Quyền bào chữa của bị cáo trong Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015

Quyền bào chữa của bị cáo là quyền hiến định nhằm bảo vệ công lý và quyền con người trong tố tụng hình sự. Bị cáo có thể tự bào chữa hoặc nhờ luật sư hỗ trợ trong suốt quá trình điều tra và xét xử. Việc đảm bảo quyền này giúp Tòa án xét xử công bằng, đúng pháp luật. Để tìm hiểu rõ hơn về quyền bào chữa của bị cáo, Luật A+ mời bạn xem ngay bài viết sau.

1. Bị cáo có phải là đối tượng được bảo đảm quyền bào chữa không?

Bị cáo là đối tượng được pháp luật bảo đảm quyền bào chữa. Theo Điều 61 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, bị cáo có quyền tự bào chữa hoặc nhờ người khác bào chữa cho mình.

quyền bào chữa 05 — Bị cáo được bảo đảm quyền bào chữa trong tố tụng hình sự theo quy định pháp luật.

Bị cáo được coi là không có tội cho đến khi được chứng minh theo trình tự luật định và có bản án kết tội của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật. Đây là một trong những quyền hiến định được ghi nhận tại Điều 31 Hiến pháp 2013, thể hiện nguyên tắc suy đoán vô tội và đảm bảo sự công bằng, tranh tụng và bảo vệ quyền con người trước cơ quan tiến hành tố tụng (Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án).

Như vậy, bị cáo được pháp luật bảo đảm thực hiện đầy đủ quyền bào chữa trong suốt quá trình tố tụng.

Xem thêm bài viết: Người bào chữa trong vụ án hình sự có thể là những ai?

2. Bị cáo có được quyền tự bào chữa cho mình không?

Bị cáo có quyền tự bào chữa cho mình hoặc nhờ người khác bào chữa. Đây là quy định được nêu tại điểm g Khoản 2 Điều 61 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015:

“Điều 61. Bị cáo
1. Bị cáo là người hoặc pháp nhân đã bị Tòa án quyết định đưa ra xét xử. Quyền và nghĩa vụ của bị cáo là pháp nhân được thực hiện thông qua người đại diện theo pháp luật của pháp nhân theo quy định của Bộ luật này.
2. Bị cáo có quyền:
(…)
g) Tự bào chữa, nhờ người bào chữa;”

Quyền tự bào chữa cho phép bị cáo được tự mình hoặc nhờ người bào chữa sử dụng các lý lẽ, chứng cứ để bác bỏ một phần hoặc toàn bộ cáo buộc không đúng sự thật hoặc để làm giảm trách nhiệm hình sự mà họ phải chịu.

Bạn đọc có thể xem chi tiết tại: Tự bào chữa là gì? Quyền tự bào chữa của người bị buộc tội theo quy định pháp luật

3. Bị cáo có được quyền lựa chọn người bào chữa không?

Bị cáo có quyền tự do lựa chọn người bào chữa cho mình theo quy định của pháp luật. Cụ thể, khoản 1 Điều 75 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 quy định: “Người bào chữa do người bị buộc tội, người đại diện hoặc người thân thích của họ lựa chọn.”

quyền bào chữa 03 — Bị cáo nên nhờ luật sư bào chữa để đảm bảo an toàn pháp lý cho chính bản thân mình.

Như vậy, bị cáo có thể lựa chọn luật sư, trợ giúp viên pháp lý hoặc người thân thích, người đại diện khác nếu được chấp nhận theo quy định. Việc lựa chọn này là quyền tự do của bị cáo, cơ quan tiến hành tố tụng không được áp đặt hay cản trở.

4. Bị cáo được cơ quan có thẩm quyền chỉ định người bào chữa khi nào?

Bị cáo sẽ được Tòa án chỉ định người bào chữa để bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho họ nếu thuộc một trong hai trường hợp sau:

Bị cáo phạm tội có mức cao nhất của khung hình phạt là 20 năm tù, tù chung thân, tử hình;
Bị cáo có nhược điểm về thể chất mà không thể tự bào chữa; có nhược điểm về tâm thần hoặc là người dưới 18 tuổi.

Trên đây là các trường hợp bắt buộc phải có người bào chữa theo quy định chi tiết tại Khoản 1 Điều 76 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 như sau:

“Điều 76. Chỉ định người bào chữa
1. Trong các trường hợp sau đây nếu người bị buộc tội, người đại diện hoặc người thân thích của họ không mời người bào chữa thì cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng phải chỉ định người bào chữa cho họ:
a) Bị can, bị cáo về tội mà Bộ luật Hình sự quy định mức cao nhất của khung hình phạt là 20 năm tù, tù chung thân, tử hình;
b) Người bị buộc tội có nhược điểm về thể chất mà không thể tự bào chữa; người có nhược điểm về tâm thần hoặc là người dưới 18 tuổi.
(…)”

Dù được chỉ định người bào chữa, bị can, bị cáo và người đại diện, người nhà của họ vẫn có quyền yêu cầu thay đổi hoặc từ chối luật sư bào chữa (khoản 3 Điều 77 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015).

luật sư hình sự 01 — Gọi ngay luật sư A+ để được hỗ trợ và tư vấn kịp thời.

