contact@apluslaw.vn
Vietnamese
English
Chinese (中国)
Một tài xế trong lúc đậu xe ô tô ko quan sát thấy một bé gái đang chơi có một bé gái đang chơi trước đầu xe mình nên đã tông chết đứa bé – đây là một trong số rất nhiều những trường hợp vô ý làm chết người. Để giúp quý đọc giả hiểu rõ hơn về tội vô ý làm chết người, Luật A+ mang đến những bình luận chi tiết nhất về tội phạm vô ý làm chết người qua bài viết sau.
1. Tội vô ý làm chết người là gì?
Vô ý làm chết người có thể hiểu đơn giản là hành vi của một người trong một lúc vô ý, sơ suất đã lỡ làm chết người khác. Đó có thể là hành vi vô ý gây chết người do cẩu thả hoặc do quá tự tin.
Tội vô ý làm chết người được quy định tại Điều 128 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi bổ sung 2017 (sau đây gọi tắt là Bộ luật Hình sự) như sau:
“Điều 128. Tội vô ý làm chết người
2. Các dấu hiệu cấu thành tội phạm
Để xác định khi nào một người phạm tội vô ý làm chết người theo Điều 128 Bộ luật Hình sự, chúng ta có thể dựa trên một số dấu hiệu như sau:
2.1. Chủ thể
Bất kỳ ai, từ đủ 16 tuổi trở lên có đầy đủ năng lực trách nhiệm hình sự (không bị mắc bệnh tâm thần, một bệnh khác làm mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình) thì mới phải chịu trách nhiệm hình sự về tội vô ý làm chết người theo quy định tại Điều 12 Bộ luật Hình sự: “Người từ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm, trừ những tội phạm mà Bộ luật này có quy định khác.”
2.2. Mặt khách quan
Hành vi cấu thành tội vô ý làm chết người là hành vi vi phạm những nguyên tắc chung về an toàn tính mạng, sức khỏe dẫn đến làm chết người. Lưu ý hậu quả chết người là bắt buộc đối với tội danh này.
Đối với những vi phạm những nguyên tắc an toàn về tính mạng trong những lĩnh vực cụ thể thì có thể cấu thành những tội danh khác, như Tội vô ý làm chết người do vi phạm quy tắc nghề nghiệp hoặc quy tắc hành chính (Điều 129), Tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ (Điều 260), Tội vi phạm quy định về an toàn lao động, vệ sinh lao động, về an toàn ở nơi đông người (Điều 295),…
Chị tiết cách xác định hành vi vô ý làm chết người tại: Nghị quyết hướng dẫn tội vô ý làm chết người
2.3. Khách thể
Khách thể của tội vô ý làm chết người là quyền được sống và quyền bất khả xâm phạm về tính mạng, vốn được Hiến pháp bảo hộ tối đa. Hành vi này trực tiếp xâm phạm sự an toàn của cá nhân, gây tổn thất không thể bù đắp cho gia đình và tác động tiêu cực đến trật tự xã hội. Do đó, việc truy cứu trách nhiệm hình sự không chỉ nhằm trừng trị người phạm tội mà còn đóng vai trò răn đe, phòng ngừa các hành vi thiếu cẩn trọng gây nguy hại đến tính mạng con người trong cộng đồng.
