Tội chiếm đoạt hoặc hủy hoại chiến lợi phẩm theo Điều 419 BLHS

Trong quân đội, chiến lợi phẩm không chỉ là tài sản thu được từ kẻ địch mà còn là biểu tượng của chiến thắng và lòng dũng cảm. Tuy nhiên, Tội chiếm đoạt hoặc hủy hoại chiến lợi phẩm là hành vi phản bội lại công sức của đồng đội, trực tiếp xâm phạm đến tài sản quân sự và làm suy yếu tinh thần đoàn kết. Hành vi này thể hiện sự tham lam, vô kỷ luật, coi thường công sức của tập thể và làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến kỷ luật quân đội.

Chính vì lẽ đó, Bộ luật Hình sự Việt Nam đã quy định rõ ràng và xử lý nghiêm khắc đối với tội danh này. Điều này nhằm duy trì sự minh bạch, liêm chính và công bằng trong việc phân chia chiến lợi phẩm, đảm bảo mọi thành quả đều thuộc về tập thể. Để hiểu rõ hơn về định nghĩa, các yếu tố cấu thành và khung hình phạt của tội danh này, mời bạn cùng Luật A+ tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

1. Tội chiếm đoạt hoặc hủy hoại chiến lợi phẩm được hiểu thế nào? 

Tội chiếm đoạt hoặc hủy hoại chiến lợi phẩm là một tội danh được quy định trong Bộ luật Hình sự Việt Nam, thuộc nhóm các tội xâm phạm nghĩa vụ, trách nhiệm của quân nhân. Tội này phản ánh hành vi của quân nhân hoặc người có trách nhiệm trong lực lượng vũ trang đã lợi dụng hoàn cảnh chiến sự để chiếm đoạt hoặc cố ý phá hoại các chiến lợi phẩm thu được trong quá trình chiến đấu.

Chiếm đoạt chiến lợi phẩm là hành vi lợi dụng hoàn cảnh chiến đấu để cố ý lấy các tài sản, vật phẩm, phương tiện do quân đội thu giữ từ đối phương, đem về sử dụng cho cá nhân hoặc đơn vị mình một cách trái phép.

Hủy hoại chiến lợi phẩm là hành vi cố tình phá hoại, tiêu hủy các chiến lợi phẩm – những vật phẩm có thể có giá trị vật chất hoặc giá trị chiến lược, nhằm trốn tránh trách nhiệm quản lý hoặc sử dụng sai mục đích.

Chiến lợi phẩm có thể bao gồm:

• Vũ khí, khí tài thu giữ từ địch
• Phương tiện chiến đấu
• Tài sản khác bị tịch thu hợp pháp từ lực lượng đối phương

Tội này xâm phạm đến tính nghiêm minh trong quản lý chiến lợi phẩm, ảnh hưởng đến kết quả chiến đấu, làm tổn hại đến uy tín của quân đội, và có thể gây thiệt hại cho Nhà nước nếu chiến lợi phẩm đó không được đưa vào quản lý, sử dụng đúng quy định.

Tội phạm có cấu thành vật chất, nghĩa là chỉ hình thành khi có hành vi chiếm đoạt hoặc hủy hoại xảy ra và gây hậu quả, ví dụ làm mất mát tài sản, làm tổn thất vật tư kỹ thuật hoặc ảnh hưởng đến kỷ luật quân đội.

Tội chiếm đoạt hoặc hủy hoại chiến lợi phẩm là hành vi vi phạm nghiêm trọng kỷ luật chiến trường và nguyên tắc trung thành, tận tụy với Tổ quốc trong khi thực hiện nhiệm vụ quân sự. Người phạm tội không chỉ bị xử lý về mặt hình sự mà còn bị lên án về đạo đức và phẩm chất người quân nhân. Việc nghiêm trị hành vi này nhằm giữ vững kỷ luật chiến đấu, bảo đảm hiệu quả sử dụng tài sản thu được từ chiến trường phục vụ lợi ích quốc gia.

