Home » Tội cố ý lây truyền HIV cho người khác theo Điều 149 Bộ luật Hình sự

Nội dung

Luật sư LS. Nguyễn Duy Anh

Ngày đăng 05/06/2024

Ngày cập nhật 30/07/2025

Tội cố ý lây truyền HIV cho người khác theo Điều 149 Bộ luật Hình sự

Cố ý truyền HIV cho người khác là hành vi vô cùng tàn ác, dù biết đây là căn bệnh thế kỷ nhưng người phạm tội vẫn cố tình khiến cho nạn nhân bị nhiễm HIV. Hành vi phạm tội cố ý truyền HIV cho người kháccó thể bị phạt từ 03 đến 20 năm tù hoặc tù chung thân. Cùng Luật A+ tìm hiểu chi tiết hơn về tội phạm này ngay sau đây.

1. Cố ý lây truyền HIV là gì? Các hành vi cố ý lây truyền HIV

Cố ý lây truyền HIV là hành vi của một người không bị HIV nhưng đã cố tình truyền HIV vào cơ thể người khác từ các nguồn lây nhiễm bên ngoài (không phải từ cơ thể người phạm tội).

Một số hành vi cố ý truyền HIV được ghi nhận trong thực tế như:

Cho nạn nhân tiếp xúc trực tiếp với người bị nhiễm HIV.
Cho nạn nhân sử dụng gián tiếp các đồ dùng của người bị nhiễm HIV
Đưa virus từ người nhiễm HIV sang nạn nhân.
Lôi kéo, dụ dỗ người nhiễm HIV và nạn nhân quan hệ tình dục.
Làm cho các bình, túi máu sạch dữ trữ trong bệnh viện bị nhiễm HIV để lây truyền bệnh cho các bệnh nhân,…

tội cố ý lây truyền hiv 01 — Nhân viên y tế cố ý truyền máu bị nhiễm HIV cho người bệnh là một ví dụ về hành vi cố ý lan truyền HIV cho người khác.

Xem thêm bài viết: Mức án nào dành cho tội mua bán người?

2. Khung hình phạt tù Tội cố ý truyền HIV cho người khác

Tội cố ý truyền HIV cho người khác được quy định tại Điều 149 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi, bổ sung 2017 (sau đây gọi tắt là Bộ luật Hình sự) với 3 khung hình phạt tù chính và 1 hình phạt bổ sung bao gồm:

“Điều 149. Tội cố ý truyền HIV cho người khác
1. Người nào cố ý truyền HIV cho người khác, nếu không thuộc trường hợp quy định tại Điều 148 của Bộ luật này, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 07 năm.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm:
a) Có tổ chức;
b) Đối với người đang thi hành công vụ hoặc vì lý do công vụ của nạn nhân;
c) Đối với người dưới 18 tuổi;
d) Đối với từ 02 người đến 05 người;
đ) Lợi dụng nghề nghiệp;
e) Gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60%.
3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân:
a) Đối với phụ nữ mà biết là có thai;
b) Đối với 06 người trở lên;
c) Gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên[66];
d) Làm nạn nhân tự sát.
4. Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.”

tội cố ý lây truyền hiv 04 — Mức phạt tù Tội cố ý truyền hiv là bao nhiêu năm?

Hành vi cố ý truyền HIV cho người khác sẽ bị xử lý hình sự theo các khung hình phạt quy định tại Điều luật trên theo bảng sau:

Khung	Hình phạt	Hành vi phạm tội
Khung 1	Phạt tù từ 03 năm đến 07 năm	Cố ý truyền HIV cho người khác, nếu không thuộc trường hợp quy định tại Điều 148 của Bộ luật Hình sự.
Khung 2	Phạt tù từ 07 năm đến 15 năm	Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây: a) Có tổ chức; b) Đối với người đang thi hành công vụ hoặc vì lý do công vụ của nạn nhân; c) Đối với người dưới 18 tuổi; d) Đối với từ 02 người đến 05 người; đ) Lợi dụng nghề nghiệp; e) Gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60%.
Khung 3	Phạt tù từ 12 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân	Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây: a) Đối với phụ nữ mà biết là có thai; b) Đối với 06 người trở lên; c) Gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên; d) Làm nạn nhân tự sát.
Hình phạt bổ sung: Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

Như vậy, cố ý truyền HIV cho người khác có thể bị phạt tù từ 03 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân.

luật sư hình sự 01 — Gọi ngay luật sư A+ để được hỗ trợ và tư vấn kịp thời.

