Home » Tội cố ý làm lộ bí mật công tác; tội chiếm đoạt, mua bán hoặc tiêu hủy tài liệu bí mật công tác theo Điều 361 BLHS

Nội dung

Ngày đăng 24/07/2025

Ngày cập nhật 30/07/2025

Tội cố ý làm lộ bí mật công tác; tội chiếm đoạt, mua bán hoặc tiêu hủy tài liệu bí mật công tác theo Điều 361 BLHS

Cố ý làm lộ, chiếm đoạt, mua bán hoặc tiêu hủy tài liệu bí mật công tác là những hành vi cực kỳ nguy hiểm, trực tiếp đe dọa sự an toàn, ổn định và hoạt động của cơ quan nhà nước, tổ chức. Dù là tiết lộ thông tin nhạy cảm hay hủy hoại tài liệu quan trọng, những tội danh này đều gây ra hậu quả khôn lường, ảnh hưởng nghiêm trọng đến lợi ích quốc gia và niềm tin công chúng. Để hiểu rõ hơn về định nghĩa, các yếu tố cấu thành và khung hình phạt của Tội cố ý làm lộ bí mật công tác; chiếm đoạt, mua bán hoặc tiêu hủy tài liệu bí mật công tác, mời bạn cùng Luật A+ tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

1. Tội cố ý làm lộ bí mật công tác; tội chiếm đoạt, mua bán hoặc tiêu hủy tài liệu bí mật công tác được hiểu thế nào?

Tội cố ý làm lộ bí mật công tác; tội chiếm đoạt, mua bán hoặc tiêu hủy tài liệu bí mật công tác được quy định tại Điều 361 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017). Đây là nhóm tội xâm phạm đến an ninh, trật tự trong hoạt động nội bộ của cơ quan, tổ chức, đặc biệt liên quan đến bí mật trong lĩnh vực công vụ, nghiệp vụ.

Căn cứ khoản 10 Điều 3 Nghị quyết 03/2020/NQ-HĐTP có hướng dẫn về một số tình tiết là dấu hiệu định tội của các tội phạm về chức vụ, thì bí mật công tác được khái quát như sau:

Về một số tình tiết là dấu hiệu định tội
…
10. “Bí mật công tác” quy định tại Điều 361 và Điều 362 của Bộ luật Hình sự là thông tin công tác được thể hiện dưới bất kỳ hình thức nào (ví dụ: văn bản, dự thảo văn bản, bài phát biểu, hình ảnh…) mà cơ quan, tổ chức quy định không được để lộ cho người khác biết và các thông tin này không thuộc danh mục bí mật nhà nước.

Theo quy định pháp luật, cả hai nhóm tội danh, gồm (i) Tội cố ý làm lộ bí mật công tác; tội chiếm đoạt, mua bán hoặc tiêu hủy tài liệu bí mật công tác và (ii) Tội vô ý làm lộ bí mật công tác; tội làm mất tài liệu bí mật công tác, đều liên quan đến bí mật công tác, được hiểu là những thông tin phục vụ hoạt động nội bộ của cơ quan, tổ chức. Các thông tin này có thể được thể hiện dưới bất kỳ hình thức nào như văn bản, dự thảo, hình ảnh, bài phát biểu…, và được cơ quan, tổ chức quy định là không được tiết lộ cho người khác biết, dù không thuộc danh mục bí mật nhà nước.

Việc xâm phạm loại bí mật này, dù do cố ý hay vô ý vẫn có thể cấu thành tội phạm hình sự nếu gây hậu quả nghiêm trọng, làm ảnh hưởng đến hoạt động đúng đắn, uy tín hoặc lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức liên quan.

Các hành vi cụ thể có thể cấu thành tội danh này bao gồm:

Cố ý làm lộ: Chủ thể biết rõ nội dung tài liệu là bí mật công tác nhưng vẫn tiết lộ cho người không có thẩm quyền tiếp cận.
Chiếm đoạt: Lợi dụng quyền truy cập để đánh cắp tài liệu mật nhằm phục vụ mục đích cá nhân hoặc tổ chức.
Mua bán: Giao dịch tài liệu mật công tác để trục lợi hoặc cung cấp cho bên thứ ba trái phép.
Tiêu hủy: Hủy bỏ tài liệu bí mật công tác nhằm xóa dấu vết, gây cản trở hoạt động kiểm tra, giám sát hoặc điều tra.

Tội cố ý làm lộ bí mật công tác; tội chiếm đoạt, mua bán hoặc tiêu hủy tài liệu bí mật công tác là hành vi vi phạm quy định bảo mật trong hoạt động công vụ.

