Tội hiếp dâm trẻ em bị xử lý thế nào theo Bộ luật Hình sự?

Hiếp dâm trẻ em là hành vi ép buộc người dưới 16 thực hiện hành vi giao cấu với mình thông qua việc dùng vũ lực, đe doạ dùng vũ lực hoặc lợi dụng tình trạng không thể tự vệ được của trẻ em. Người phạm tội có thể đối mặt với án phạt tù cao nhất lên đến 20 năm, tù chung thân hoặc tử hình về Tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi Chi tiết thế nào, Luật A+ mời bạn cùng theo dõi bài viết sau đây!

1. Hiếp dâm trẻ em phạm tội gì?

Luật Trẻ em hiện hành quy định “trẻ em là người dưới 16 tuổi”. Tuy hiện nay Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi, bổ sung 2017 (sau đây gọi tắt là Bộ luật Hình sự) không có quy định về ” Tội hiếp dâm trẻ em” mà chỉ có tội “hiếp dâm người dưới 16 tuổi”. Như vậy có thể hiểu Tội hiếp dâm trẻ em chính là Tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi. 

Theo đó, hiếp dâm trẻ em là việc cưỡng ép người dưới 16 tuổi thực hiện hành vi giao cấu mà không có sự đồng ý từ nạn nhân.

Ví dụ: em H (12 tuổi) đang ở nhà một mình thì ông A là hàng xóm kế bên nhà lấy lí do sang chơi rồi thực hiện hành vi quan hệ với em H. Khi này, ông A có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi.

Xem thêm: Tội hiếp dâm theo Điều 141 Bộ luật Hình sự bị phạt mấy năm tù giam?

2. Khung hình phạt tù Tội hiếp dâm trẻ em theo Điều 142 Bộ luật Hình sự

Hiếp dâm trẻ em được quy định khung hình phạt giống như Tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi quy định tại Điều 142 Bộ luật Hình sự, gồm 03 khung hình phạt chính và 01 hình phạt bổ sung như sau:

• Khung 1: phạt tù từ 07 năm đến 15 năm:
• Khung 2: Phạt tù từ 12 năm đến 20 năm:
• Khung 3: Phạt tù 20 năm, tù chung thân hoặc tử hình:
• Hình phạt bổ sung: Bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

Xem chi tiết mức phạt và hành vi phạm tội tại: Tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi bị phạt mấy năm tù?

3. Cấu thành Tội hiếp dâm trẻ em

Cấu thành tội phạm, tức những đặc trưng mà qua đó tội hiếp dâm trẻ em có thể được xác định, bao gồm khách thể, mặt khách quan, chủ thể, mặt chủ quan sẽ được làm rõ theo thứ tự dưới đây. Một hành vi chỉ khi thỏa mãn đủ 04 yếu tố cấu thành tội phạm nêu trên mới bị coi là tội phạm theo pháp luật hình sự.

3.1. Chủ thể

Người phạm tội hiếp dâm trẻ em phải chịu trách nhiệm hình sự khi có năng lực trách nhiệm hình sự và đủ độ tuổi theo quy định 

• Về năng lực trách nhiệm hình sự: người không có năng lực trách nhiệm hình sự (người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội trong khi đang mắc bệnh tâm thần, một bệnh khác làm mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình) thì không phải chịu trách nhiệm hình sự theo quy định tại Điều 21 Bộ luật Hình sự.
• Về độ tuổi: Tội hiếp dâm trẻ em thuộc loại tội rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng (theo Điều 9 Bộ luật Hình sự), vì vậy, người từ đủ 14 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hình sự về tội hiếp dâm trẻ em căn cứ theo Điều 12 Bộ luật Hình sự.

3.2. Khách thể

Khách thể của tội hiếp dâm trẻ em, tức quan hệ xã hội được pháp luật hình sự bảo vệ mà tội này xâm phạm là quyền bất khả xâm phạm về thân thể, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm của người khác.

3.3. Mặt khách quan

Về mặt khách quan, tức hành vi nguy hiểm cho xã hội được quy định tại tội này, là một trong hai hành vi: 

• Dùng vũ lực, đe doạ dùng vũ lực hoặc lợi dụng tình trạng không thể tự vệ được của nạn nhân hoặc thủ đoạn khác giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi trái với ý muốn của họ;
• Giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người dưới 13 tuổi.