Bạn hoặc người thân đang vướng án hình sự? Hãy gọi gấp cho Luật sư để nhận được tư vấn phương án giải quyết kịp thời.

Tư vấn hoàn toàn miễn phí sau đó mới báo phí thuê luật sư để bạn dễ dàng quyết định!

Gọi ngay Luật sư - 0899511010

ZALO Luật sư - 0899511010

3. Các hành vi bị nghiêm cấm trong phòng chống HIV?

Sau đây là những hành vi bị cấm đối với việc phòng chống HIV theo quy định tại Điều 8 Luật phòng, chống nhiễm vi rút gây ra hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải ở người (HIV/AIDS):

“Điều 8. Những hành vi bị nghiêm cấm
1. Cố ý lây truyền hoặc truyền HIV cho người khác.
2. Đe dọa truyền HIV cho người khác.
3. Kỳ thị, phân biệt đối xử với người nhiễm HIV.
4. Cha, mẹ bỏ rơi con chưa thành niên nhiễm HIV; người giám hộ bỏ rơi người được mình giám hộ nhiễm HIV.
5. Công khai tên, địa chỉ, hình ảnh của người nhiễm HIV hoặc tiết lộ cho người khác biết việc một người nhiễm HIV khi chưa được sự đồng ý của người đó, trừ trường hợp quy định tại Điều 30 của Luật này.
6. Đưa tin bịa đặt về nhiễm HIV đối với người không nhiễm HIV.
7. Bắt buộc xét nghiệm HIV, trừ trường hợp quy định tại Điều 28 của Luật này.
8. Truyền máu, sản phẩm máu, ghép mô, bộ phận cơ thể có HIV cho người khác.
9. Từ chối khám bệnh, chữa bệnh cho người bệnh vì biết hoặc nghi ngờ người đó nhiễm HIV.
10. Từ chối mai táng, hỏa táng người chết vì lý do liên quan đến HIV/AIDS.
11. Lợi dụng hoạt động phòng, chống HIV/AIDS để trục lợi hoặc thực hiện các hành vi trái pháp luật.
12. Các hành vi bị nghiêm cấm khác theo quy định của pháp luật.”

Nếu thực hiện một trong các hành vi bị cấm nêu trên, bạn có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.

tội cố ý lây truyền hiv 05 — Những hành vi bị nghiêm cấm trong phòng chống lây nhiềm HIV?

Xem thêm: Nghị quyết 02/2019/NQ-HĐTP hướng dẫn tội mua bán người

4. Phân biệt Tội cố ý truyền HIV và Tội lây truyền HIV

Cùng xuất phát từ hành vi lây truyền HIV cho người khác, vậy đâu là điểm khác biệt giữa Tội cố ý truyền HIV và Tội lây truyền HIV? Cùng Luật A+ phân tích qua bảng dưới đây:

Tiêu chí	Tội cố ý truyền HIV cho người khác	Tội lây truyền HIV cho người khác
Căn cứ pháp lý	Điều 149 BLHS 2015 sửa đổi, bổ sung 2017	Điều 148 BLHS 2015 sửa đổi, bổ sung 2017
Hành vi	Cố ý truyền HIV cho người khác từ ngoài vào chứ không phải từ cơ thể mình.	Cố ý lây truyền HIV cho người khác (từ cơ thể mình) dù biết mình đã bị nhiễm HIV.
Khách thể	Xâm phạm đến sức khỏe cũng như danh dự, nhân phẩm của con người
Chủ thể	Là người bình thường, từ 16 tuổi trở lên và có năng lực trách nhiệm hình sự	Là người bị nhiễm HIV và từ đủ 16 tuổi trở lên, có năng lực trách nhiệm hình sự
Điều kiện truy cứu TNHS	Khi có hành vi cố ý truyền HIV cho người khác từ ngoài vào chứ không phải từ cơ thể mình	Khi nạn nhân bị nhiễm HIV từ người phạm tội
Lỗi	Lỗi cố ý trực tiếp	Lỗi cố ý gián tiếp
Đối tượng tác động	Sức khỏe, tính mạng của người khác

Như vậy, điểm mấy chốt giúp phân biệt 02 tội danh này là tội cố ý truyền HIV người phạm tội truyền HIV vào người nạn nhân thông qua các nguồn lây nhiễm HIV khác không phải từ cơ thể mình.

