Home » Khái niệm tội xâm phạm hoạt động tư pháp theo Điều 367 BLHS

Ngày đăng 24/07/2025
Ngày cập nhật 30/07/2025

Khái niệm tội xâm phạm hoạt động tư pháp theo Điều 367 BLHS

Các tội xâm phạm hoạt động tư pháp là nhóm tội danh đặc biệt nghiêm trọng, trực tiếp đe dọa đến sự công bằng, khách quan và minh bạch của hệ thống tư pháp – trụ cột bảo vệ pháp luật và công lý. Những hành vi này không chỉ cản trở quá trình điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án mà còn có thể làm sai lệch bản chất vụ án, gây oan sai hoặc bỏ lọt tội phạm, ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức. Để hiểu rõ hơn về định nghĩa, phạm vi và tính chất nguy hiểm của các tội xâm phạm hoạt động tư pháp theo quy định của Bộ luật Hình sự Việt Nam, mời bạn cùng Luật A tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

1. Tội xâm phạm hoạt động tư pháp được hiểu thế nào? 

Theo Điều 367 Bộ luật Hình sự 2015, tội xâm phạm hoạt động tư pháp là hành vi cản trở, can thiệp, làm sai lệch hoặc gây ảnh hưởng tiêu cực đến quá trình điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án của cơ quan tiến hành tố tụng hoặc người tiến hành tố tụng. Đây là một tội danh được xếp trong nhóm tội xâm phạm hoạt động đúng đắn của cơ quan tư pháp, ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính độc lập, khách quan và công bằng của quá trình thực thi pháp luật.

Theo Điều 367 Bộ luật Hình sự 2015 về khái niệm tội xâm phạm hoạt động tư pháp thì các tội xâm phạm hoạt động tư pháp là những hành vi xâm phạm sự đúng đắn của hoạt động tố tụng và thi hành án.

Các hành vi được xem là xâm phạm hoạt động tư pháp rất đa dạng, tùy theo từng vị trí và vai trò của chủ thể, có thể bao gồm:

  • Ra quyết định trái pháp luật trong các hoạt động điều tra, truy tố, xét xử hoặc thi hành án;
  • Làm sai lệch hồ sơ vụ án, như thêm, bớt, thay đổi nội dung lời khai, chứng cứ;
  • Can thiệp trái pháp luật vào hoạt động tố tụng, chẳng hạn như ép buộc thay đổi lời khai, tạo áp lực với cơ quan tố tụng;
  • Đe dọa, mua chuộc người làm chứng, người giám định, người phiên dịch để làm sai lệch nội dung lời khai;
  • Cản trở người bào chữa, người giám sát việc thi hành án;
  • Tiết lộ thông tin mật trong hoạt động điều tra, xét xử cho người không có thẩm quyền;
  • Dùng ảnh hưởng cá nhân để tác động đến thẩm phán, kiểm sát viên, điều tra viên trong quá trình xử lý vụ án.
Khái niệm tội xâm phạm hoạt động tư pháp phản ánh những hành vi cản trở hoặc làm sai lệch quá trình tố tụng và thi hành án.
Khái niệm tội xâm phạm hoạt động tư pháp phản ánh những hành vi cản trở hoặc làm sai lệch quá trình tố tụng và thi hành án.

Tội xâm phạm hoạt động tư pháp không chỉ gây hậu quả trực tiếp đến một vụ án cụ thể, mà còn ảnh hưởng gián tiếp và lâu dài đến hệ thống tư pháp và niềm tin của nhân dân vào công lý. Vì vậy, pháp luật quy định nghiêm khắc để răn đe, phòng ngừa và xử lý những hành vi trái pháp luật trong hoạt động tố tụng và thi hành án.

Nếu bạn cần, mình có thể trình bày khung hình phạt, phân tích cấu thành tội phạm, hoặc so sánh với các tội danh lân cận như “ra bản án trái pháp luật”, “làm sai lệch hồ sơ vụ án”… để hiểu rõ hơn.

