Hàng cấm là gì? Danh mục hàng cấm kinh doanh, xuất nhập khẩu 2024

Năm 2024, tình trạng buôn bán hàng cấm vẫn diễn ra phức tạp tại các tỉnh biên giới phía Bắc (Lạng Sơn, Quảng Ninh,…) và các thành phố lớn như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh. Theo Ban Chỉ đạo 389, trong 9 tháng đầu năm có hơn 12.200 vụ buôn lậu hàng cấm đã bị phát hiện và xử lý. Trước thực trạng này, việc hiểu rõ hàng cấm và các quy định liên quan là rất cần thiết. Vậy, hàng cấm là gì? Hãy cùng Luật A+ tìm hiểu trong bài viết sau.

1. Thế nào là hàng cấm?

Hàng cấm là những hàng hóa mà Nhà nước cấm kinh doanh, cấm lưu hành, cấm sử dụng, chưa được phép lưu hành, chưa được phép sử dụng tại Việt Nam. Tại khoản 5 Điều 3 Nghị định 98/2020/NĐ-CP cũng có giải thích về hàng cấm như sau:

“Điều 3. Giải thích từ ngữ
Theo Nghị định này, các từ ngữ dưới đây được hiểu như sau:
(…)
5. “Hàng cấm” gồm hàng hóa cấm kinh doanh, hàng hóa cấm lưu hành và hàng hóa cấm sử dụng tại Việt Nam.”

hàng cấm là gì 01 — Hàng cấm là hàng hóa bị Nhà nước cấm không cho sản xuất, buôn bán, lưu hành và sử dụng tại Việt Nam.

2. Danh mục hàng cấm mới nhất 2024

Hàng cấm gồm những gì? Danh mục hàng cấm theo quy định của pháp luật bao gồm hàng cấm kinh doanh và hàng cấm xuất khẩu, nhập khẩu, cụ thể:

2.1. Danh mục hàng cấm kinh doanh

Danh mục hàng hóa, dịch vụ cấm kinh doanh (Phụ lục I, Phần A) được ban hành kèm Nghị định 59/2006/NĐ-CP bao gồm các hàng hóa cấm kinh doanh như sau:

Vũ khí quân dụng, trang thiết bị, kỹ thuật, khí tài, phương tiện chuyên dùng quân sự, công an, quân trang (bao gồm cả phù hiệu, cấp hiệu, quân hiệu của quân đội, công an), quân dụng cho lực lượng vũ trang; Linh kiện, bộ phận, phụ tùng, vật tư và trang thiết bị đặc chủng, công nghệ chuyên dùng chế tạo chúng.
Các chất ma tuý; Các sản phẩm, văn hoá phản động, đồi truỵ, mê tín dị đoan hoặc có hại tới giáo dục thẩm mỹ, nhân cách; các loại pháo; Đồ chơi nguy hiểm, đồ chơi có hại tới giáo dục nhân cách và sức khoẻ trẻ em hoặc tới an ninh, trật tự, an toàn xã hội (bao gồm cả chương trình trò chơi điện tử).
Thuốc thú y, thuốc bảo vệ thực vật cấm hoặc chưa được cấp phép sử dụng tại Việt Nam theo quy định tại Pháp lệnh thú y, Pháp lệnh bảo vệ và kiểm tra thực vật; Thực vật, động vật hoang dã thuộc danh mục điều ước quốc tế mà Việt Nam là thanh viên quy định và các loại thực vật, động vật quý hiếm thuộc danh mục cấm khai thác và sử dụng.
Thuỷ sản cấm khai thác, thuỷ sản có dư lượng chất độc hại vượt quá giới hạn cho phép, thuỷ sản có độc tố tự nhiên gây nguy hiểm đến tính mạng con người; Phân bón không có trong danh mục được phép sản xuất, kinh doanh và sử dụng tại Việt Nam.
Giống cây trồng không có trong danh mục được phép sản xuất kinh doanh, giống cây trồng gây hại đến sức khoẻ con người, môi trường và hệ sinh thái; Giống vật nuôi không có danh mục được phép sản xuất, kinh doanh, gây hại cho sức khoẻ con người, nguồn gen, môi trường, hệ sinh thái.
Khoáng sản đặc biệt, độc hại; Phế liệu nhập khẩu gây ô nhiễm môi trường; Các loại thuốc chữa bệnh cho người, các loại vaccine, sinh phẩm y tế, mỹ phẩm, hoá chất và chế phẩm diệt côn trùng, diệt khuẩn trong lĩnh vực gia dụng và y tế chưa được phép sử dụng tại Việt Nam.
Các loại trang thiết bị y tế chưa được phép sử dụng tại Việt Nam; Phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến thực phẩm, vi chất dinh dưỡng, thực phẩm chức năng, thực phẩm có nguy cơ cao, thực phẩm được bảo quản bằng phương pháp chiếu xạ, thực phẩm có gen bị biến đổi chưa được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép.
Sản phẩm, vật liệu có chứa amiăng thuộc nhóm amfibole; Thuốc lá điếu, xì gà và các dạng thuốc lá thành phần khác nhập lậu.

