Bào chữa là gì? Người bào chữa trong Tố tụng hình sự gồm những ai?

Bào chữa là việc sử dụng các lý lẽ, chứng cứ để chứng minh bị can, bị cáo vô tội hoặc giúp giảm nhẹ trách nhiệm hình sự. Người bào chữa trong tố tụng hình sự thường là luật sư, người đại diện, bào chữa viên nhân dân hoặc trợ giúp viên pháp lý. Để tìm hiểu chi tiết hơn về việc bào chữa trong tố tụng hình sự, Luật A+ mời bạn xem qua bài viết này.

1. Bào chữa là gì?

Bào chữa là việc trình bày, giải thích, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho người bị buộc tội trong vụ án hình sự (người bị bắt, người bị tạm giữ, bị can, bị cáo). Người bào chữa, thường là luật sư sẽ giúp thân chủ chứng minh mình vô tội hoặc giảm nhẹ hình phạt, đảm bảo họ được xét xử công bằng, đúng pháp luật. Việc bào chữa cũng có thể được thực hiện bởi chính người bị buộc tội, bao gồm cả: người bị bắt, người bị tạm giữ, bị can, bị cáo – gọi là tự bào chữa.

Đây là quyền cơ bản của người bị buộc tội được quy định trong Hiến pháp 2013 và Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015, giúp bảo đảm quyền con người, tính công bằng và tranh tụng giữa bên buộc tội (Viện Kiểm sát) và bên bào chữa.

bào chữa là gì 01 — Thế nào là bào chữa?

2. Người bào chữa trong tố tụng hình sự gồm những ai?

Để trở thành người bào chữa trong vụ án hình sự, bạn phải là 01 trong 04 người sau đây:

Luật sư;
Người đại diện của người bị buộc tội;
Bào chữa viên nhân dân;
Trợ giúp viên pháp lý.

Chi tiết về người được tham gia bào chữa quy định tại Khoản 1, 2 Điều 72 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 như sau:

“Điều 72. Người bào chữa
1. Người bào chữa là người được người bị buộc tội nhờ bào chữa hoặc cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng chỉ định và được cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng tiếp nhận việc đăng ký bào chữa.
2. Người bào chữa có thể là:
a) Luật sư;
b) Người đại diện của người bị buộc tội;
c) Bào chữa viên nhân dân;
d) Trợ giúp viên pháp lý trong trường hợp người bị buộc tội thuộc đối tượng được trợ giúp pháp lý.
(…)”

Trên thực tế, người bào chữa thường sẽ là luật sư, bao gồm luật sư được khách hàng mời hoặc luật sư được cơ quan tiến hành tố tụng chỉ định hoặc trợ giúp viên pháp lý.

3. Luật sư là người bào chữa đúng hay sai?

Trong 1 vụ án hình sự, luật sư là người bào chữa nhưng người bào chữa có thể không là luật sư. Cụ thể, người bào chữa không nhất thiết phải là luật sư, đó có thể là người đại diện của người bị buộc tội, bào chữa viên nhân dân hoặc trợ giúp viên pháp lý (như mục 2 bài viết đã nêu).

luật sư hình sự 01 — Gọi ngay luật sư A+ để được hỗ trợ và tư vấn kịp thời.

4. Đối tượng được bào chữa là ai?

Đối tượng được bào chữa chính là người bị buộc tội. Căn cứ theo Điều 4 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 thì người bị buộc tội gồm người bị bắt, người bị tạm giữ, bị can, bị cáo.

Người bị buộc tội có quyền tự bào chữa hoặc nhờ người khác bào chữa. Trường hợp nhờ người khác bào chữa thì người đó có thể là luật sư, người đại diện của họ, bào chữa viên nhân dân hoặc trợ giúp viên pháp lý.

5. Quyền của người bào chữa trong Tố tụng hình sự

Người bào chữa trong vụ án hình sự được sử dụng các quyền của mình theo quy định tại Khoản 1 Điều 73 Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015 như sau:

“Điều 73. Quyền và nghĩa vụ của người bào chữa
1. Người bào chữa có quyền:
a) Gặp, hỏi người bị buộc tội;
b) Có mặt khi lấy lời khai của người bị bắt, bị tạm giữ, khi hỏi cung bị can và nếu người có thẩm quyền tiến hành lấy lời khai, hỏi cung đồng ý thì được hỏi người bị bắt, người bị tạm giữ, bị can. Sau mỗi lần lấy lời khai, hỏi cung của người có thẩm quyền kết thúc thì người bào chữa có thể hỏi người bị bắt, người bị tạm giữ, bị can;
c) Có mặt trong hoạt động đối chất, nhận dạng, nhận biết giọng nói và hoạt động điều tra khác theo quy định của Bộ luật này;
d) Được cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng báo trước về thời gian, địa điểm lấy lời khai, hỏi cung và thời gian, địa điểm tiến hành hoạt động điều tra khác theo quy định của Bộ luật này;
đ) Xem biên bản về hoạt động tố tụng có sự tham gia của mình, quyết định tố tụng liên quan đến người mà mình bào chữa;
e) Đề nghị thay đổi người có thẩm quyền tiến hành tố tụng, người giám định, người định giá tài sản, người phiên dịch, người dịch thuật; đề nghị thay đổi, hủy bỏ biện pháp ngăn chặn, biện pháp cưỡng chế;
g) Đề nghị tiến hành hoạt động tố tụng theo quy định của Bộ luật này; đề nghị triệu tập người làm chứng, người tham gia tố tụng khác, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng;
h) Thu thập, đưa ra chứng cứ, tài liệu, đồ vật, yêu cầu;
i) Kiểm tra, đánh giá và trình bày ý kiến về chứng cứ, tài liệu, đồ vật liên quan và yêu cầu người có thẩm quyền tiến hành tố tụng kiểm tra, đánh giá;
k) Đề nghị cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng thu thập chứng cứ, giám định bổ sung, giám định lại, định giá lại tài sản;
l) Đọc, ghi chép và sao chụp những tài liệu trong hồ sơ vụ án liên quan đến việc bào chữa từ khi kết thúc điều tra;
m) Tham gia hỏi, tranh luận tại phiên tòa;
n) Khiếu nại quyết định, hành vi tố tụng của cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng;
o) Kháng cáo bản án, quyết định của Tòa án nếu bị cáo là người dưới 18 tuổi, người có nhược điểm về tâm thần hoặc thể chất theo quy định của Bộ luật này.”