2.4. Mặt chủ quan
Người thực hiện hành vi phạm tội vô ý làm chết người có lỗi vô ý, thuộc một trong hai trường hợp vô ý do cẩu thả hoặc vô ý do quá tự tin, được quy định cụ thể tại Điều 11 Bộ luật Hình sự như sau:
“Điều 11. Vô ý phạm tộiVô ý phạm tội là phạm tội trong những trường hợp sau đây:
3. Phân biệt “Tội vô ý làm chết người” với các tội danh khác
Để tránh nhầm lẫn trong quá trình áp dụng pháp luật, cần phân biệt tội danh này với các tội phạm có yếu tố lỗi hoặc đặc thù nghề nghiệp khác qua bảng so sánh dưới đây:
| Tội danh | Đặc điểm phân biệt |
| Vô ý làm chết người (Điều 128) | Lỗi vô ý trong sinh hoạt/đời sống thông thường. |
| Vô ý làm chết người do vi phạm quy tắc nghề nghiệp (Điều 129) | Lỗi vô ý gắn liền với các quy tắc nghề nghiệp/hành chính (Ví dụ: Bác sĩ làm chết bệnh nhân do sai sót chuyên môn). |
| Tội Giết người (Điều 123) | Có lỗi cố ý (trực tiếp hoặc gián tiếp), mong muốn hoặc bỏ mặc hậu quả xảy ra. |
4. Vấn đề về định danh Tội vô ý làm chết người
Do bởi cấu thành tội vô ý làm chết người là vi phạm những nguyên tắc chung về an toàn tính mạng, sức khỏe, còn vi phạm những nguyên tắc trong lĩnh vực cụ thể như giao thông, lao động, quy tắc nghề nghiệp, quy tắc hành chính,… thì được quy định ở những tội danh riêng. Vì vậy, trong một số trường hợp có thể có sự nhầm lẫn giữa các tội danh này.
Ví dụ trong trường hợp một người không có giấy phép lái xe do nhiệt tình can ngăn xô xát nên đã lái xe ô tô của người khác trên đường lùi về sau, nhưng do mất bình tĩnh đạp nhầm chân ga nên đã đâm vào người đứng trước dẫn đến chết người. Trường hợp này có 2 quan điểm về tội danh áp dụng là tội “Vô ý làm chết người” theo quy định tại khoản 1 Điều 128 BLHS hay tội “Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ” theo điểm a khoản 2 Điều 260 BLHS.
Nhiều quan điểm cho rằng tội danh cần áp dụng ở đây là tội “Vô ý làm chết người”, vì mặc dù người này không có giấy phép lái xe và đã điều khiển di chuyển xe, nhưng mục đích chủ yếu của việc di chuyển xe là để can ngăn xô xát, không phải điều khiển tham gia giao thông đường bộ, nên không phạm tội “Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ”.
5. Trách nhiệm dân sự và nghĩa vụ bồi thường thiệt hại
Bên cạnh chế tài hình sự, người phạm tội còn phải đối mặt với nghĩa vụ dân sự theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015. Việc xác định mức bồi thường không chỉ dựa trên thỏa thuận mà phải căn cứ vào thiệt hại thực tế và các quy định pháp luật hiện hành, cụ thể:
- Thiệt hại do tính mạng bị xâm phạm: Bao gồm chi phí cứu chữa trước khi tử vong, chi phí mai táng phí theo phong tục địa phương và các chi phí hợp lý khác liên quan đến việc tổ chức tang lễ.
- Tiền cấp dưỡng: Nghĩa vụ cấp dưỡng cho những người mà nạn nhân có nghĩa vụ nuôi dưỡng hoặc phụ thuộc (con chưa thành niên, cha mẹ già yếu, hoặc người khuyết tật không có khả năng lao động) cho đến khi họ đủ điều kiện tự lập hoặc suốt đời tùy trường hợp.
- Bù đắp tổn thất tinh thần: Đây là khoản tiền nhằm xoa dịu nỗi đau mất mát cho những người thân thích của nạn nhân (cha, mẹ, vợ, chồng, con). Mức bồi thường này do các bên thỏa thuận, nhưng không quá 100 lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định nếu không đạt được sự thống nhất.
- Nguyên tắc xác định: Mọi khoản chi phí yêu cầu bồi thường cần có hóa đơn, chứng từ hợp lệ (phiếu thu viện phí, hóa đơn tang lễ, giấy xác nhận thu nhập của người được cấp dưỡng…) để làm cơ sở cho Hội đồng xét xử hoặc các bên đạt được thỏa thuận bồi thường công bằng nhất.