Các hành vi này thường xảy ra trong môi trường công vụ, cơ quan nhà nước hoặc tổ chức có chức năng đặc thù như công an, quân đội, thanh tra, kiểm toán…

Tội cố ý làm lộ bí mật công tác; tội chiếm đoạt, mua bán hoặc tiêu hủy tài liệu bí mật công tác gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động quản lý của cơ quan, tổ chức, làm suy giảm lòng tin của người dân vào hệ thống công quyền.

Người phạm tội có thể bị phạt tù từ 6 tháng đến 10 năm, tùy theo tính chất, mức độ và hậu quả của hành vi, và có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 1 đến 5 năm.

Việc nhận thức rõ tội danh này là cần thiết để bảo vệ kỷ luật công vụ, giữ vững an ninh nội bộ, và đảm bảo tính minh bạch, chính trực trong hoạt động của Nhà nước.

2. Hình phạt Tội cố ý làm lộ bí mật công tác; tội chiếm đoạt, mua bán hoặc tiêu hủy tài liệu bí mật công tác theo Điều 361 BLHS 2015

Căn cứ Điều 361 Bộ luật Hình sự 2015 có quy định về Tội cố ý làm lộ bí mật công tác; tội chiếm đoạt, mua bán hoặc tiêu hủy tài liệu bí mật công tác như sau:

Điều 361. Tội cố ý làm lộ bí mật công tác; tội chiếm đoạt, mua bán hoặc tiêu hủy tài liệu bí mật công tác
1. Người nào cố ý làm lộ bí mật công tác hoặc chiếm đoạt, mua bán, tiêu hủy tài liệu bí mật công tác, nếu không thuộc trường hợp quy định tại các điều 110, 337 và 342 của Bộ luật này, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm:
a) Có tổ chức;
b) Phạm tội 02 lần trở lên;
c) Thu lợi bất chính 50.000.000 đồng trở lên;
d) Gây thiệt hại về tài sản 100.000.000 đồng trở lên;
đ) Gây ảnh hưởng xấu đến hoạt động của cơ quan, tổ chức;
e) Để người khác sử dụng thực hiện hành vi vi phạm pháp luật.
3. Người phạm tội còn bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

Theo quy định của Điều 361 Bộ luật Hình sự 2015, Tội cố ý làm lộ bí mật công tác; tội chiếm đoạt, mua bán hoặc tiêu hủy tài liệu bí mật công tác được áp dụng 02 khung hình phạt chính và 01 hình phạt bổ sung, cụ thể như sau:

* Khung 1: Phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm nếu cố ý làm lộ bí mật công (mà không thuộc trường hợp quy định tại các Điều 110 Bộ luật Hình sự 2015, Điều 337 Bộ luật Hình sự 2015 và Điều 342 Bộ luật Hình sự 2015)

* Khung 2: Phạt tù từ 02 năm đến 07 năm nếu cố ý làm lộ bí mật công tác thuộc một trong các trường hợp sau đây:

– Có tổ chức;

– Phạm tội 02 lần trở lên;

– Thu lợi bất chính 50.000.000 đồng trở lên;

– Gây thiệt hại về tài sản 100.000.000 đồng trở lên;

– Gây ảnh hưởng xấu đến hoạt động của cơ quan, tổ chức;

– Để người khác sử dụng thực hiện hành vi vi phạm pháp luật.

Ngoài ra, người phạm tội còn bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

Người phạm tội cố ý làm lộ bí mật công tác; tội chiếm đoạt, mua bán hoặc tiêu hủy tài liệu bí mật công tác có thể bị xử lý hình sự với mức án nghiêm khắc.

Dưới đây là bảng khung hình phạt đối với Tội cố ý làm lộ bí mật công tác; tội chiếm đoạt, mua bán hoặc tiêu hủy tài liệu bí mật công tác theo Điều 361 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017):

Khung hình phạt	Tình tiết định khung	Mức hình phạt
Khung 1	Người nào cố ý làm lộ bí mật công tác, chiếm đoạt, mua bán hoặc tiêu hủy tài liệu bí mật công tác, không thuộc các trường hợp quy định tại Điều 110, Điều 337 và Điều 342 Bộ luật Hình sự	Phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm
Khung 2	Phạm tội trong một trong các trường hợp sau: – Có tổ chức; – Phạm tội 02 lần trở lên; – Thu lợi bất chính từ 50.000.000 đồng trở lên; – Gây thiệt hại tài sản từ 100.000.000 đồng trở lên; – Gây ảnh hưởng xấu đến hoạt động của cơ quan, tổ chức; – Để người khác sử dụng vào hành vi vi phạm pháp luật	Phạt tù từ 02 năm đến 07 năm
Hình phạt bổ sung	Có thể áp dụng kèm theo	Cấm đảm nhiệm chức vụ, hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm

Lưu ý: Tội danh này chỉ áp dụng với hành vi xâm phạm thông tin bí mật công tác, không thuộc phạm vi các bí mật quốc gia, quân sự, quốc phòng hoặc an ninh quốc gia.