2. Hình phạt Tội chiếm đoạt hoặc hủy hoại chiến lợi phẩm theo Điều 419 BLHS 2015

Theo Điều 419 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi bởi khoản 2 Điều 2 Luật sửa đổi Bộ luật Hình sự 2017 quy định về Tội chiếm đoạt hoặc hủy hoại chiến lợi phẩm như sau:

Điều 419. Tội chiếm đoạt hoặc huỷ hoại chiến lợi phẩm

1. Người nào trong chiến đấu hoặc khi thu dọn chiến trường mà chiếm đoạt hoặc huỷ hoại chiến lợi phẩm, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 05 năm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 07 năm:

a) Là chỉ huy hoặc sĩ quan;

b) Chiến lợi phẩm trị giá từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng;

c) Gây ảnh hưởng xấu đến uy tín quân đội;

d) Chiến lợi phẩm có giá trị trong quân sự;

đ) Gây hậu quả nghiêm trọng hoặc rất nghiêm trọng.

3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm.

a) Chiến lợi phẩm trị giá 500.000.000 đồng trở lên;

b) Chiến lợi phẩm có giá trị đặc biệt trong quân sự;

c) Gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng.

Theo đó, Tội chiếm đoạt hoặc hủy hoại chiến lợi phẩm được định khung cụ thể như sau:

* Khung hình phạt thứ nhất: Người nào trong chiến đấu hoặc khi thu dọn chiến trường mà chiếm đoạt hoặc huỷ hoại chiến lợi phẩm, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 05 năm.

* Khung hình phạt thứ hai: Phạt tù từ 03 năm đến 07 năm, đối với phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây:

+ Là chỉ huy hoặc sĩ quan;

+ Chiến lợi phẩm trị giá từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng;

+ Gây ảnh hưởng xấu đến uy tín quân đội;

+ Chiến lợi phẩm có giá trị trong quân sự;

+ Gây hậu quả nghiêm trọng hoặc rất nghiêm trọng.

* Khung hình phạt thứ ba: Phạt tù từ 05 năm đến 10 năm, đối với phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây:

+ Chiến lợi phẩm trị giá 500.000.000 đồng trở lên;

+ Chiến lợi phẩm có giá trị đặc biệt trong quân sự;

+ Gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng.

Căn cứ theo quy định tại Điều 419 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), Tội chiếm đoạt hoặc hủy hoại chiến lợi phẩm được định khung hình phạt cụ thể như sau:

Tội chiếm đoạt hoặc hủy hoại chiến lợi phẩm không chỉ là hành vi vi phạm kỷ luật chiến trường mà còn xâm phạm trực tiếp đến lợi ích quân sự, làm suy giảm uy tín và sức mạnh quân đội. Việc xử lý nghiêm minh theo từng cấp độ hậu quả và tính chất hành vi là cần thiết để đảm bảo tính răn đe và giữ vững kỷ cương trong quân đội. Vì vậy, người vi phạm sẽ bị xử lý nghiêm khắc tùy theo giá trị chiến lợi phẩm và mức độ ảnh hưởng đến nhiệm vụ quân sự.

3. Cấu thành Tội chiếm đoạt hoặc hủy hoại chiến lợi phẩm

Tội chiếm đoạt hoặc hủy hoại chiến lợi phẩm được đặt ra nhằm bảo vệ kỷ luật chiến trường, tài sản Nhà nước, cũng như giữ gìn uy tín và sức mạnh của Quân đội Nhân dân Việt Nam. Hành vi này không chỉ phản ánh sự suy thoái về đạo đức quân nhân mà còn là biểu hiện rõ ràng của sự vi phạm nghiêm trọng kỷ luật quân đội trong chiến đấu.

* Chủ thể của tội phạm

Chủ thể của Tội chiếm đoạt hoặc hủy hoại chiến lợi phẩm là chủ thể đặc biệt, được quy định tại Điều 392 Bộ luật Hình sự 2015, bao gồm:

• Quân nhân tại ngũ, công nhân, viên chức quốc phòng;
  
• Quân nhân dự bị trong thời gian tập trung huấn luyện;
  
• Dân quân, tự vệ trong thời gian phối thuộc với quân đội;
  
• Công dân được trưng tập phục vụ trong quân đội.
  

Ngoài ra, người phạm tội phải đủ năng lực trách nhiệm hình sự và độ tuổi chịu trách nhiệm hình sự theo quy định tại Điều 12 và Điều 21 Bộ luật Hình sự. Theo đó, chủ thể của tội danh này phải là người từ đủ 16 tuổi trở lên và có khả năng nhận thức, điều khiển hành vi tại thời điểm phạm tội.

* Khách thể của tội phạm

Tội danh này xâm phạm quyền sở hữu của Nhà nước đối với chiến lợi phẩm thu được trong chiến đấu, đồng thời gây tổn hại đến kỷ luật chiến đấu và danh dự quân đội.