Mời bạn đọc thêm bài viết: Tội mua bán người dưới 16 tuổi bị phạt tù bao nhiêu năm?

5. Tố cáo hành vi cố ý truyền HIV ở đâu?

Căn cứ Khoản 2 Điều 145 Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015, cơ quan điều tra, Viện kiểm sát có trách nhiệm tiếp nhận tố cáo, đơn tố giác của người dân về Tội cố ý truyền HIV cho người khác:

“Điều 145. Trách nhiệm tiếp nhận và thẩm quyền giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố
2. Cơ quan, tổ chức có trách nhiệm tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố gồm:
a) Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố;
b) Cơ quan, tổ chức khác tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm.”

Như vậy, thông thường nạn nhân, người nhà nạn nhân có thể tố cáo hành vi cố ý lây truyền HIV đến Cơ quan công an xã/ phường/ thị trấn, công an quận/ huyện hoặc Viện kiểm sát nơi gần nhất.

Lưu ý: Cơ quan công an xã/ phường/ thị trấn chỉ được phép tiếp nhận tố giác chứ không có quyền giải quyết vụ án hình sự về Tội cố ý truyền HIV cho người khác.

tội cố ý lây truyền hiv 03 — Tố cáo hành vi cố ý truyền HIV ở cơ quan nào?

6. Cấu thành Tội cố ý truyền HIV cho người khác

Cũng như bao tội danh khác, việc xác định Tội cố ý truyền HIV cho người khác cũng được xác định thông qua 04 yếu tố: chủ thể, khách thể, mặt khách quan, mặt chủ quan. Cụ thể:

6.1. Chủ thể

Người phạm tội cố ý truyền HIV cho người khác phải là người không bị nhiễm HIV hoặc có bị nhiễm HIV nhưng virus HIV mà họ truyền cho người khác không phải virus HIV trong cơ thể của họ mà virus từ cơ thể của người khác.

Đó có thể là cá nhân thực hiện hành vi truyền HIV một mình nhưng cũng có thể là người thực hành; người tổ chức; người xúi giục hoặc người giúp sức trong vụ án đồng phạm cố ý truyền HIV cho người khác.

Bên cạnh đó, người phạm tội phải từ đủ 16 tuổi trở lên theo quy định tại Điều 12 Bộ luật Hình sự và có năng lực chịu trách nhiệm hình sự (năng lực nhận thức và năng lực làm chủ hành vi).

6.2. Khách thể

Tội phạm này xâm phạm đến quyền được bảo hộ về tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm của con người. Nạn nhân bị xâm hại là người chưa bị nhiễm virus HIV.

6.3. Mặt khách quan

Mặt khách quan của tội này được thể hiện qua hành vi cố ý truyền HIV từ người này qua người khác (người phạm tội không bị nhiễm HIV) thông qua các phương thức, thủ đoạn như:

Cho nạn nhân tiếp xúc trực tiếp với người bị nhiễm HIV hoặc đưa virus từ người nhiễm HIV sang nạn nhân thông qua các công cụ, phương tiện hỗ trợ. (Ví dụ: dùng kim tiêm đâm vào người bị nhiễm bệnh rồi đâm vào người khác hoặc dùng dao, vật nhọn rạch tay, chân người bị nhiễm bệnh cho máu dính vào rồi rạch vào người khác).
Lôi kéo, dụ dỗ người nhiễm HIV và nạn nhân quan hệ tình dục không an toàn. (Ví dụ: Bác sĩ, y tá biết được bệnh nhân của mình bị nhiễm HIV nhưng không diệt khuẩn đúng cách các dụng cũ phẫu thuật, dụng cụ khám chữa bệnh khiến bệnh nhân khác của mình bị nhiễm HIV, hoặc cố tình truyền máu bị nhiễm HIV sang cho bệnh nhân khác,…).
Làm cho các bình, túi máu sạch dữ trữ trong bệnh viện bị nhiễm HIV để lây truyền bệnh cho các bệnh nhân.