Nghị quyết 06/2019/NQ-HĐTP của Tòa án nhân dân tối cao đã hướng dẫn “Hành vi quan hệ tình dục khác” trong trường hợp này là hành vi của những người cùng giới tính hay khác giới tính sử dụng bộ phận sinh dục nam, bộ phận khác trên cơ thể (ví dụ: ngón tay, ngón chân, lưỡi…), dụng cụ tình dục xâm nhập vào bộ phận sinh dục nữ, miệng, hậu môn của người khác với bất kỳ mức độ xâm nhập nào, bao gồm một trong các hành vi sau đây:

• Đưa bộ phận sinh dục nam xâm nhập vào miệng, hậu môn của người khác;
•  Dùng bộ phận khác trên cơ thể (ví dụ: ngón tay, ngón chân, lưỡi…), dụng cụ tình dục xâm nhập vào bộ phận sinh dục nữ, hậu môn của người khác.

Nghị quyết 06/2019/NQ-HĐTP nêu trên cũng có hướng dẫn “trái với ý muốn của nạn nhân” tức là người bị hại không đồng ý, phó mặc hoặc không có khả năng biểu lộ ý chí của mình đối với hành vi quan hệ tình dục cố ý của người phạm tội.

Ngoài ra, cần lưu ý đối với trẻ em dưới 13 tuổi, bất cứ hành vi giao cấu hoặc quan hệ tình dục khác, dù có sự đồng thuận của nạn nhân, thì người thực hiện hành vi vẫn có thể bị xử lý về tội “hiếp dâm”. Nguyên nhân xuất phát từ quan điểm ở độ tuổi dưới 13, trẻ em còn hết sức non nớt, chưa hình thành đủ tư duy và nhận thức đúng đắn về các vấn đề liên quan đến tình dục, nên cần có một cơ chế bảo vệ đặc biệt để đảm bảo sự phát triển bình thường của các em.

Xem ngay: Mẫu đơn tố cáo Tội hiếp dâm mới nhất (cập nhật 2024)

3.4. Mặt chủ quan

Tội cố ý gây thương tích được thực hiện với lỗi cố ý. Khái niệm lỗi cố ý đã được quy định cụ thể tại Điều 10 Bộ luật Hình sự quy định như sau:

“Điều 10. Cố ý phạm tội

Cố ý phạm tội là phạm tội trong những trường hợp sau đây:

1. Người phạm tội nhận thức rõ hành vi của mình là nguy hiểm cho xã hội, thấy trước hậu quả của hành vi đó và mong muốn hậu quả xảy ra;

2. Người phạm tội nhận thức rõ hành vi của mình là nguy hiểm cho xã hội, thấy trước hậu quả của hành vi đó có thể xảy ra, tuy không mong muốn nhưng vẫn có ý thức để mặc cho hậu quả xảy ra.”

4. Hiếp dâm trẻ em có phải là ấu dâm không?

Theo Bách khoa toàn thư mở (Wikipedia), lạm dụng tình dục trẻ em, còn gọi là ấu dâm, là quá trình trong đó một người trưởng thành lợi dụng vị thế của mình nhằm dụ dỗ hay cưỡng ép trẻ em tham gia vào hoạt động tình dục. 

Như vậy, theo định nghĩa này, hành vi ấu dâm được hiểu theo nghĩa rất rộng. Đối chiếu với Bộ luật Hình sự Việt Nam, hành vi ấu dâm không chỉ liên quan đến tội hiếp dâm trẻ em (hiếp dâm người dưới 16 tuổi), mà còn có thể chỉ các tội như “cưỡng dâm người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi”, “giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi”, “dâm ô đối với người dưới 16 tuổi”, “sử dụng người dưới 16 tuổi vào mục đích khiêu dâm”.

Như vậy, hiếp dâm trẻ em cũng là một trong số những hành vi ấu dâm.

5. Mức bồi thường thiệt hại cho gia đình nạn nhân

Theo nguyên tắc về bồi thường thiệt hại quy định tại Bộ luật Dân sự 2015, “Thiệt hại thực tế phải được bồi thường toàn bộ và kịp thời”. Trường hợp người phạm tội hiếp dâm trẻ em thì phải bồi thường các tổn thất về cả sức khỏe và danh dự, nhân phẩm cho nạn nhân theo quy định cụ thể tại các Điều 590, 592 Bộ luật Dân sự 2015:

Thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm bao gồm các khoản sau:

• Chi phí hợp lý cho việc cứu chữa, bồi dưỡng, phục hồi sức khoẻ và chức năng bị mất, bị giảm sút của người bị thiệt hại;
• Thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút của người bị thiệt hại; nếu thu nhập thực tế của người bị thiệt hại không ổn định và không thể xác định được thì áp dụng mức thu nhập trung bình của lao động cùng loại;
• Chi phí hợp lý và phần thu nhập thực tế bị mất của người chăm sóc người bị thiệt hại trong thời gian điều trị; nếu người bị thiệt hại mất khả năng lao động và cần phải có người thường xuyên chăm sóc thì thiệt hại bao gồm cả chi phí hợp lý cho việc chăm sóc người bị thiệt hại;
• Thiệt hại khác do luật quy định.

