Tảo hôn là gì? Tảo hôn có được công nhận vợ chồng hợp pháp?

Tảo hôn là việc kết hôn khi nữ dưới 18 tuổi hoặc nam dưới 20 tuổi hoặc cả hai đều chưa đủ tuổi. Nạn tảo hôn đã và đang tiếp diễn dẫn đến những hệ lụy đáng tiếc cho bản thân các em, gia đình và xã hội. Vậy tại sao tảo hôn vẫn tồn tại, pháp luật quy định xử lý như thế nào? Có ngoại lệ nào để tảo hôn được xem là hợp pháp? Cùng Luật A+ tìm hiểu rõ hơn về vấn đề này và những biện pháp cần thiết để ngăn chặn.

1. Tảo hôn là gì?

Tại Khoản 8 Điều 3 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định: “Tảo hôn là việc lấy vợ, lấy chồng khi một bên hoặc cả hai bên chưa đủ tuổi kết hôn theo quy định”. Theo đó, tại điểm a khoản 1 Điều 8 Luật này có quy định độ tuổi kết hôn hợp pháp là từ 18 tuổi đối với nữ và 20 tuổi đối với nam.

tảo hôn là gì 01 — Tảo hôn là việc kết hôn giữa nam nữ chưa đủ độ tuổi kết hôn theo pháp luật.

Như vậy, tảo hôn là hành vi kết hôn khi một hoặc cả hai người chưa đủ độ tuổi kết hôn theo quy định. Có 03 trường hợp được xem là tảo hôn:

Nam lấy vợ khi chưa đủ 20 tuổi.
Nữ lấy chồng khi chưa đủ 18 tuổi.
Nam chưa đủ 20 tuổi lấy nữ chưa đủ 18 tuổi.

2. Tảo hôn, tổ chức tảo hôn bị xử lý thế nào?

Tảo hôn, tổ chức tảo hôn nhẹ thì bị xử phạt hành chính theo Nghị định 82/2020/NĐ-CP, nặng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội tổ chức tảo hôn theo Điều 183 Bộ luật Hình sự, cụ thể:

2.1. Xử phạt hành chính

Căn cứ Điều 58 Nghị định 82/2020/NĐ-CP về mức xử phạt hành chính đối với tảo hôn, tổ chức tảo hôn được quy định như sau:

“Điều 58. Hành vi tảo hôn, tổ chức tảo hôn
1. Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với hành vi tổ chức lấy vợ, lấy chồng cho người chưa đủ tuổi kết hôn.
2. Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với hành vi duy trì quan hệ vợ chồng trái pháp luật với người chưa đủ tuổi kết hôn mặc dù đã có bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật của Toà án.”

Theo đó, hành vi tổ chức tảo hôn sẽ bị phạt từ 01 đến 05 triệu đồng, hành vi tổ chức tảo hôn sẽ bị phạt từ 03 đến 05 triệu đồng.

tảo hôn là gì 03 — Tảo hôn, tổ chức tảo hôn bị phạt thế nào?

2.2. Xử lý hình sự

Người có hành vi tổ chức tảo hôn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội tổ chức tảo hôn được quy định tại Điều 183 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi, bổ sung 2017, cụ thể:

“Điều 183. Tội tổ chức tảo hôn
Người nào tổ chức việc lấy vợ, lấy chồng cho những người chưa đến tuổi kết hôn, đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm.”

Như vậy, nếu người phạm tội đã bị xử phạt hành chính về hành vi tổ chức tảo hôn mà vẫn tái phạm có thể bị phạt cải tạo không giam giữ có thể lên đến 02 năm.

3. Khi nào tảo hôn được công nhận vợ chồng hợp pháp?

Tảo hôn là một trường hợp kết hôn trái pháp luật (trường hợp pháp luật cấm không cho kết hôn) do không có sự tự nguyện đến từ cả hai phía quy định tại điểm b Khoản 2 Điều 5 Luật Hôn nhân và Gia đình và không đáp ứng điều kiện kết hôn quy định tại Điều 8 Luật Hôn nhân và Gia đình như sau:

Nam từ đủ 20 tuổi trở lên, nữ từ đủ 18 tuổi trở lên;
Việc kết hôn do nam và nữ tự nguyện quyết định;
Không bị mất năng lực hành vi dân sự.
Việc kết hôn không thuộc trường hợp tảo hôn.

