vi phạm quy định kỹ thuật phương tiện, hãy liên hệ Luật A+ qua email: contact@apluslaw.vn hoặc qua sđt: 0899511010 để được hỗ trợ và tư vấn kịp thời. Với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực hình sự và giao thông, chúng tôi cam kết đồng hành, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của bạn một cách hiệu quả và tận tâm.

Luật sư Nguyễn Duy Anh

Tôi là Luật sư Nguyễn Duy Anh

Email: anh@apluslaw.vn

Phone: 0939698142

Website: https://apluslaw.vn/nguyen-duy-anh.html

Số thẻ Luật sư: 10674/LS

1. Học vấn:

Cử nhân, Đại học Luật Tp.HCM, 2011.

Thạc sỹ Chính sách Công, Đại học Fulbright, 2021.

2. Kinh nghiệm làm việc:

Luật Trí Minh, văn phòng HCM từ 2011-2021:

• (2011-2013) _ chức vụ Chuyên viên tư vấn;
• (2013-2014) _ chức vụ Trưởng phòng doanh nghiệp;
• (2014-2021) _ chức vụ Phó Giám đốc.

Luật A+, văn phòng HCM từ 2021 – nay:

• (2021 – nay) _ chức vụ Giám đốc Luật A+