Ngoài ra, người chịu trách nhiệm bồi thường trong trường hợp sức khoẻ của người khác bị xâm phạm phải bồi thường thiệt hại theo quy định tại khoản 1 Điều này và một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tinh thần mà người đó gánh chịu. Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên thỏa thuận; nếu không thoả thuận được thì mức tối đa cho một người có sức khỏe bị xâm phạm không quá năm mươi lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định.

Thiệt hại do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm bao gồm các khoản sau:

• Chi phí hợp lý để hạn chế, khắc phục thiệt hại;
• Thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút;
• Thiệt hại khác do luật quy định.

Ngoài ra, người chịu trách nhiệm bồi thường trong trường hợp danh dự, nhân phẩm, uy tín của người khác bị xâm phạm phải bồi thường thiệt hại và một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tinh thần mà người đó gánh chịu. Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên thỏa thuận; nếu không thoả thuận được thì mức tối đa cho một người có danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm không quá mười lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định.

6. Thủ tục khởi tố hình sự Tội hiếp dâm trẻ em

Căn cứ theo các quy định tại Điều 143, 147 Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015, trong thời hạn 20 ngày kể từ ngày nhận được tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố, Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra phải kiểm tra, xác minh và ra quyết định khởi tố vụ án hình sự khi đã xác định có dấu hiệu tội phạm.

Trường hợp vụ việc bị tố giác, tin báo về tội phạm hoặc kiến nghị khởi tố có nhiều tình tiết phức tạp hoặc phải kiểm tra, xác minh tại nhiều địa điểm thì thời hạn giải quyết tố giác, tin báo, kiến nghị khởi tố có thể kéo dài nhưng không quá 02 tháng. Trường hợp chưa thể kết thúc việc kiểm tra, xác minh trong thời hạn quy định tại khoản này thì Viện trưởng Viện kiểm sát cùng cấp hoặc Viện trưởng Viện kiểm sát có thẩm quyền có thể gia hạn một lần nhưng không quá 02 tháng.

Xem thêm: Phân biệt Tội hiếp dâm và Tội cưỡng dâm chi tiết nhất 2024

7. Nộp đơn khởi kiện Tội hiếp dâm trẻ em ở đâu?

Tội hiếp dâm trẻ em là một loại tội phạm được quy định tại Bộ luật Hình sự, nên việc trình báo thông tin về tội phạm được gọi là “tố giác tội phạm”.

Căn cứ theo Điều 5 Thông tư liên tịch 01/2017/TTLT-BCA-BQP-BTC-BNN&PTNT-VKSNDTC, các cơ quan, tổ chức có trách nhiệm tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm bao gồm:

• Cơ quan điều tra;
• Cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra;
• Viện kiểm sát các cấp;
• Các cơ quan, tổ chức quy định tại điểm b khoản 2 Điều 145 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 gồm: Công an xã, phường, thị trấn, Đồn Công an, Trạm Công an; Tòa án các cấp; Cơ quan báo chí và các cơ quan, tổ chức khác.

Như vậy, để tố giác hành vi hiếp dâm trẻ em, bạn có thể đến Cơ quan Công an gần nhất để nộp đơn, trình bày và được hướng dẫn.

8. Làm sao để ngăn chặn nạn hiếp dâm trẻ em?

Việc phòng ngừa, ngăn chặn hành vi hiếp dâm trẻ em hay các hành vi xâm hại trẻ em nói chung đã và đang là một mục tiêu lớn của Đảng, Nhà nước Việt Nam. Các nội dung, hành động cụ thể cũng đã được thể chế hóa và được thực hiện ở các cơ quan từ trung ương đến địa phương, cùng với sự hỗ trợ của các tổ chức quốc tế như Liên Hợp Quốc, cũng như các dự án cộng đồng về hỗ trợ trẻ em.

Dưới đây là một số giải pháp và khuyến nghị để bảo vệ trẻ em khỏi các hành vi xâm hại:

Giáo dục và tạo nhận thức:

• Gia đình, trường học và cộng đồng nên tăng cường giáo dục về giới tính và tình dục cho trẻ em từ sớm. Điều này giúp trẻ hiểu về quyền tự vệ và biết cách bảo vệ bản thân.
• Tuyên truyền và phổ biến pháp luật về xâm hại tình dục. Các chương trình giáo dục và thông tin truyền thông có thể giúp tạo ra nhận thức và thay đổi hành vi của cộng đồng.

Quản lý và giám sát:

• Gia đình cần chú ý quản lý và giám sát con cái đúng mực. Quan tâm nhận biết được các dấu hiệu xâm hại hoặc bạo lực để can thiệp kịp thời
• Nhà trường cần tăng cường quản lý và giáo dục giới tính cho học sinh.

