contact@apluslaw.vn
Vietnamese
English
Chinese (中国)
Xâm phạm quyền tác giả là việc cá nhân, tổ chức thực hiện các hành vi trái phép xâm phạm đến tác phẩm được bảo vệ bởi pháp luật Sở hữu trí tuệ mà không có sự đồng ý của tác giả hoặc chủ sở hữu của tác phẩm. Cùng luật sư A+ tìm hiểu xem đó là những hành vi nào và hướng xử phạt những hành vi này.
1. Những hành vi nào xâm phạm quyền tác giả?
Hành vi xâm phạm quyền tác giả được quy định tại Khoản 2 Điều 4 Luật Sở hữu trí tuệ 2005, sửa đổi, bổ sung 2009, 2019, 2022 (sau đây gọi tắt là Luật Sở hữu trí tuệ) bao gồm 16 hành vi sau:
1. Chiếm đoạt quyền tác giả đối với tác phẩm văn học, nghệ thuật, khoa học.
2. Mạo danh tác giả
- VD: Tác phẩm họa sĩ Thành Chương vẽ một người bạn gái khoảng năm 1970-1971 bị gắn tên danh họa Tạ Tỵ và trưng bày ở Bảo tàng Mỹ thuật TP HCM vào tháng 7/2016.
3. Công bố, phân phối tác phẩm mà không được phép của tác giả.
4. Công bố, phân phối tác phẩm có đồng tác giả mà không được phép của đồng tác giả đó.
5. Sửa chữa, cắt xén hoặc xuyên tạc tác phẩm dưới bất kỳ hình thức nào gây phương hại đến danh dự và uy tín của tác giả.
6. Sao chép tác phẩm mà không được phép của tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả, trừ trường hợp quy định tại điểm a và điểm đ khoản 1 Điều 25 của Luật này.
- VD: Quán photocoppy có hành vi photo giáo trình, tài liệu để bán là hành vi bị coi là xâm phạm bản quyền tác giả. Còn sinh viên vào thư viện photo giáo trình nhằm mục đích học tập, nghiên cứu thì không bị coi là hành vi xâm phạm quyền tác giả.
7. Làm tác phẩm phái sinh mà không được phép của tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả đối với tác phẩm được dùng để làm tác phẩm phái sinh, trừ trường hợp quy định tại điểm i khoản 1 Điều 25 của Luật này.
- VD: nếu một tác giả muốn dịch một cuốn tiểu thuyết sang một ngôn ngữ khác thì phải được sự cho phép của chủ sở hữu cuốn tiểu thuyết sẽ được dịch. Dịch một tác phẩm mà không có sự cho phép của chủ sở hữu sẽ khiến dịch giả đó rơi vào tình trạng bị coi là hành vi xâm phạm bản quyền tác giả.
8. Sử dụng tác phẩm mà không được phép của chủ sở hữu quyền tác giả, không trả tiền nhuận bút, thù lao, quyền lợi vật chất khác theo quy định của pháp luật, trừ trường hợp quy định tại khoản 1 Điều 25 của Luật này.
9. Cho thuê tác phẩm mà không trả tiền nhuận bút, thù lao và quyền lợi vật chất khác cho tác giả hoặc chủ sở hữu quyền tác giả.
10. Nhân bản, sản xuất bản sao, phân phối, trưng bày hoặc truyền đạt tác phẩm đến công chúng qua mạng truyền thông và các phương tiện kỹ thuật số mà không được phép của chủ sở hữu quyền tác giả.
- VD: Phim “Cô Ba Sài Gòn” bị livestream ngày 13/11/2017 là hành vi truyền đạt tác phẩm trái phép đến công chúng qua mạng truyền thông mà không được phép của chủ sở hữu quyền tác giả của bộ phim này.
11. Xuất bản tác phẩm mà không được phép của chủ sở hữu quyền tác giả.
12. Cố ý hủy bỏ hoặc làm vô hiệu các biện pháp kỹ thuật do chủ sở hữu quyền tác giả thực hiện để bảo vệ quyền tác giả đối với tác phẩm của mình.
13. Cố ý xóa, thay đổi thông tin quản lý quyền dưới hình thức điện tử có trong tác phẩm.
14. Sản xuất, lắp ráp, biến đổi, phân phối, nhập khẩu, xuất khẩu, bán hoặc cho thuê thiết bị khi biết hoặc có cơ sở để biết thiết bị đó làm vô hiệu các biện pháp kỹ thuật do chủ sở hữu quyền tác giả thực hiện để bảo vệ quyền tác giả đối với tác phẩm của mình.