2. Các tội xâm phạm hoạt động tư pháp theo Bộ luật Hình sự

Trong hệ thống pháp luật hình sự Việt Nam, hoạt động tư pháp là một lĩnh vực đặc biệt nhạy cảm và cần được bảo vệ nghiêm ngặt, nhằm đảm bảo tính công bằng, khách quan và đúng đắn trong việc giải quyết các vụ việc hình sự, dân sự, hành chính, thi hành án,… Vì vậy, Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi 2017) đã dành riêng Chương XXIV để quy định một hệ thống các tội danh liên quan đến hành vi xâm phạm hoạt động tư pháp. Cụ thể gồm:

– Tội truy cứu trách nhiệm hình sự người không có tội (Điều 368)

– Tội không truy cứu trách nhiệm hình sự người có tội (Điều 369)

– Tội ra bản án trái pháp luật (Điều 370)

– Tội ra quyết định trái pháp luật (Điều 371)

– Tội ép buộc người có thẩm quyền trong hoạt động tư pháp làm trái pháp luật (Điều 372)

– Tội dùng nhục hình (Điều 373)

– Tội bức cung (Điều 374)

– Tội làm sai lệch hồ sơ vụ án, vụ việc (Điều 375)

– Tội thiếu trách nhiệm để người bị bắt, người bị tạm giữ, tạm giam, người đang chấp hành án phạt tù trốn (Điều 376)

– Tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn bắt, giữ, giam người trái pháp luật (Điều 377)

– Tội tha trái pháp luật người bị bắt, người đang bị tạm giữ, tạm giam, người đang chấp hành án phạt tù (Điều 378)

– Tội không thi hành án (Điều 379)

– Tội không chấp hành án (Điều 380)

– Tội cản trở việc thi hành án (Điều 381)

– Tội cung cấp tài liệu sai sự thật hoặc khai báo gian dối (Điều 382)

– Tội từ chối khai báo, từ chối kết luận giám định, định giá tài sản hoặc từ chối cung cấp tài liệu (Điều 383)

– Tội mua chuộc hoặc cưỡng ép người khác trong việc khai báo, cung cấp tài liệu (Điều 384)

– Tội vi phạm việc niêm phong, kê biên tài sản, phong tỏa tài khoản (Điều 385)

– Tội trốn khỏi nơi giam, giữ hoặc trốn khi đang bị áp giải, đang bị xét xử (Điều 386)

– Tội đánh tháo người bị bắt, bị tạm giữ, tạm giam, người đang bị áp giải, xét xử, chấp hành án phạt tù (Điều 387)

– Tội vi phạm quy định về giam giữ (Điều 388)

– Tội che giấu tội phạm (Điều 389)

– Tội không tố giác tội phạm (Điều 390)

– Tội gây rối trật tự phiên tòa, phiên họp (Điều 391).

Bộ luật Hình sự 2015 đã mở rộng khái niệm tội xâm phạm hoạt động tư pháp để bao quát nhiều hành vi vi phạm hơn.
Bộ luật Hình sự 2015 đã mở rộng khái niệm tội xâm phạm hoạt động tư pháp để bao quát nhiều hành vi vi phạm hơn.

Các quy định này không chỉ nhằm bảo vệ quyền con người trong quá trình tố tụng, mà còn góp phần xây dựng một nền tư pháp liêm chính, thượng tôn pháp luật, và phục vụ lợi ích công cộng. Việc hiểu rõ và thực thi nghiêm các quy định này là nền tảng để bảo đảm hiệu lực, hiệu quả của hoạt động tư pháp trong toàn hệ thống pháp luật.