2.2. Danh mục hàng cấm xuất khẩu, nhập khẩu

Danh mục hàng hóa cấm xuất khẩu, cấm nhập khẩu được quy định tại Phụ lục 1 ban hành kèm theo Nghị định 69/2018/NĐ-CP bao gồm:

*Danh mục hàng hóa cấm xuất khẩu (Mục II Phụ lục 1)

Vũ khí, đạn dược, vật liệu nổ (trừ vật liệu nổ công nghiệp), trang thiết bị kỹ thuật quân sự.
Các sản phẩm mật mã sử dụng để bảo vệ thông tin bí mật Nhà nước.
Di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia theo quy định của pháp luật về di sản văn hóa; các loại sản phẩm văn hóa thuộc diện cấm phổ biến, lưu hành hoặc đã có quyết định đình chỉ phổ biến, lưu hành, thu hồi, tịch thu, tiêu hủy tại Việt Nam.
Các loại xuất bản phẩm thuộc diện cấm phổ biến và lưu hành tại Việt Nam, tem bưu chính thuộc diện cấm kinh doanh, trao đổi, trưng bày, tuyên truyền.
Gỗ tròn, gỗ xẻ các loại từ gỗ rừng tự nhiên trong nước.
Mẫu vật động vật, thực vật hoang dã nguy cấp, quý, hiếm có nguồn gốc từ tự nhiên hoặc, mẫu vật thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm nhóm IA và IB. Mẫu vật và sản phẩm chế tác của loài: tê giác trắng (Ceratotherium simum), tê giác đen (Diceros bicomis), voi Châu Phi (Loxodonta africana).
Các loài hoang dã nguy cấp, quý, hiếm Nhóm I.
Các loài thủy sản thuộc Danh mục loài thủy sản cấm xuất khẩu.
Giống vật nuôi và giống cây trồng thuộc Danh mục giống vật nuôi quý hiếm và giống cây trồng quý hiếm cấm xuất khẩu
Danh mục nguồn gen giống cây trồng cấm xuất khẩu.

hàng cấm là gì 02 — Những loại hàng hóa nào bị cấm xuất khẩu, nhập khẩu vào Việt Nam?

*Danh mục hàng hóa cấm nhập khẩu (Mục II Phụ lục 1)