Đối tượng tác động là chiến lợi phẩm thu từ địch như: vũ khí, phương tiện kỹ thuật, quân trang, quân dụng, lương thực, thuốc men, hoặc các tài sản vật chất có giá trị quân sự khác. Do đó, khách thể của tội phạm bao gồm cả quyền sở hữu tài sản của Nhà nước lẫn tính nghiêm minh trong kỷ luật chiến trường.

* Mặt khách quan của tội phạm

Mặt khách quan của Tội chiếm đoạt hoặc hủy hoại chiến lợi phẩm thể hiện qua hành vi chiếm đoạt hoặc hủy hoại tài sản diễn ra trong chiến đấu hoặc khi thu dọn chiến trường. Cụ thể:

• Chiếm đoạt: là hành vi lấy chiến lợi phẩm làm của riêng bằng bất kỳ hình thức nào như công nhiên, trộm cắp, lạm dụng tín nhiệm, hoặc tham ô.
• Hủy hoại: là hành vi phá hủy chiến lợi phẩm bằng cách đốt, đập, bắn phá, làm cho tài sản mất hoàn toàn hoặc phần lớn giá trị sử dụng.

Lưu ý: Nếu tài sản đã được thu dọn và bàn giao cho đơn vị quản lý, hành vi này không bị xử lý theo tội danh trên mà sẽ xử lý theo các tội xâm phạm sở hữu thông thường.

Tội phạm này không đòi hỏi hậu quả vật chất là dấu hiệu bắt buộc, do đó được xếp vào nhóm cấu thành hình thức, và được coi là hoàn thành từ thời điểm hành vi chiếm đoạt hoặc hủy hoại xảy ra.

* Mặt chủ quan của tội phạm

Tội phạm được thực hiện với lỗi cố ý, có thể là:

• Cố ý trực tiếp: người phạm tội biết rõ hành vi của mình vi phạm kỷ luật, xâm phạm tài sản chiến lợi phẩm và mong muốn hậu quả xảy ra.
• Cố ý gián tiếp: người phạm tội thấy trước hậu quả có thể xảy ra nhưng vẫn để mặc, không ngăn ngừa.

Tội chiếm đoạt hoặc hủy hoại chiến lợi phẩm là hành vi vi phạm nghiêm trọng không chỉ về mặt tài sản mà còn phá vỡ tính tổ chức, kỷ cương trong quân đội. Với bản chất là hành vi phản chiến, phản kỷ luật, hành vi này cần được xử lý nghiêm khắc nhằm răn đe, bảo vệ trật tự quân sự và giữ vững phẩm chất cao đẹp của người quân nhân cách mạng.

4. Thời hiệu thi hành bản án hình sự đối với người bị kết án về hành vi hủy hoại chiến lợi phẩm có giá trị từ 500 triệu đồng trở lên được xác định là bao lâu?

Căn cứ theo quy định tại điểm b khoản 2 Điều 60 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017, thời hiệu thi hành bản án hình sự được xác định dựa trên mức hình phạt tù mà người phạm tội bị tuyên.

Cụ thể:

• Thời hiệu thi hành bản án là 10 năm đối với các trường hợp bị xử phạt tù từ trên 3 năm đến 15 năm.
• Trong tội hủy hoại chiến lợi phẩm có giá trị 500 triệu đồng trở lên, tùy vào tính chất và mức độ phạm tội, hình phạt có thể nằm trong khung từ trên 3 năm tù, do đó thuộc trường hợp thời hiệu là 10 năm.
  

Ngoài ra, theo khoản 4 và khoản 5 Điều 60, thời hiệu được tính từ ngày bản án có hiệu lực pháp luật. Trong trường hợp người bị kết án cố tình trốn tránh và đã có quyết định truy nã, thì thời hiệu được tính lại kể từ ngày người đó ra trình diện hoặc bị bắt giữ. Nếu trong thời hiệu, người đó lại thực hiện hành vi phạm tội mới thì thời hiệu sẽ tính lại từ thời điểm phạm tội mới.

Đối với người bị kết án về tội hủy hoại chiến lợi phẩm có giá trị từ 500 triệu đồng trở lên, thời hiệu thi hành bản án là 10 năm, kể từ ngày bản án có hiệu lực pháp luật, trừ khi có các tình tiết làm gián đoạn thời hiệu theo quy định pháp luật.