3. Cấu thành Tội cố ý làm lộ bí mật công tác; tội chiếm đoạt, mua bán hoặc tiêu hủy tài liệu bí mật công tác

Trong thực tế, hoạt động công vụ của cơ quan, tổ chức luôn gắn liền với việc quản lý và bảo vệ các thông tin nội bộ có tính nhạy cảm. Những hành vi xâm phạm đến tính bảo mật này không chỉ gây hậu quả pháp lý mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín và hiệu quả quản lý của nhà nước. Theo quy định tại Điều 361, tội cố ý làm lộ bí mật công tác, chiếm đoạt, mua bán hoặc tiêu hủy tài liệu bí mật công tác được xác định với các dấu hiệu pháp lý sau:

* Chủ thể của tội phạm: Chủ thể của nhóm tội danh này có thể là bất kỳ cá nhân nào có đủ năng lực trách nhiệm hình sự và độ tuổi theo luật định.
Tuy nhiên, trong tội cố ý làm lộ bí mật công tác, chủ thể thường là người có chức vụ, quyền hạn, vì họ là người có điều kiện tiếp cận và quản lý thông tin thuộc phạm vi bí mật công tác.

* Khách thể của tội phạm: Tội danh này xâm phạm đến hoạt động đúng đắn và sự tin cậy trong quản lý thông tin nội bộ của cơ quan, tổ chức nhà nước. Việc làm lộ hoặc tiêu hủy, mua bán trái phép tài liệu thuộc phạm vi bí mật công tác có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín, an ninh thông tin và hiệu quả điều hành công vụ.

Đối tượng tác động là tài liệu hoặc thông tin thuộc phạm vi “bí mật công tác”, được định nghĩa tại khoản 10 Điều 3 Nghị quyết 03/2020/NQ-HĐTP là các thông tin công tác (văn bản, hình ảnh, bản thảo, bài phát biểu…) không thuộc danh mục bí mật nhà nước nhưng bị cấm tiết lộ theo quy định nội bộ của cơ quan, tổ chức.

* Mặt khách quan của tội phạm: Tùy theo hành vi, mặt khách quan thể hiện cụ thể như sau:

Hành vi cố ý làm lộ bí mật công tác: Là hành vi để thông tin thuộc phạm vi bí mật công tác bị rò rỉ đến người không có trách nhiệm biết. Hành vi có thể được thực hiện qua lời nói, văn bản, hoặc để người khác tiếp cận nội dung tài liệu. Tội phạm hoàn thành tại thời điểm thông tin bị tiết lộ.
Hành vi chiếm đoạt tài liệu bí mật công tác: Là hành vi có chủ ý chiếm lấy tài liệu chứa thông tin mật công tác bằng các thủ đoạn như lén lút, công khai, gian dối, hoặc lợi dụng tín nhiệm… Tội phạm hoàn thành khi tài liệu bí mật thoát khỏi sự kiểm soát của người có trách nhiệm.
Hành vi mua bán tài liệu bí mật công tác: Là việc dùng tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất để đổi lấy tài liệu bí mật. Nếu dùng tài liệu bí mật để đổi dịch vụ thì vẫn cấu thành tội. Trường hợp chỉ “tặng, cho” thì xử lý theo tội cố ý làm lộ bí mật công tác. Tội phạm hoàn thành khi việc trao đổi diễn ra.
Hành vi tiêu hủy tài liệu bí mật công tác: Là hành vi làm mất vĩnh viễn nội dung tài liệu (bằng cách đốt, phá hủy, tẩy xóa…), làm cho tài liệu không thể phục hồi. Tội phạm hoàn thành tại thời điểm tài liệu bị tiêu hủy.

* Mặt chủ quan của tội phạm: Tội phạm được thực hiện với lỗi cố ý – người phạm tội nhận thức rõ tính chất trái pháp luật của hành vi và hậu quả nhưng vẫn cố tình thực hiện. Mục đích có thể vì động cơ cá nhân hoặc vụ lợi.

Tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự (áp dụng ở khung hình phạt cao hơn):

Có tổ chức;
Phạm tội từ hai lần trở lên;
Thu lợi bất chính từ 50.000.000 đồng trở lên;
Gây thiệt hại về tài sản từ 100.000.000 đồng trở lên;
Làm ảnh hưởng xấu đến hoạt động của cơ quan, tổ chức;
Để người khác sử dụng bí mật công tác vào hành vi vi phạm pháp luật.

Tội cố ý làm lộ bí mật công tác; tội chiếm đoạt, mua bán hoặc tiêu hủy tài liệu bí mật công tác làm suy giảm uy tín và tính bảo mật trong hoạt động của cơ quan nhà nước.

Các hành vi liên quan đến tiết lộ, chiếm đoạt, mua bán hoặc tiêu hủy bí mật công tác không chỉ gây phương hại đến hoạt động công vụ mà còn đe dọa đến niềm tin vào tổ chức, cơ quan nhà nước. Do đó, việc xử lý nghiêm minh các tội danh này là cần thiết để bảo vệ kỷ cương, tính liêm chính và an toàn thông tin trong hoạt động hành chính – công vụ.

4. Luật sư hình sự tại Luật A+

Với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm, giỏi, nhiệt huyết và tận tâm, Luật A+ tự hào là đơn vị hàng đầu tư vấn và giải quyết cho khách hàng các vấn đề về Hình sự. Tại Luật A+, chúng tôi cung cấp các dịch vụ sau:

Tư vấn về quyền và nghĩa vụ của khách hàng trong vụ án Hình sự.
Phân tích tình huống cụ thể để đánh giá khả năng bị truy tố và mức độ vi phạm, từ đó đưa ra lời khuyên về hướng xử lý.
Hỗ trợ soạn thảo đơn khiếu nại, tố cáo hoặc các tài liệu cần thiết.
Tham gia vào quá trình điều tra, thu thập chứng cứ và bảo vệ quyền lợi của khách hàng trong các buổi làm việc với cơ quan điều tra.
Tìm ra các tình tiết giúp giảm nhẹ trách nhiệm hình sự nếu có, làm rõ các yếu tố có lợi để khách hàng được hưởng mức án thấp nhất hoặc miễn trách nhiệm hình sự dựa trên quy định của luật.

Đại diện khách hàng tham gia phiên tòa, bảo vệ quyền lợi và bào chữa cho khách hàng tại Tòa án.

Gọi ngay luật sư A+ để được hỗ trợ và tư vấn kịp thời.

Lý do chọn Luật A+:

Giỏi chuyên môn, nhiều kinh nghiệm

Đội ngũ luật sư của Luật A+ đều là các luật sư xuất sắc, nắm rõ các quy định pháp luật, hiểu cách vận hành của cơ quan tố tụng và cơ quan Đảng giám sát. Ngoài ra các luật sư A+ đã chinh chiến và dày dạn kinh nghiệm ở các vụ án hình sự.

Thấu hiểu

Luật sư A+ thấu hiểu nỗi sợ hãi và hoang mang của thân chủ khi đối diện với một tình huống có thể phải ở tù, có thể sẽ bị oan sai, mong muốn được hỗ trợ hết mức 24/7 từ chuyên môn đến sự an tâm tâm lý. Vì thế chúng tôi sẽ làm hết khả năng để đem lại sự an tâm và công bằng cho thân chủ, khách hàng.

Cam kết đến cùng

Hành trình giành được công bằng cho khách hàng có thể sẽ không thuận lợi và bằng phẳng. Hành trình đó có thể phải trải qua nhiều năm với nhiều cấp xét xử. Luật sư A+ cam kết sẽ đi cùng và bảo vệ khách hàng cho đến khi nào công lý, công bằng được thực hiện.

Tóm lại, cố ý làm lộ, chiếm đoạt, mua bán hoặc tiêu hủy tài liệu bí mật công tác là những hành vi cực kỳ nguy hiểm, trực tiếp đe dọa an ninh và hoạt động của cơ quan nhà nước. Mọi vi phạm quy định bảo mật đều bị pháp luật nghiêm trị để bảo vệ lợi ích quốc gia.

Nếu bạn đang vướng mắc pháp lý liên quan đến tội danh này hoặc các vấn đề hình sự phức tạp khác, việc tìm kiếm sự tư vấn chuyên nghiệp là vô cùng cần thiết. Hãy liên hệ ngay với Luật sư A+ qua email: contact@apluslaw.vn hoặc qua sđt: 0899511010 để nhận được sự tư vấn và hỗ trợ pháp lý kịp thời.