Pháp luật (theo khuyến cáo của UNICEF):

• Có quy định xử phạt rõ ràng nhằm ngăn cấm mọi hình thức xâm hại và bóc lột tình dục trẻ em;
• Tiến hành các cuộc điều tra và xét xử nhạy cảm với trẻ em để khuyến khích trẻ cung cấp lời khai cần thiết và làm giảm những tổn thương tâm lý từ việc tham gia vào quá trình tố tụng; và
• Áp dụng tất cả những quy định và quy trình này trong mọi trường hợp liên quan đến người dưới 18 tuổi.

HÃY GỌI CÁC DỊCH VỤ TRỢ GIÚP NẾU CHỨNG KIẾN TRẺ BỊ BẠO LỰC, XÂM HẠI MÀ BẠN KHÔNG TỰ GIẢI QUYẾT ĐƯỢC

• Tổng đài quốc gia Bảo vệ trẻ em: 111
• Trình báo tới Cơ quan công an các cấp
• Ngôi nhà Bình yên của Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam 1900.969.680
• Cơ quan LĐ-TBXH các cấp & Ủy ban nhân dân cấp xã nơi xảy ra vụ việc

9. Luật sư tư vấn Hình sự về Tội hiếp dâm trẻ em

Với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm, giỏi, nhiệt huyết và tận tâm, Luật A+ tự hào là đơn vị hàng đầu tư vấn và giải quyết các vấn đề hình sự, đặc biệt là các vụ án hiếp dâm trẻ em. Các dịch vụ tư vấn về hiếp dâm trẻ em tại Luật A+ bao gồm:

• Xác định các yếu tố cấu thành tội phạm và đánh giá tính pháp lý về Tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi.
• Tư vấn quyền và nghĩa vụ của các bên trong vụ án hiếp dâm trẻ em.
• Hướng dẫn chuẩn bị hồ sơ khởi kiện, các tài liệu pháp lý cần thiết trong quá trình tố tụng.
• Tư vấn chiến lược bảo vệ, thu thập bằng chứng,đề xuất tình tiết giảm nhẹ nếu có.
• Đại diện khách hàng làm việc với cơ quan điều tra, Viện kiểm sát và Tòa án.

Lý do chọn Luật A+:

Giỏi chuyên môn, nhiều kinh nghiệm

Đội ngũ luật sư của Luật A+ đều là các luật sư xuất sắc, nắm rõ các quy định pháp luật, hiểu cách vận hành của cơ quan tố tụng và cơ quan Đảng giám sát. Ngoài ra các luật sư A+ đã chinh chiến và dày dạn kinh nghiệm ở các vụ án hình sự.

Thấu hiểu

Luật sư A+ thấu hiểu nỗi sợ hãi và hoang mang của thân chủ khi đối diện với một tình huống có thể phải ở tù, có thể sẽ bị oan sai, mong muốn được hỗ trợ hết mức 24/7 từ chuyên môn đến sự an tâm tâm lý. Vì thế chúng tôi sẽ làm hết khả năng để đem lại sự an tâm và công bằng cho thân chủ, khách hàng.

Cam kết đến cùng

Hành trình giành được công bằng cho khách hàng có thể sẽ không thuận lợi và bằng phẳng. Hành trình đó có thể phải trải qua nhiều năm với nhiều cấp xét xử. Luật sư A+ cam kết sẽ đi cùng và bảo vệ khách hàng cho đến khi nào công lý, công bằng được thực hiện.

Như vậy, người phạm tội hiếp dâm trẻ em sẽ bị xử lý hình sự về Tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi theo Điều 142 Bộ luật Hình sự. Bạn đang là nạn nhân hoặc bị can, bị cáo trong vụ án hiếp dâm trẻ em, hãy liên hệ ngay luật sư A+ qua email: contact@apluslaw.vn hoặc qua sđt: 0899511010 để được hỗ trợ và tư vấn kịp thời. 

Luật sư Nguyễn Duy Anh

Tôi là Luật sư Nguyễn Duy Anh

Email: anh@apluslaw.vn

Phone: 0939698142

Website: https://apluslaw.vn/nguyen-duy-anh.html

Số thẻ Luật sư: 10674/LS

1. Học vấn:

Cử nhân, Đại học Luật Tp.HCM, 2011.

Thạc sỹ Chính sách Công, Đại học Fulbright, 2021.

2. Kinh nghiệm làm việc:

Luật Trí Minh, văn phòng HCM từ 2011-2021:

• (2011-2013) _ chức vụ Chuyên viên tư vấn;
• (2013-2014) _ chức vụ Trưởng phòng doanh nghiệp;
• (2014-2021) _ chức vụ Phó Giám đốc.

Luật A+, văn phòng HCM từ 2021 – nay:

• (2021 – nay) _ chức vụ Giám đốc Luật A+