6. Ví dụ có thật về hành vi vô ý làm chết người
Sau đây là một số ví dụ thực tế về hành vi vô ý làm chết người được lấy từ các bản án hình sự trên cả nước, mời bạn đọc cùng xem qua:
- Ví dụ 1
Hành vi dùng xe máy đào phá dỡ căn nhà cấp 4 nhưng trước khi thực hiện chỉ hô lớn “Có ai ở trong đó không đi ra để máy làm” mà không kiểm tra an toàn, dẫn đến một bức tường đổ xuống đè lên người đàn ông dẫn đến tử vong đã phạm tội “vô ý làm chết người” theo quy định tại khoản 1 Điều 128 Bộ luật Hình sự (Bản án số: 390/2023/HS-ST ngày 20/12/2023 của TAND TP. Dĩ An, tỉnh Bình Dương).
- Ví dụ 2
Một người đàn ông khi di chuyển chiếc xe ô tô đang đậu nhưng do chủ quan không quan sát nên không nhìn thấy cháu bé đang ngồi chơi ở vị trí trước đầu xe ô tô, chưa thực hiện các biện pháp an toàn trước khi điều khiển di chuyển xe, dẫn đến hậu quả xe ô tô đã di chuyển đè qua người cháu bé làm cháu tử vong. Hành vi trên là hành vi làm chết người do lỗi vô ý do cẩu thả, đủ yếu tố cấu thành tội “vô ý làm chết người” theo quy định tại khoản 1 Điều 128 Bộ luật Hình sự (Bản án số: 104/2023/HS-ST ngày 11/9/2023 của TAND huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên).
- Ví dụ 3
Một người đàn ông đi chặt tre tại khu vực gần đường quốc lộ để mang về cho dê ăn. Tuy nhiên, khi chặt tre, người này do quá tự tin nên đã không có cảnh báo, cảnh giới trên đường để đảm bảo an toàn cho người và phương tiện tham gia giao thông. Khi chặt, cây tre đổ xuống đường, đúng lúc có một người khác đang điều khiển xe mô tô đi đến dẫn đến va chạm phần ngọn cây tre vào xe mô tô làm người điều khiển xe ngã bị thương và sau đó tử vong. Hành vi nêu trên đã có đủ các yếu tố cấu thành tội “vô ý làm chết người” theo quy định tại khoản 1 Điều 128 Bộ luật Hình sự (Bản án số: 17/2023/HS-ST ngày 15/3/2023 của TAND huyện N, tỉnh Ninh Bình).
Xem thêm bài viết: Bác sĩ vô ý làm bệnh nhân chết có phạm tội không?
7. Luật sư tư vấn Hình sự
Với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm, giỏi, nhiệt huyết và tận tâm, Luật A+ tự hào là đơn vị hàng đầu tư vấn và giải quyết các vấn đề hình sự bao gồm các dịch vụ sau:
- Đánh giá các vấn đề pháp lý liên quan đến hình sự;
- Tư vấn thu thập và chuẩn bị chứng cứ;
- Soạn thảo hồ sơ khởi kiện trong trường hợp khởi kiện;
- Luật sư bảo vệ tại tòa án.
Lý do chọn Luật A+:
Giỏi chuyên môn, nhiều kinh nghiệm
Đội ngũ luật sư của Luật A+ đều là các luật sư xuất sắc, nắm rõ các quy định pháp luật, hiểu cách vận hành của cơ quan tố tụng và cơ quan Đảng giám sát. Ngoài ra các luật sư A+ đã chinh chiến và dày dạn kinh nghiệm ở các vụ án hình sự.
Thấu hiểu
Luật sư A+ thấu hiểu nỗi sợ hãi và hoang mang của thân chủ khi đối diện với một tình huống có thể phải ở tù, có thể sẽ bị oan sai, mong muốn được hỗ trợ hết mức 24/7 từ chuyên môn đến sự an tâm tâm lý. Vì thế chúng tôi sẽ làm hết khả năng để đem lại sự an tâm và công bằng cho thân chủ, khách hàng.