Tận dụng tốt các quyền trên sẽ giúp ích rất nhiều cho người bào chữa trong việc bảo vệ quyền và lợi ích cho thân chủ của mình.

6. Vai trò của người bào chữa trong tố tụng hình sự

Người bào chữa thường là luật sư, giữ vai trò then chốt trong việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của thân chủ là người bị buộc tội trong suốt quá trình tố tụng hình sự. Một số vai trò chính của người bào chữa bao gồm:

Giải thích quyền và nghĩa vụ cho bị can, bị cáo để họ không bị lạm dụng hoặc hiểu sai quy trình pháp lý.
Tham gia điều tra, hỏi cung, thu thập chứng cứ để bảo vệ thân chủ.
Đưa ra ý kiến, lập luận pháp lý nhằm phản bác các cáo buộc không có căn cứ hoặc đề xuất tình tiết giảm nhẹ.
Tranh tụng tại phiên tòa, góp phần giúp Hội đồng xét xử đánh giá khách quan vụ án.
Ngăn ngừa oan sai, bảo vệ nguyên tắc suy đoán vô tội và đảm bảo quyền con người.

Như vậy, người bào chữa bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho thân chủ và giúp bảo đảm công lý được thực thi một cách khách quan, công bằng và đúng pháp luật.

bào chữa là gì 02 — Luật sư có vai trò gì trong quá trình tố tụng hình sự?

7. Thời điểm bắt đầu bào chữa trong tố tụng hình sự bắt đầu từ khi nào?

Người bào chữa được phép tham gia vào quy trình tố tụng hình sự kể từ 04 thời điểm sau theo Điều 74 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015:

Từ khi khởi tố bị can;
Từ khi người bị bắt có mặt tại trụ sở của Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra;
Từ khi có quyết định tạm giữ;
Từ khi kết thúc điều tra khi được Viện kiểm sát cho phép trong trường hợp cần giữ bí mật điều tra đối với các tội xâm phạm an ninh quốc gia

Như vậy, quy định này cho phép người bào chữa được tham gia vào giai đoạn đầu của vụ án hình sự, tránh việc ép cung, mớm cung hoặc vi phạm quyền của người bị buộc tội. Sự tham gia sớm của người bào chữa giúp bảo đảm công bằng, minh bạch trong quá trình tố tụng hình sự.

8. Luật sư bào chữa Hình sự

Với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm, giỏi, nhiệt huyết và tận tâm, Luật A+ tự hào là đơn vị hàng đầu tư vấn và giải quyết các vấn đề hình sự bao gồm các dịch vụ sau:

Đánh giá các vấn đề pháp lý liên quan đến hình sự;
Tư vấn thu thập và chuẩn bị chứng cứ;
Soạn thảo hồ sơ khởi kiện trong trường hợp khởi kiện;
Luật sư bảo vệ tại tòa án.

Lý do chọn Luật A+:

Giỏi chuyên môn, nhiều kinh nghiệm

Đội ngũ luật sư của Luật A+ đều là các luật sư xuất sắc, nắm rõ các quy định pháp luật, hiểu cách vận hành của cơ quan tố tụng và cơ quan Đảng giám sát. Ngoài ra các luật sư A+ đã chinh chiến và dày dạn kinh nghiệm ở các vụ án hình sự.

Thấu hiểu

Luật sư A+ thấu hiểu nỗi sợ hãi và hoang mang của thân chủ khi đối diện với một tình huống có thể phải ở tù, có thể sẽ bị oan sai, mong muốn được hỗ trợ hết mức 24/7 từ chuyên môn đến sự an tâm tâm lý. Vì thế chúng tôi sẽ làm hết khả năng để đem lại sự an tâm và công bằng cho thân chủ, khách hàng.

Cam kết đến cùng

Hành trình giành được công bằng cho khách hàng có thể sẽ không thuận lợi và bằng phẳng. Hành trình đó có thể phải trải qua nhiều năm với nhiều cấp xét xử. Luật sư A+ cam kết sẽ đi cùng và bảo vệ khách hàng cho đến khi nào công lý, công bằng được thực hiện.

Bào chữa là quá trình lập luận, sử dụng các bằng chứng, chứng cứ để chứng minh người bị buộc tội là vô tội hoặc để giảm nhẹ trách nhiệm hình sự. Luật sư là người bào chữa chủ yếu cho các bị can, bị cáo trong vụ án hình sự. Bạn cần tìm luật sư bào chữa giỏi chuyên môn và đáng tin cậy, hãy liên hệ ngay luật sư A+ qua email: contact@apluslaw.vn hoặc qua sđt: 0899511010 để được hỗ trợ và tư vấn sớm nhất.