Bạn hoặc người thân đang vướng án hình sự? Hãy gọi gấp cho Luật sư để nhận được tư vấn phương án giải quyết kịp thời.

Tư vấn hoàn toàn miễn phí sau đó mới báo phí thuê luật sư để bạn dễ dàng quyết định!

Gọi ngay Luật sư - 0899511010

ZALO Luật sư - 0899511010

5. Bị cáo có được quyền từ chối người bào chữa không?

Bị cáo có quyền từ chối người bào chữa kể cả khi đó là người bào chữa do Tòa án chỉ định cho bị cáo. Cụ thể tại Điều 77 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 quy định về quyền thay đổi hoặc từ chối người bào chữa của bị cáo như sau:

“Điều 77. Thay đổi hoặc từ chối người bào chữa
1. Những người sau đây có quyền từ chối hoặc đề nghị thay đổi người bào chữa:
a) Người bị buộc tội;
b) Người đại diện của người bị buộc tội;
c) Người thân thích của người bị buộc tội.
Mọi trường hợp thay đổi hoặc từ chối người bào chữa đều phải có sự đồng ý của người bị buộc tội và được lập biên bản đưa vào hồ sơ vụ án, trừ trường hợp quy định tại điểm b khoản 1 Điều 76 của Bộ luật này.
2. Trường hợp người bị bắt, người bị tạm giữ, người bị tạm giam trong giai đoạn điều tra có đề nghị từ chối người bào chữa do người thân thích của họ nhờ thì Điều tra viên phải cùng người bào chữa đó trực tiếp gặp người bị bắt, người bị tạm giữ, người bị tạm giam để xác nhận việc từ chối.
3. Trường hợp chỉ định người bào chữa quy định tại khoản 1 Điều 76 của Bộ luật này, người bị buộc tội và người đại diện hoặc người thân thích của họ vẫn có quyền yêu cầu thay đổi hoặc từ chối người bào chữa.
Trường hợp thay đổi người bào chữa thì việc chỉ định người bào chữa khác được thực hiện theo quy định tại khoản 2 Điều 76 của Bộ luật này.
Trường hợp từ chối người bào chữa thì cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng lập biên bản về việc từ chối người bào chữa của người bị buộc tội hoặc người đại diện, người thân thích của người bị buộc tội quy định tại điểm b khoản 1 Điều 76 của Bộ luật này và chấm dứt việc chỉ định người bào chữa.”

Nghĩa là bị cáo có thể không nhờ người bào chữa, hoặc từ chối luật sư đã được chỉ định hoặc thuê trước đó, miễn là việc từ chối không vi phạm các quy định về bào chữa bắt buộc.

6. Luật sư bào chữa

Với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm, giỏi, nhiệt huyết và tận tâm, Luật A+ tự hào là đơn vị hàng đầu tư vấn và giải quyết các vấn đề hình sự. Đặc biệt, Luật sư A+ luôn sẵn sàng hỗ trợ, bào chữa cho bị can, bị cáo trong vụ án hình sự với các dịch vụ sau:

Tư vấn pháp lý chuyên sâu, giúp cho bị can, bị cáo hiểu rõ quyền lợi và nghĩa vụ trong quá trình tố tụng;
Tham gia hỏi cung, đối chất, giám sát và đảm bảo không có hành vi vi phạm quyền bào chữa;
Tư vấn thu thập và hỗ trợ chuẩn bị chứng cứ;
Đại diện khách hàng khiếu nại các hành vi sai phạm của cơ quan tố tụng.
Luật sư tham gia bào chữa, bảo vệ thân chủ tại phiên tòa;
Hỗ trợ kháng cáo nếu cần.

Lý do chọn Luật A+:

Giỏi chuyên môn, nhiều kinh nghiệm

Đội ngũ luật sư của Luật A+ đều là các luật sư xuất sắc, nắm rõ các quy định pháp luật, hiểu cách vận hành của cơ quan tố tụng và cơ quan Đảng giám sát. Ngoài ra các luật sư A+ đã chinh chiến và dày dạn kinh nghiệm ở các vụ án hình sự.

Thấu hiểu

Luật sư A+ thấu hiểu nỗi sợ hãi và hoang mang của thân chủ khi đối diện với một tình huống có thể phải ở tù, có thể sẽ bị oan sai, mong muốn được hỗ trợ hết mức 24/7 từ chuyên môn đến sự an tâm tâm lý. Vì thế chúng tôi sẽ làm hết khả năng để đem lại sự an tâm và công bằng cho thân chủ, khách hàng.

Cam kết đến cùng

Hành trình giành được công bằng cho khách hàng có thể sẽ không thuận lợi và bằng phẳng. Hành trình đó có thể phải trải qua nhiều năm với nhiều cấp xét xử. Luật sư A+ cam kết sẽ đi cùng và bảo vệ khách hàng cho đến khi nào công lý, công bằng được thực hiện.

Như vậy, quyền bào chữa là quyền của bị cáo, bao gồm quyền tự bào chữa, nhờ luật sư hoặc người khác bào chữa. Bạn đang là bị can, bị cáo trong vụ án hình sự, hãy liên hệ ngay luật sư A+ qua email: contact@apluslaw.vn hoặc qua sđt: 0899511010 để được hỗ trợ và tư vấn kịp thời.