15. Làm và bán tác phẩm mà chữ ký của tác giả bị giả mạo.
16. Xuất khẩu, nhập khẩu, phân phối bản sao tác phẩm mà không được phép của chủ sở hữu quyền tác giả.
Xem thêm bài viết: Phạm tội bắt, giữ hoặc giam người trái pháp luật có bị phạt tù không?
Tuy nhiên, trong một số trường hợp sử dụng tác phẩm trên đã công bố không phải xin phép, không phải trả tiền nhuận bút, thù lao nếu thuộc các trường hợp tại khoản 1 Điều 25 Luật sở Hữu trí tuệ hiện hành.
2. Tác giả/ chủ sở hữu tác phẩm có quyền được tự bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ của mình
Tác giả, chủ sở hữu tác phẩm có quyền tự bảo vệ quyền tác giả của mình theo quy định tại Điều 198 của Luật Sở hữu trí tuệ, cụ thể như sau:
Chủ thể quyền sở hữu trí tuệ có quyền áp dụng các biện pháp sau đây để bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ của mình:
- Áp dụng biện pháp công nghệ nhằm ngăn ngừa hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ;
- Yêu cầu tổ chức, cá nhân có hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ phải chấm dứt hành vi xâm phạm, xin lỗi, cải chính công khai, bồi thường thiệt hại;
- Yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ theo quy định của Luật này và các quy định khác của pháp luật có liên quan;
- Khởi kiện ra tòa án hoặc trọng tài để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình.
Tổ chức, cá nhân bị thiệt hại do hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ hoặc phát hiện hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ gây thiệt hại cho người tiêu dùng hoặc cho xã hội có quyền yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Tổ chức, cá nhân bị thiệt hại hoặc có khả năng bị thiệt hại do hành vi cạnh tranh không lành mạnh có quyền yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền áp dụng các biện pháp dân sự và các biện pháp hành chính theo quy định của pháp luật về cạnh tranh.
Tổ chức, cá nhân là bị đơn trong vụ kiện xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, nếu được Tòa án kết luận là không thực hiện hành vi xâm phạm có quyền yêu cầu Tòa án buộc nguyên đơn thanh toán cho mình chi phí hợp lý để thuê luật sư hoặc các chi phí khác theo quy định của pháp luật.
Tổ chức, cá nhân lạm dụng thủ tục bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ mà gây thiệt hại cho tổ chức, cá nhân khác thì tổ chức, cá nhân bị thiệt hại có quyền yêu cầu Tòa án buộc bên lạm dụng thủ tục đó phải bồi thường cho những thiệt hại do việc lạm dụng gây ra, trong đó bao gồm chi phí hợp lý để thuê luật sư. Hành vi lạm dụng thủ tục bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ bao gồm hành vi cố ý vượt quá phạm vi hoặc mục tiêu của thủ tục này.
Như vậy, tác giả, chủ sở hữu tác phẩm hoàn toàn có quyền tự bảo vệ quyền tác giả của mình theo Điều 198 Luật Sở hữu trí tuệ.
3. Xử lý hành vi xâm phạm quyền tác giả thế nào?
Theo quy định tại khoản 1 Điều 199 Luật Sở hữu trí tuệ thì: “Tổ chức, cá nhân có hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ của tổ chức, cá nhân khác thì tùy theo tính chất, mức độ xâm phạm, có thể bị xử lý bằng biện pháp dân sự, hành chính hoặc hình sự”.
3.1. Xử phạt bằng biện pháp dân sự
Hành vi xâm phạm quyền tác giả có thể bị xử phạt theo quy định tại Điều 202 Luật Sở hữu trí tuệ như sau:
- Buộc chấm dứt hành vi xâm phạm;
- Buộc xin lỗi, cải chính công khai;
- Buộc thực hiện nghĩa vụ dân sự;
- Buộc bồi thường thiệt hại;
- Buộc tiêu hủy hoặc buộc phân phối hoặc đưa vào sử dụng không nhằm mục đích thương mại đối với hàng hóa, nguyên liệu, vật liệu và phương tiện được sử dụng chủ yếu để sản xuất, kinh doanh hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ với điều kiện không làm ảnh hưởng đến khả năng khai thác quyền của chủ thể quyền sở hữu trí tuệ.