3. Cấu thành các tội xâm phạm hoạt động tư pháp

Để hiểu rõ bản chất pháp lý và tính chất nguy hiểm của tội xâm phạm hoạt động tư pháp, cần phân tích cụ thể các yếu tố cấu thành tội phạm này theo quy định của Bộ luật Hình sự hiện hành. Dưới đây là các dấu hiệu pháp lý cơ bản, được xây dựng nhằm làm rõ phạm vi điều chỉnh và trách nhiệm hình sự đối với các hành vi vi phạm:

* Chủ thể của tội phạm: Chủ thể của các tội xâm phạm hoạt động tư pháp có thể là chủ thể thường hoặc chủ thể đặc biệt, tùy theo từng tội danh cụ thể được quy định trong Chương XXIV Bộ luật Hình sự. Cụ thể:

  • Là cán bộ, công chức, viên chức tư pháp đang thực hiện nhiệm vụ tố tụng như điều tra viên, kiểm sát viên, thẩm phán, chấp hành viên,…
  • Là người thuộc tổ chức bổ trợ tư pháp như luật sư, công chứng viên, giám định viên tư pháp, đấu giá viên,…
  • Là người không có chức vụ quyền hạn nhưng có hành vi tác động, cản trở hoặc phá hoại hoạt động tố tụng (ví dụ: trốn khỏi nơi giam giữ, che giấu tội phạm,…)

Như vậy, chủ thể của nhóm tội này có phạm vi rất rộng, có thể là người trong hoặc ngoài hệ thống tư pháp.

* Khách thể của tội phạm: Các tội xâm phạm hoạt động tư pháp xâm phạm trực tiếp đến tính đúng đắn, khách quan, liêm chính của quá trình tố tụng và thi hành án, qua đó ảnh hưởng đến:

  • Uy tín, hiệu lực hoạt động của các cơ quan tư pháp;
  • Niềm tin của Nhân dân vào công lý và chế độ;
  • Các quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, đặc biệt là quyền về nhân thân như quyền tự do thân thể, quyền được xét xử công bằng,…

Khách thể của tội phạm có thể là quan hệ xã hội về trật tự tư pháp, quyền con người, và lợi ích Nhà nước.

* Mặt khách quan của tội phạm: Hành vi xâm phạm hoạt động tư pháp có thể được thực hiện dưới dạng hành động hoặc không hành động, vi phạm các quy định tố tụng, gây trở ngại hoặc sai lệch tiến trình điều tra, truy tố, xét xử, hoặc thi hành án.

Các biểu hiện cụ thể có thể gồm:

  • Ra quyết định, bản án trái pháp luật;
  • Ép buộc, mua chuộc hoặc cản trở người có thẩm quyền trong hoạt động tư pháp;
  • Thiếu trách nhiệm để người bị giam, giữ trốn hoặc không thi hành án;
  • Từ chối cung cấp tài liệu, khai báo gian dối hoặc trốn tránh nghĩa vụ công dân trong tố tụng;
  • Cung cấp thông tin sai sự thật, gây rối phiên tòa, vi phạm quy định giam giữ.

Tùy từng hành vi cụ thể mà tội danh tương ứng sẽ có cấu thành và hậu quả pháp lý phù hợp. Điểm chung là hành vi đó làm sai lệch bản chất công lý và ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động tư pháp.

* Mặt chủ quan của tội phạm: Hầu hết các tội xâm phạm hoạt động tư pháp được thực hiện với lỗi cố ý – người phạm tội nhận thức rõ hành vi của mình là trái pháp luật, thấy trước hậu quả nhưng vẫn thực hiện hoặc bỏ mặc hậu quả xảy ra.

Trong đó:

  • Lỗi cố ý trực tiếp thường gặp ở các tội như: bức cung, dùng nhục hình, ra bản án trái pháp luật,…
  • Lỗi cố ý gián tiếp có thể xảy ra trong các trường hợp như: thiếu trách nhiệm để người bị giam trốn thoát,…

Động cơ, mục đích không phải là dấu hiệu bắt buộc để định tội trong phần lớn các tội danh thuộc chương này, nhưng có thể là tình tiết tăng nặng hoặc giảm nhẹ trách nhiệm hình sự.

Việc hiểu đúng khái niệm tội xâm phạm hoạt động tư pháp là nền tảng để xác định đúng trách nhiệm hình sự.
Việc hiểu đúng khái niệm tội xâm phạm hoạt động tư pháp là nền tảng để xác định đúng trách nhiệm hình sự.