Vũ khí, đạn dược, vật liệu nổ (trừ vật liệu nổ công nghiệp), trang thiết bị kỹ thuật quân sự
Pháo các loại (trừ pháo hiệu an toàn hàng hải), đèn trời, các loại thiết bị gây nhiễu máy đo tốc độ phương tiện giao thông.
Hóa chất theo quy định tại Nghị định này.
Hàng tiêu dùng, thiết bị y tế, phương tiện đã qua sử dụng, bao gồm các nhóm hàng: hàng dệt may, giày dép, quần áo, hàng điện tử, hàng điện lạnh, điện gia dụng, thiết bị y tế, hàng trang trí nội thất, hàng gia dụng bằng gốm, sành sứ, thủy tinh, kim loại, nhựa, cao su, chất dẻo và các chất liệu khác, xe đạp, mô tô, xe gắn máy.\
Các loại sản phẩm văn hóa thuộc diện cấm phổ biến, lưu hành hoặc đã có quyết định đình chỉ phổ biến, lưu hành, thu hồi, tịch thu, tiêu hủy tại Việt Nam.
Sản phẩm công nghệ thông tin đã qua sử dụng.
Các loại xuất bản phẩm cấm phổ biến và lưu hành tại Việt Nam, tem bưu chính thuộc diện cấm kinh doanh, trao đổi, trưng bày, tuyên truyền, thiết bị vô tuyến điện, thiết bị ứng dụng sóng vô tuyến điện không phù hợp với các quy hoạch tần số vô tuyến điện và quy chuẩn kỹ thuật có liên quan.
Các loại ô tô, xe bốn bánh có gắn động cơ và bộ linh kiện lắp ráp bị tẩy xóa, đục sửa, đóng lại số khung, số động cơ; các loại rơ moóc, sơ mi rơ moóc bị tẩy xóa, đục sửa, đóng lại số khung; các loại mô tô, xe máy chuyên dùng, xe gắn máy bị tẩy xóa, đục sửa, đóng lại số khung, số động cơ.
Vật tư, phương tiện đã qua sử dụng.
Hóa chất trong Phụ lục III Công ước Rotterdam.
Thuốc bảo vệ thực vật cấm sử dụng tại Việt Nam.
Mẫu vật động vật, thực vật hoang dã nguy cấp, quý, hiếm; mẫu vật và sản phẩm chế tác của tê giác trắng, tê giác đen, voi Châu Phi.
Phế liệu, phế thải, thiết bị làm lạnh sử dụng C.F.C.
Sản phẩm, vật liệu có chứa amiăng thuộc nhóm amfibole.

Bạn đọc cần lưu ý xem ngành hàng kinh doanh của mình có các mặt hàng thuộc danh mục cấm xuất khẩu, cấm nhập khẩu hay không để tránh khỏi các rủi ro pháp lý, xem chi tiết tại Phụ lục 1 Nghị định 69/2018/NĐ-CP.

3. Hàng giả, hàng nhái có phải là hàng cấm?

Hàng giả, hàng nhái không được coi là hàng cấm. Quy định về hàng cấm cho thấy hàng cấm là những loại hàng hóa mà pháp luật cấm tuyệt đối (ví dụ ma túy, vũ khí, động vật quý hiếm) trong khi hàng giả, hàng nhái lại làm giả thương hiệu, chất lượng của hàng hóa được phép lưu thông trên thị trường.

Mặc dù không phải là hàng cấm, nhưng vì hàng giả, hàng nhái gây thiệt hại cho người tiêu dùng và doanh nghiệp nên chúng vẫn bị cấm sản xuất, kinh doanh và lưu hành theo quy định của pháp luật.

4. Hành vi buôn bán hàng cấm có bị đi tù không?

Hành vi buôn bán hàng cấm khả năng cao sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội sản xuất, buôn bán hàng cấm theo Điều 190 Bộ luật Hình sự với mức phạt tù từ 01 đến 15 năm tù giam.

Trường hợp chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự, hành vi buôn bán hàng cấm chỉ bị xử phạt hành chính theo quy định tại Điều 8 Nghị định 98/2020/NĐ-CP.

luật sư hình sự 01 — Gọi ngay luật sư A+ để được hỗ trợ và tư vấn kịp thời.

Bạn hoặc người thân đang vướng án hình sự? Hãy gọi gấp cho Luật sư để nhận được tư vấn phương án giải quyết kịp thời.

Tư vấn hoàn toàn miễn phí sau đó mới báo phí thuê luật sư để bạn dễ dàng quyết định!

Gọi ngay Luật sư - 0899511010

ZALO Luật sư - 0899511010

5. Biện pháp cấm xuất khẩu, cấm nhập khẩu là gì?

Biện pháp cấm xuất khẩu, cấm nhập khẩu là biện pháp ngăn chặn những mặt hàng không được phép nhập khẩu vào Việt Nam và xuất khẩu từ Việt Nam ra nước ngoài do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành.

Biện pháp này được quy định tại Điều 8 Luật Quản lý ngoại thương 2017 như sau:

“Điều 8. Biện pháp cấm xuất khẩu, cấm nhập khẩu
1. Cấm xuất khẩu là biện pháp do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định không được đưa hàng hóa từ nội địa vào khu vực hải quan riêng hoặc đưa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam.
2. Cấm nhập khẩu là biện pháp do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định không được đưa hàng hóa từ khu vực hải quan riêng vào nội địa hoặc từ nước ngoài vào lãnh thổ Việt Nam.”