3.2. Xử phạt hành chính (phạt tiền)
Tổ chức, cá nhân thực hiện một trong các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ sau đây bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định tại Điều 211 Luật sở hữu trí tuệ, cụ thể như sau:
- Xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ gây thiệt hại cho tác giả, chủ sở hữu, người tiêu dùng hoặc cho xã hội;
- Sản xuất, nhập khẩu, vận chuyển, buôn bán hàng hóa giả mạo về sở hữu trí tuệ quy định tại Điều 213 Luật sở hữu trí tuệ hoặc giao cho người khác thực hiện hành vi này;
- Sản xuất, nhập khẩu, vận chuyển, buôn bán, tàng trữ tem, nhãn hoặc vật phẩm khác mang nhãn hiệu hoặc chỉ dẫn địa lý giả mạo hoặc giao cho người khác thực hiện hành vi này.
Chính phủ quy định cụ thể về hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ bị xử phạt vi phạm hành chính, hình thức, mức phạt và thủ tục xử phạt.
Tổ chức, cá nhân thực hiện hành vi cạnh tranh không lành mạnh về sở hữu trí tuệ thì bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật về cạnh tranh.
3.3. Truy cứu trách nhiệm hình sự (phạt cải tạo/ phạt tù)
Bên cạnh việc xử lý vi phạm hành chính, hành vi xâm phạm quyền tác giả còn có thể vị truy cứu chịu trách nhiệm hình sự theo các khung hình phạt quy định tại Điều 225 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017) như sau:
| Khung hình phạt (Đối với cá nhân) | Hành vi phạm tội (Đối với cá nhân) |
| Khung 1: Phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 300.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm. | Thực hiện hành vi sao chép tác phẩm, bản ghi âm, bản ghi hình hoặc phân phối đến công chúng bản sao tác phẩm, bản sao bản ghi âm, bản sao bản ghi hình mà không được sự cho phép của tác giả. Các tác phẩm này được bảo hộ tại Việt Nam và:
|
| Khung 2: Phạt tiền từ 300.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm. | Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây:
|
Hình phạt bổ sung: Cá nhân phạm tội này còn có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.
Xem thêm bài viết: Phân tích “Tội xâm phạm chỗ ở của người khác” (Điều 158 BLHS 2017)
| Khung hình phạt (Đối với pháp nhân thương mại) | Hành vi phạm tội (Đối với pháp nhân thương mại) |
| Khung 1: Phạt tiền từ 300.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng. | Thực hiện hành vi sao chép tác phẩm, bản ghi âm, bản ghi hình hoặc phân phối đến công chúng bản sao tác phẩm, bản sao bản ghi âm, bản sao bản ghi hình mà không được sự cho phép của tác giả. Các tác phẩm này được bảo hộ tại Việt Nam và:
Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về một trong các hành vi sau đây hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm:
|
| Khung 2: Phạt tiền từ 1.000.000.000 đồng đến 3.000.000.000 đồng hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn từ 06 tháng đến 02 năm. | Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây:
|
Hình phạt bổ sung: Pháp nhân thương mại còn có thể bị phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 300.000.000 đồng, cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định hoặc cấm huy động vốn từ 01 năm đến 03 năm.
Xem thêm bài viết: Tội bức tử là gì? Theo quy định tại Điều 130 Bộ luật Hình sự 2015?
4. Tác giả bị chính công ty của mình “đánh cắp tranh” nhờ tư vấn tại Luật A+
Anh H. là một họa sĩ đang sinh sống và làm việc tại Quận 1, thành phố Hồ Chí Minh đã đến nhờ luật sư A+ về việc tranh của anh bị công ty đánh cắp:
Vừa qua, tôi đã đăng ký bản quyền cho tác phẩm Tranh tết dân gian của mình tại Cục bản quyền và đã được cấp giấy chứng nhận đăng ký bản quyền vào ngày 23/05/2022. Đến ngày 14/02/2023 tôi phát hiện công ty mà mình đang làm đã tự ý lấy tác phẩm của tôi để quảng cáo cho sản phẩm tranh của họ trong suốt thời gian từ tháng 6/2022 đến nay mà không thông qua ý kiến của tôi. Tôi có gọi điện yêu cầu họ đính chính đây là tranh của tôi và phải trả tiền thù lao hay nhuận bút cho tôi nhưng họ không đồng ý. Giờ tôi muốn kiện công ty này vì tội xâm phạm quyền tác giả thì có được không? Mong luật sư tư vấn giúp tôi
Luật sư A+ tư vấn cho anh H:
Trong trường hợp của anh, công ty của anh đã có hành vi tự ý lấy tranh của anh để quảng cho cho sản phẩm tranh của họ, hành vi này được xem là hành vi xâm phạm quyền tác giả, bao gồm các hành vi: hành vi sao chép tác phẩm theo khoản 10 Điều 4 Luật Sở hữu trí tuệ, xâm phạm quyền tác giả theo khoản 2 Điều 28, điểm c khoản 1 Điều 20 Luật sở hữu trí tuệ. Trong trường hợp này, anh có quyền yêu cầu phía công ty phải trả tiền bản quyền tác giả và các lợi ích vật chất khác theo quy định tại khoản 2 Điều 20 Luật sở hữu trí tuệ.