Cam kết đến cùng
Hành trình giành được công bằng cho khách hàng có thể sẽ không thuận lợi và bằng phẳng. Hành trình đó có thể phải trải qua nhiều năm với nhiều cấp xét xử. Luật sư A+ cam kết sẽ đi cùng và bảo vệ khách hàng cho đến khi nào công lý, công bằng được thực hiện.
8. Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Dưới đây là phần giải đáp các thắc mắc thường gặp (FAQ) nhằm làm sáng tỏ các quy định pháp luật cũng như những vấn đề thực tế liên quan đến Tội vô ý làm chết người theo Điều 128 Bộ luật Hình sự:
8.1. Vô ý làm chết người có bị phạt tù không?
Người phạm tội này có thể bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm (theo Điều 128 BLHS). Mức án cụ thể phụ thuộc vào tính chất, mức độ nghiêm trọng và các tình tiết giảm nhẹ/tăng nặng của vụ việc.
8.1. Nạn nhân có thể rút đơn để người phạm tội không bị truy cứu không?
“Tội vô ý làm chết người” là tội phạm được khởi tố theo yêu cầu của cơ quan chức năng (không phụ thuộc vào việc có rút đơn hay không). Tuy nhiên, việc hòa giải, bồi thường đầy đủ và có văn bản xin lỗi/bãi nại từ gia đình nạn nhân là tình tiết giảm nhẹ rất quan trọng, giúp giảm đáng kể mức hình phạt.
8.1. Sự khác biệt lớn nhất giữa vô ý làm chết người và giết người là gì?
Điểm khác biệt cốt lõi nằm ở lỗi. “Giết người” là lỗi cố ý (mong muốn hoặc bỏ mặc hậu quả chết người xảy ra), trong khi “Vô ý làm chết người” là lỗi vô ý (do cẩu thả hoặc quá tự tin), người phạm tội không mong muốn tước đoạt tính mạng người khác.
Như vậy, nếu một người vì sơ sót, chủ quan mà vô tình làm chết người khác thì rất có thể sẽ phạm tội vô ý làm chết người. Người phạm tội từ đủ 16 tuổi trở lên sẽ phải chịu trách nhiệm hình sự về tội này. Qua bài viết trên Luật A+ đã bình luận về tội vô ý làm chết người. Nếu còn có bất kỳ thắc mắc nào liên quan đến vấn đề này, quý khách hàng vui lòng liên hệ luật sư A+ qua email: contact@apluslaw.vn hoặc qua sđt: 0899511010 để được hỗ trợ và tư vấn.
Công Ty Luật TNHH A+ là phòng pháp chế của doanh nghiệp, đưa giải pháp và tư vấn kịp thời, toàn diện các lĩnh vực, mang lại hiệu quả, an toàn pháp lý cho doanh nghiệp.
- Địa chỉ: Phòng D39, tòa nhà Fosco, 40 Bà Huyện Thanh Quan, phường Xuân Hòa, TP.HCM, Việt Nam
- Điện thoại: 0899 51 1010
- Email: contact@apluslaw.vn
- Website: https://apluslaw.vn/
Tôi là Luật sư Nguyễn Duy Anh
Email: anh@apluslaw.vn
Phone: 0939698142
Website: https://apluslaw.vn/nguyen-duy-anh.html
Số thẻ Luật sư: 10674/LS
1. Học vấn:
Cử nhân, Đại học Luật Tp.HCM, 2011.
Thạc sỹ Chính sách Công, Đại học Fulbright, 2021.
2. Kinh nghiệm làm việc:
Luật Trí Minh, văn phòng HCM từ 2011-2021:
- (2011-2013) _ chức vụ Chuyên viên tư vấn;
- (2013-2014) _ chức vụ Trưởng phòng doanh nghiệp;
- (2014-2021) _ chức vụ Phó Giám đốc.
Luật A+, văn phòng HCM từ 2021 – nay:
- (2021 – nay) _ chức vụ Giám đốc Luật A+
Nội dung