Tuy nhiên, tảo hôn có thể được công nhận hợp pháp khi cả hai vợ chồng đều đã đủ tuổi theo quy định của pháp luật (nam từ đủ 20 tuổi, nữ từ đủ 18 tuổi) và tiến hành đăng ký kết hôn tại UBND xã/ phường/ thị trấn.

Bên cạnh đó, Hội liên hiệp Phụ nữ có yêu cầu hủy kết hôn trái pháp luật do tảo hôn mà khi đó cả hai bên đã đủ điều kiện kết hôn quy định tại Điều 8 Luật Hôn nhân và Gia đình và cả hai vợ chồng đều yêu cầu công nhân quan hệ hôn nhân thì Tòa án sẽ công nhận họ là vợ chồng hợp pháp. Khi này, quan hệ hôn nhân được xác lập từ thời điểm các bên đủ điều kiện kết hôn (căn cứ Khoản 2 Điều 11 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014).

tảo hôn là gì 02 — Các cặp vợ chồng trẻ do tảo hôn thường dễ xảy ra xung đột, cãi vã.

4. Hậu quả của tảo hôn? Cách phòng chống tảo hôn hiệu quả?

Vì sao không nên tảo hôn? Tảo hôn không chỉ vi phạm pháp luật mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, học vấn, và cơ hội phát triển của cả nam và nữ trong độ tuổi chưa trưởng thành. Khi kết hôn sớm, các em thường chưa đủ khả năng về mặt tài chính và tâm lý để đối diện với trách nhiệm gia đình, dẫn đến căng thẳng, mâu thuẫn, và khả năng tan vỡ hôn nhân cao hơn. Ngoài ra, việc sinh con ở độ tuổi còn quá trẻ có thể gây ra nhiều vấn đề sức khỏe cho cả mẹ và con, dẫn đến tỷ lệ tử vong cao, suy dinh dưỡng và phát triển không đầy đủ cho trẻ. Chính vì vậy, việc hiểu rõ vì sao không nên tảo hôn là bước đầu để bảo vệ sức khỏe và tương lai của thế hệ trẻ.

Phòng chống tảo hôn là nhiệm vụ cấp thiết và cần sự phối hợp của cả cộng đồng, gia đình, và chính quyền địa phương. Một trong những cách phòng chống tảo hôn hiệu quả là tăng cường giáo dục và tuyên truyền về nạn tảo hôn đặc biệt tại các vùng sâu, vùng xa nơi phong tục tập quán còn ảnh hưởng nặng nề. Các chương trình giáo dục về quyền trẻ em, sức khỏe sinh sản và phát triển cá nhân nên được đưa vào trường học và cộng đồng, giúp các em hiểu rõ giá trị của học vấn và cơ hội nghề nghiệp. Bên cạnh đó, việc nâng cao nhận thức của phụ huynh và cán bộ địa phương, kết hợp với sự giám sát chặt chẽ, cũng góp phần ngăn chặn tảo hôn, xây dựng một môi trường phát triển lành mạnh cho thanh thiếu niên.

5. Quyền yêu cầu Tòa án hủy kết hôn trái pháp luật do tảo hôn

Quyền yêu cầu Tòa án hủy kết hôn trái pháp luật do tảo hôn là quyền mà bất kỳ cá nhân, tổ chức hoặc cơ quan có thẩm quyền nào cũng có thể sử dụng để yêu cầu Tòa án hủy bỏ một cuộc hôn nhân được xác lập khi một hoặc cả hai bên chưa đủ tuổi kết hôn theo quy định của pháp luật.

Theo quy định tại khoản 2 Điều 10 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 thì các cá nhân, cơ quan, tổ chức sau đây sẽ có quyền yêu cầu Tòa án hủy kết hôn trái pháp luật do tảo hôn:

“Điều 10. Người có quyền yêu cầu hủy việc kết hôn trái pháp luật
1. Người bị cưỡng ép kết hôn, bị lừa dối kết hôn, theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự, có quyền tự mình yêu cầu hoặc đề nghị cá nhân, tổ chức quy định tại khoản 2 Điều này yêu cầu Tòa án hủy việc kết hôn trái pháp luật do việc kết hôn vi phạm quy định tại điểm b khoản 1 Điều 8 của Luật này.
2. Cá nhân, cơ quan, tổ chức sau đây, theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự, có quyền yêu cầu Tòa án hủy việc kết hôn trái pháp luật do việc kết hôn vi phạm quy định tại các điểm a, c và d khoản 1 Điều 8 của Luật này:
a) Vợ, chồng của người đang có vợ, có chồng mà kết hôn với người khác; cha, mẹ, con, người giám hộ hoặc người đại diện theo pháp luật khác của người kết hôn trái pháp luật;
b) Cơ quan quản lý nhà nước về gia đình;
c) Cơ quan quản lý nhà nước về trẻ em;
d) Hội liên hiệp phụ nữ.
3. Cá nhân, cơ quan, tổ chức khác khi phát hiện việc kết hôn trái pháp luật thì có quyền đề nghị cơ quan, tổ chức quy định tại các điểm b, c và d khoản 2 Điều này yêu cầu Tòa án hủy việc kết hôn trái pháp luật.”

Như vậy, pháp luật trao cho những cá nhân, cơ quan, tổ chức trên được quyền yêu cầu Tòa án hủy kết hôn trái pháp luật do tảo hôn. Bạn cũng có thể tố cáo hành vi tảo hôn này đến cơ quan công an nơi gần nhất ngay khi phát hiện.

tảo hôn là gì 04 — Quyền yêu cầu Tòa án hủy kết hôn do tảo hôn.

6. Luật sư tư vấn về Tảo hôn

Với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm, giỏi, nhiệt huyết và tận tâm, Luật A+ tự hào là đơn vị hàng đầu tư vấn và giải quyết các vấn đề tảo hôn quy định tại Bộ luật Hình sự và Nghị định 83/2020/NĐ-CP. Các dịch vụ cụ thể mà Luật A+ cung cấp cho khách hàng bao gồm:

Tư vấn, giải thích các quy định pháp luật liên quan đến tảo hôn bao gồm độ tuổi kết hôn hợp pháp và trách nhiệm của các bên liên quan khi tổ chức tảo hôn.
Soạn thảo đơn tố cáo và tư vấn quy trình tố tụng. Hỗ trợ khách hàng thu thập, phân tích chứng cứ và theo dõi quá trình giải quyết vụ việc tại các cơ quan chức năng.
Tư vấn về mức hình phạt, các điều kiện để được hưởng án treo, miễn hoặc giảm hình phạt.
Hỗ trợ hòa giải giữa các bên liên quan nhằm tìm kiếm giải pháp hiệu quả để giải quyết tranh chấp và hạn chế tối đa xung đột phát sinh từ hành vi tảo hôn.
Luật sư đại diện và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người bị hại hoặc bị can/ bị cáo trong quá trình điều tra, truy tố và xét xử.

Lý do chọn Luật A+:

Giỏi chuyên môn, nhiều kinh nghiệm

Đội ngũ luật sư của Luật A+ đều là các luật sư xuất sắc, nắm rõ các quy định pháp luật, hiểu cách vận hành của cơ quan tố tụng và cơ quan Đảng giám sát. Ngoài ra các luật sư A+ đã chinh chiến và dày dạn kinh nghiệm ở các vụ án hình sự.

Thấu hiểu

Luật sư A+ thấu hiểu nỗi sợ hãi và hoang mang của thân chủ khi đối diện với một tình huống có thể phải ở tù, có thể sẽ bị oan sai, mong muốn được hỗ trợ hết mức 24/7 từ chuyên môn đến sự an tâm tâm lý. Vì thế chúng tôi sẽ làm hết khả năng để đem lại sự an tâm và công bằng cho thân chủ, khách hàng.

Cam kết đến cùng

Hành trình giành được công bằng cho khách hàng có thể sẽ không thuận lợi và bằng phẳng. Hành trình đó có thể phải trải qua nhiều năm với nhiều cấp xét xử. Luật sư A+ cam kết sẽ đi cùng và bảo vệ khách hàng cho đến khi nào công lý, công bằng được thực hiện.

Qua bài viết trên, chúng ta đã phần nào rõ hơn tảo hôn là gì, những hệ lụy của nạn tảo hôn và quy định của pháp luật đối với vấn nạn này. Sau khi tảo hôn, vợ chồng có thể yêu cầu Tòa án hủy kết hôn trái pháp luật hoặc xin được công nhận quan hệ hôn nhân nếu cuộc sống hạnh phúc. Bạn đang gặp phải các vấn đề pháp lý về tảo hôn, hãy liên hệ ngay luật sư A+ qua email: contact@apluslaw.vn hoặc qua sđt: 0899511010 để được hỗ trợ và tư vấn kịp thời.