Hai biện pháp trên sẽ được thực hiện khi có hàng bị cấm nhưng muốn xuất khẩu hoặc nhập khẩu vào Việt Nam.

hàng cấm là gì 03 — Cấm xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa vào Việt Nam là biện pháp gì?

6. Khi nào bị cấm xuất, nhập khẩu hàng hóa?

Nếu thuộc các trường hợp quy định tại Điều 9 Luật Quản lý ngoại thương 2017 thì hàng hóa sẽ bị áp dụng biện pháp cấm xuất khẩu hoặc cấm nhập khẩu như sau:

“Điều 9. Áp dụng biện pháp cấm xuất khẩu, cấm nhập khẩu
1. Áp dụng biện pháp cấm xuất khẩu khi hàng hóa thuộc một trong các trường hợp sau đây:
a) Liên quan đến quốc phòng, an ninh chưa được phép xuất khẩu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền;
b) Bảo vệ di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia theo quy định của pháp luật về di sản văn hóa;
c) Theo điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên.
2. Áp dụng biện pháp cấm nhập khẩu khi hàng hóa thuộc một trong các trường hợp sau đây:
a) Liên quan đến quốc phòng, an ninh chưa được phép nhập khẩu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền;
b) Gây nguy hại đến sức khỏe, an toàn của người tiêu dùng;
c) Gây ảnh hưởng xấu đến trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội, thuần phong mỹ tục;
d) Gây nguy hại đến môi trường, đa dạng sinh học, có nguy cơ cao mang theo sinh vật gây hại, đe dọa an ninh lương thực, nền sản xuất và xuất khẩu của Việt Nam, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ;
đ) Theo điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên.”

Theo đó, nếu hàng hóa thuộc các hàng hóa bị cấm, gây ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng, an ninh quốc gia, môi trường,… thì sẽ bị cấm xuất khẩu, cấm nhập khẩu.

7. Luật sư tư vấn pháp luật Hình sự

Với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm, giỏi, nhiệt huyết và tận tâm, Luật A+ tự hào là đơn vị hàng đầu tư vấn và giải quyết các vấn đề hình sự bao gồm các dịch vụ sau:

Đánh giá các vấn đề pháp lý liên quan đến hình sự;
Tư vấn thu thập và chuẩn bị chứng cứ;
Soạn thảo hồ sơ khởi kiện trong trường hợp khởi kiện;
Luật sư bảo vệ tại tòa án.

Lý do chọn Luật A+:

Giỏi chuyên môn, nhiều kinh nghiệm

Đội ngũ luật sư của Luật A+ đều là các luật sư xuất sắc, nắm rõ các quy định pháp luật, hiểu cách vận hành của cơ quan tố tụng và cơ quan Đảng giám sát. Ngoài ra các luật sư A+ đã chinh chiến và dày dạn kinh nghiệm ở các vụ án hình sự.

Thấu hiểu

Luật sư A+ thấu hiểu nỗi sợ hãi và hoang mang của thân chủ khi đối diện với một tình huống có thể phải ở tù, có thể sẽ bị oan sai, mong muốn được hỗ trợ hết mức 24/7 từ chuyên môn đến sự an tâm tâm lý. Vì thế chúng tôi sẽ làm hết khả năng để đem lại sự an tâm và công bằng cho thân chủ, khách hàng.

Cam kết đến cùng

Hành trình giành được công bằng cho khách hàng có thể sẽ không thuận lợi và bằng phẳng. Hành trình đó có thể phải trải qua nhiều năm với nhiều cấp xét xử. Luật sư A+ cam kết sẽ đi cùng và bảo vệ khách hàng cho đến khi nào công lý, công bằng được thực hiện.

Tóm lại, hàng cấm là những mặt hàng không được phép kinh doanh, lưu hành hay sử dụng, bị Nhà nước ban lệnh cấm. Buôn bán các loại hàng cấm được quy định trong danh mục hàng cấm sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Bạn đang là bị can, bị cáo trong vụ án hình sự liên quan đến hàng cấm, hãy liên hệ ngay luật sư A+ qua email: contact@apluslaw.vn hoặc qua sđt: 0899511010 để được hỗ trợ và tư vấn kịp thời.