Tuy vậy, việc chứng minh thiệt hại hay mức thu lợi bất chính từ hành vi xâm phạm quyền tác giả là khá khó khăn. Do vậy, anh có thể mời luật sư tham gia hỗ trợ giải quyết, đàm phán yêu cầu tiền bản quyền và bồi thường thiệt hại hoặc khởi kiện ra Tòa để giải quyết tranh chấp đòi tiền bản quyền tác giả và bồi thường thiệt hại sẽ hiệu quả hơn.
5. Luật sư tư vấn pháp luật Hình sự
Với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm, giỏi, nhiệt huyết và tận tâm, Luật A+ tự hào là đơn vị hàng đầu tư vấn và giải quyết các vấn đề hình sự bao gồm các dịch vụ sau:
- Đánh giá các vấn đề pháp lý liên quan đến hình sự;
- Tư vấn thu thập và chuẩn bị chứng cứ;
- Soạn thảo hồ sơ khởi kiện trong trường hợp khởi kiện;
- Luật sư bảo vệ tại tòa án.
Lý do chọn Luật A+:
Giỏi chuyên môn, nhiều kinh nghiệm
Đội ngũ luật sư của Luật A+ đều là các luật sư xuất sắc, nắm rõ các quy định pháp luật, hiểu cách vận hành của cơ quan tố tụng và cơ quan Đảng giám sát. Ngoài ra các luật sư A+ đã chinh chiến và dày dạn kinh nghiệm ở các vụ án hình sự.
Thấu hiểu
Luật sư A+ thấu hiểu nỗi sợ hãi và hoang mang của thân chủ khi đối diện với một tình huống có thể phải ở tù, có thể sẽ bị oan sai, mong muốn được hỗ trợ hết mức 24/7 từ chuyên môn đến sự an tâm tâm lý. Vì thế chúng tôi sẽ làm hết khả năng để đem lại sự an tâm và công bằng cho thân chủ, khách hàng.
Cam kết đến cùng
Hành trình giành được công bằng cho khách hàng có thể sẽ không thuận lợi và bằng phẳng. Hành trình đó có thể phải trải qua nhiều năm với nhiều cấp xét xử. Luật sư A+ cam kết sẽ đi cùng và bảo vệ khách hàng cho đến khi nào công lý, công bằng được thực hiện.
Các hành vi xâm phạm quyền tác giả được nêu trong bài viết đã gây ảnh hưởng trực tiếp đến các quyền và lợi ích hợp pháp của chủ sở hữu/ tác giả đối với tác phẩm của chính mình. Nếu phát hiện hành vi xâm phạm quyền tác giả, hãy yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền để được giải quyết sớm nhất. Nếu còn có bất kỳ thắc mắc nào liên quan đến vấn đề này, quý khách hàng vui lòng liên hệ luật sư A+ qua email: contact@apluslaw.vn hoặc qua sđt: 0899511010 để được hỗ trợ và tư vấn.
Tôi là Luật sư Nguyễn Duy Anh
Email: anh@apluslaw.vn
Phone: 0939698142
Website: https://apluslaw.vn/nguyen-duy-anh.html
Số thẻ Luật sư: 10674/LS
1. Học vấn:
Cử nhân, Đại học Luật Tp.HCM, 2011.
Thạc sỹ Chính sách Công, Đại học Fulbright, 2021.
2. Kinh nghiệm làm việc:
Luật Trí Minh, văn phòng HCM từ 2011-2021:
- (2011-2013) _ chức vụ Chuyên viên tư vấn;
- (2013-2014) _ chức vụ Trưởng phòng doanh nghiệp;
- (2014-2021) _ chức vụ Phó Giám đốc.
Luật A+, văn phòng HCM từ 2021 – nay:
- (2021 – nay) _ chức vụ Giám đốc Luật A+
Nội dung