5. Luật sư hình sự tại Luật A+

Với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm, giỏi, nhiệt huyết và tận tâm, Luật A+ tự hào là đơn vị hàng đầu tư vấn và giải quyết cho khách hàng các vấn đề về Hình sự. Tại Luật A+, chúng tôi cung cấp các dịch vụ sau:

• Tư vấn về quyền và nghĩa vụ của khách hàng trong vụ án Hình sự.
• Phân tích tình huống cụ thể để đánh giá khả năng bị truy tố và mức độ vi phạm, từ đó đưa ra lời khuyên về hướng xử lý.
• Hỗ trợ soạn thảo đơn khiếu nại, tố cáo hoặc các tài liệu cần thiết.
• Tham gia vào quá trình điều tra, thu thập chứng cứ và bảo vệ quyền lợi của khách hàng trong các buổi làm việc với cơ quan điều tra.
• Tìm ra các tình tiết giúp giảm nhẹ trách nhiệm hình sự nếu có, làm rõ các yếu tố có lợi để khách hàng được hưởng mức án thấp nhất hoặc miễn trách nhiệm hình sự dựa trên quy định của luật. 

• Đại diện khách hàng tham gia phiên tòa, bảo vệ quyền lợi và bào chữa cho khách hàng tại Tòa án.

Lý do chọn Luật A+:

Giỏi chuyên môn, nhiều kinh nghiệm

Đội ngũ luật sư của Luật A+ đều là các luật sư xuất sắc, nắm rõ các quy định pháp luật, hiểu cách vận hành của cơ quan tố tụng và cơ quan Đảng giám sát. Ngoài ra các luật sư A+ đã chinh chiến và dày dạn kinh nghiệm ở các vụ án hình sự.

Thấu hiểu

Luật sư A+ thấu hiểu nỗi sợ hãi và hoang mang của thân chủ khi đối diện với một tình huống có thể phải ở tù, có thể sẽ bị oan sai, mong muốn được hỗ trợ hết mức 24/7 từ chuyên môn đến sự an tâm tâm lý. Vì thế chúng tôi sẽ làm hết khả năng để đem lại sự an tâm và công bằng cho thân chủ, khách hàng.

Cam kết đến cùng

Hành trình giành được công bằng cho khách hàng có thể sẽ không thuận lợi và bằng phẳng. Hành trình đó có thể phải trải qua nhiều năm với nhiều cấp xét xử. Luật sư A+ cam kết sẽ đi cùng và bảo vệ khách hàng cho đến khi nào công lý, công bằng được thực hiện.

Tóm lại, Tội chiếm đoạt hoặc hủy hoại di vật của tử sĩ là hành vi xúc phạm nghiêm trọng đến sự hy sinh của người đã khuất, làm tổn thương sâu sắc đến gia đình và đồng đội. Việc pháp luật xử lý nghiêm khắc tội danh này khẳng định sự tôn trọng tuyệt đối đối với những người đã ngã xuống vì Tổ quốc và duy trì đạo đức, kỷ luật trong quân đội.

Nếu bạn đang đối mặt với các vấn đề pháp lý liên quan đến nghĩa vụ quân sự, đặc biệt là các tội danh đặc thù, việc tìm kiếm sự tư vấn chuyên nghiệp là vô cùng cần thiết để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp. Hãy liên hệ ngay với Luật sư A+ qua email: contact@apluslaw.vn hoặc qua sđt: 0899511010 để nhận được sự tư vấn và hỗ trợ pháp lý kịp thời.

Luật sư Nguyễn Duy Anh

Tôi là Luật sư Nguyễn Duy Anh

Email: anh@apluslaw.vn

Phone: 0939698142

Website: https://apluslaw.vn/nguyen-duy-anh.html

Số thẻ Luật sư: 10674/LS

1. Học vấn:

Cử nhân, Đại học Luật Tp.HCM, 2011.

Thạc sỹ Chính sách Công, Đại học Fulbright, 2021.

2. Kinh nghiệm làm việc:

Luật Trí Minh, văn phòng HCM từ 2011-2021:

• (2011-2013) _ chức vụ Chuyên viên tư vấn;
• (2013-2014) _ chức vụ Trưởng phòng doanh nghiệp;
• (2014-2021) _ chức vụ Phó Giám đốc.

Luật A+, văn phòng HCM từ 2021 – nay:

• (2021 – nay) _ chức vụ Giám đốc Luật A+