Home » Đầu tư nước ngoài » Vướng mắc “Hộ chiếu đường lưỡi bò”: Giải pháp cho Nhà đầu tư Trung Quốc khi gia nhập thị trường Việt Nam

Vướng mắc “Hộ chiếu đường lưỡi bò”: Giải pháp cho Nhà đầu tư Trung Quốc khi gia nhập thị trường Việt Nam

Trong bối cảnh làn sóng dịch chuyển đầu tư từ Trung Quốc sang Việt Nam tăng mạnh, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ và phần mềm, nhiều nhà đầu tư (NĐT) cá nhân đã vấp phải một “trướng ngại vật” pháp lý tưởng chừng như nhỏ nhưng lại có thể khiến toàn bộ kế hoạch kinh doanh bị đình trệ: Hộ chiếu điện tử (Passport E) có in hình bản đồ đường lưỡi bò.

1. Nội dung tình huống: Khi niềm tin kinh doanh chạm rào cản chủ quyền

Một nhà đầu tư cá nhân quốc tịch Trung Quốc dự định thành lập công ty 100% vốn nước ngoài tại Việt Nam để hoạt động trong lĩnh vực sản xuất phần mềm. Mọi điều kiện về vốn, năng lực và ngành nghề đều đáp ứng quy định của Luật Đầu tư và các cam kết WTO.

Tuy nhiên, khi nộp hồ sơ cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC), cơ quan chức năng đã từ chối tiếp nhận/phê duyệt hồ sơ. Lý do: NĐT sử dụng hộ chiếu mẫu mới (loại E), trên các trang nội dung có in hình bản đồ Trung Quốc bao gồm “đường chín đoạn” (đường lưỡi bò) – vi phạm nghiêm trọng chủ quyền lãnh thổ của Việt Nam. Theo quy định và thực tế thực thi pháp luật tại nhiều địa phương, các văn bản có hình ảnh vi phạm chủ quyền sẽ không được chấp nhận trong các thủ tục hành chính.

2. Giải pháp “Gián tiếp”: Chuyển đổi tư cách nhà đầu tư

Theo chia sẻ từ vụ việc, giải pháp tối ưu đã được áp dụng là thay đổi cấu trúc đầu tư từ cá nhân sang pháp nhân.

  • Cách thức: NĐT cá nhân này quay trở về Trung Quốc (hoặc sử dụng công ty sẵn có của mình tại Trung Quốc) để đứng tên đầu tư vào Việt Nam.
  • Hiệu quả pháp lý: Lúc này, chủ thể đứng tên trên hồ sơ đầu tư là một pháp nhân (Công ty Trung Quốc). Tài liệu chứng minh tư cách pháp lý sẽ là Giấy phép kinh doanh/Điều lệ của công ty tại Trung Quốc (đã được hợp pháp hóa lãnh sự). Các tài liệu này không chứa hình ảnh đường lưỡi bò như hộ chiếu cá nhân, do đó vượt qua được khâu kiểm duyệt về tính hợp lệ của hồ sơ tại cơ quan đăng ký đầu tư Việt Nam.

3. Các giải pháp mở rộng khác

Ngoài cách thành lập công ty tại Trung Quốc rồi mới đầu tư sang Việt Nam, dưới góc độ tư vấn thực tế, chúng ta có thể xem xét thêm 2 phương án dự phòng sau:

Giải pháp 1: Đầu tư thông qua một quốc gia/vùng lãnh thổ thứ ba (Holding Company)

Đây là cách các “ông lớn” thường làm. NĐT cá nhân Trung Quốc có thể thành lập một công ty tại Singapore hoặc Hồng Kông, sau đó dùng công ty này để đầu tư vào Việt Nam.

  • Ưu điểm: Ngoài việc giải quyết vấn đề hộ chiếu, giải pháp này còn giúp NĐT tận dụng được các hiệp định tránh đánh thuế hai lần và tạo thuận lợi cho việc chuyển vốn quốc tế sau này.
  • Lưu ý: Chi phí duy trì công ty tại nước thứ ba cần được tính toán kỹ.

Giải pháp 2: Sử dụng Hộ chiếu mẫu cũ (Passport G) hoặc Giấy tờ thay thế (nếu có)

Nếu NĐT vẫn còn hộ chiếu mẫu cũ (loại G – không có in hình bản đồ chìm) và còn thời hạn, họ hoàn toàn có thể sử dụng hộ chiếu này để đăng ký đầu tư bình thường.

  • Thực tế: Hiện nay phần lớn hộ chiếu mới của Trung Quốc đều là loại E, nên phương án này chỉ khả thi với một số ít cá nhân chưa đổi hộ chiếu.

4. Lời khuyên cho Nhà đầu tư

Vụ án này là minh chứng rõ nét cho việc kinh doanh không chỉ là câu chuyện về lợi nhuận mà còn phải am hiểu sâu sắc về chính trị, văn hóa và pháp luật của nước sở tại.

  • Rà soát hồ sơ sớm: Trước khi chuyển vốn hoặc thuê mặt bằng, NĐT cần kiểm tra kỹ tính hợp lệ của hộ chiếu.
  • Lựa chọn cấu trúc thông minh: Đầu tư dưới dạng pháp nhân luôn có tính ổn định và chuyên nghiệp hơn so với đầu tư cá nhân, đặc biệt là trong các lĩnh vực nhạy cảm hoặc có quy mô lớn.
  • Tham vấn luật sư bản địa: Để tránh các “điểm mù” pháp lý như trường hợp hộ chiếu E, việc có một đơn vị tư vấn luật tại Việt Nam là điều bắt buộc để lộ trình đầu tư được thông suốt.

Kết luận: Vấn đề “hộ chiếu đường lưỡi bò” là một rào cản cứng về chính trị. Tuy nhiên, bằng việc vận dụng linh hoạt các cấu trúc doanh nghiệp và hiểu rõ bản chất của thủ tục hành chính, các nhà đầu tư vẫn có thể tìm thấy con đường gia nhập thị trường Việt Nam một cách hợp pháp và hiệu quả.

Các bài viết cùng lĩnh vực
bmtbluesky 02/08/2024