Lưu ý:

Nếu người phạm tội mới chỉ làm vật thể bị nhiễm virus HIV mà chưa khiến cho virus HIV lây lan đã bị ngăn chặn kịp thời thì vẫn bị truy cứu hình sự về Tội cố ý truyền HIV cho người khác (giai đoạn chuẩn bị phạm tội).
Nếu kết quả là người bị hại không bị nhiễm HIV thì hành vi phạm tội thuộc trường hợp phạm tội chưa đạt.

Hậu quả là dấu hiệu để xác định tội phạm hoàn thành. Tội phạm được coi là hoàn thành khi người phạm tội thực hiện hành vi truyền HIV từ người bệnh, nguồn bệnh sang cho người khác và chính bởi hành vi đó khiến cho nạn nhân nhiễm HIV.

Tìm hiểu thêm: Tội đánh tráo trẻ sơ sinh (người dưới 01 tuổi) có bị phạt tù không?

6.4. Mặt chủ quan

Tội phạm này được thực hiện với lỗi cố ý trực tiếp, người phạm tội không bị HIV nhưng hoàn toàn biết rõ hành vi truyền HIV sẽ gây ra hậu quả làm nạn nhân bị HIV và mong muốn hậu quả ấy xảy ra. Đây là hành vi phạm tội với động cơ đê hèn (muốn người khác bị HIV).

7. Luật sư tư vấn Tội cố ý truyền HIV cho người khác

Với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm, giỏi, nhiệt huyết và tận tâm, Luật A+ tự hào là đơn vị hàng đầu tư vấn và giải quyết các vấn đề hình sự, đặc biệt là dịch vụ tư vấn về Tội cố ý truyền HIV cho người khác:

Tư vấn, đánh giá mức độ trách nhiệm và hình phạt Tội cố ý truyền HIV cho người khác theo Điều 149 Bộ luật Hình sự cho khách hàng;
Thu thập, chuẩn bị hồ sơ, chứng cứ về vụ án.
Đại diện pháp lý và đồng hành cùng khách hàng làm việc với cơ quan điều tra trong suốt quá trình tố tụng.
Soạn thảo hồ sơ khởi kiện trong trường hợp khởi kiện.
Luật sư bảo vệ thân chủ tại tòa án.

Lý do chọn Luật A+:

Giỏi chuyên môn, nhiều kinh nghiệm

Đội ngũ luật sư của Luật A+ đều là các luật sư xuất sắc, nắm rõ các quy định pháp luật, hiểu cách vận hành của cơ quan tố tụng và cơ quan Đảng giám sát. Ngoài ra các luật sư A+ đã chinh chiến và dày dạn kinh nghiệm ở các vụ án hình sự.

Thấu hiểu

Luật sư A+ thấu hiểu nỗi sợ hãi và hoang mang của thân chủ khi đối diện với một tình huống có thể phải ở tù, có thể sẽ bị oan sai, mong muốn được hỗ trợ hết mức 24/7 từ chuyên môn đến sự an tâm tâm lý. Vì thế chúng tôi sẽ làm hết khả năng để đem lại sự an tâm và công bằng cho thân chủ, khách hàng.

Cam kết đến cùng

Hành trình giành được công bằng cho khách hàng có thể sẽ không thuận lợi và bằng phẳng. Hành trình đó có thể phải trải qua nhiều năm với nhiều cấp xét xử. Luật sư A+ cam kết sẽ đi cùng và bảo vệ khách hàng cho đến khi nào công lý, công bằng được thực hiện.

Cố tình truyền HIV vào cơ thể người khác sẽ bị xử lý hình sự về Tội cố ý truyền HIV cho người khác theo Điều 149 Bộ luật Hình sự. Nếu bạn là nạn nhân hoặc bị can, bị cáo trong vụ án cố ý lây truyền HIV, hãy liên hệ ngay luật sư A+ qua email: contact@apluslaw.vn hoặc qua sđt: 0899511010 để được hỗ trợ và tư vấn kịp thời.