So với Bộ luật Hình sự 1999, Bộ luật Hình sự 2015 đã có sự mở rộng phạm vi và khái quát hóa khái niệm về tội xâm phạm hoạt động tư pháp, không chỉ giới hạn trong các hành vi của cơ quan điều tra, truy tố, xét xử mà còn bao gồm cả các hoạt động hỗ trợ tư pháp, hành vi từ bên ngoài can thiệp vào quá trình tư pháp.

Các tội danh trong nhóm này giữ vai trò quan trọng trong việc bảo vệ tính liêm chính, minh bạch và hiệu quả của nền tư pháp. Việc xử lý nghiêm các hành vi xâm phạm hoạt động tư pháp không chỉ là trách nhiệm của pháp luật, mà còn là yêu cầu cấp thiết để củng cố lòng tin của người dân vào hệ thống công quyền và nguyên tắc thượng tôn pháp luật.

4. Luật sư hình sự tại Luật A+

Với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm, giỏi, nhiệt huyết và tận tâm, Luật A+ tự hào là đơn vị hàng đầu tư vấn và giải quyết cho khách hàng các vấn đề về Hình sự. Tại Luật A+, chúng tôi cung cấp các dịch vụ sau:

  • Tư vấn về quyền và nghĩa vụ của khách hàng trong vụ án Hình sự.
  • Phân tích tình huống cụ thể để đánh giá khả năng bị truy tố và mức độ vi phạm, từ đó đưa ra lời khuyên về hướng xử lý.
  • Hỗ trợ soạn thảo đơn khiếu nại, tố cáo hoặc các tài liệu cần thiết.
  • Tham gia vào quá trình điều tra, thu thập chứng cứ và bảo vệ quyền lợi của khách hàng trong các buổi làm việc với cơ quan điều tra.
  • Tìm ra các tình tiết giúp giảm nhẹ trách nhiệm hình sự nếu có, làm rõ các yếu tố có lợi để khách hàng được hưởng mức án thấp nhất hoặc miễn trách nhiệm hình sự dựa trên quy định của luật. 
  • Đại diện khách hàng tham gia phiên tòa, bảo vệ quyền lợi và bào chữa cho khách hàng tại Tòa án.
Gọi ngay luật sư A+ để được hỗ trợ và tư vấn kịp thời.
Gọi ngay luật sư A+ để được hỗ trợ và tư vấn kịp thời.

Lý do chọn Luật A+:

Giỏi chuyên môn, nhiều kinh nghiệm

Đội ngũ luật sư của Luật A+ đều là các luật sư xuất sắc, nắm rõ các quy định pháp luật, hiểu cách vận hành của cơ quan tố tụng và cơ quan Đảng giám sát. Ngoài ra các luật sư A+ đã chinh chiến và dày dạn kinh nghiệm ở các vụ án hình sự.

Thấu hiểu

Luật sư A+ thấu hiểu nỗi sợ hãi và hoang mang của thân chủ khi đối diện với một tình huống có thể phải ở tù, có thể sẽ bị oan sai, mong muốn được hỗ trợ hết mức 24/7 từ chuyên môn đến sự an tâm tâm lý. Vì thế chúng tôi sẽ làm hết khả năng để đem lại sự an tâm và công bằng cho thân chủ, khách hàng.

Cam kết đến cùng

Hành trình giành được công bằng cho khách hàng có thể sẽ không thuận lợi và bằng phẳng. Hành trình đó có thể phải trải qua nhiều năm với nhiều cấp xét xử. Luật sư A+ cam kết sẽ đi cùng và bảo vệ khách hàng cho đến khi nào công lý, công bằng được thực hiện.

Tóm lại, các tội xâm phạm hoạt động tư pháp trực tiếp đe dọa nền tảng công lý, làm sai lệch bản chất vụ án và gây tổn hại nghiêm trọng đến niềm tin vào pháp luật. Mọi hành vi này đều bị pháp luật Việt Nam nghiêm trị để bảo vệ sự công bằng.

Nếu bạn đang vướng mắc pháp lý liên quan đến các tội xâm phạm hoạt động tư pháp hoặc các vấn đề hình sự phức tạp khác, việc tìm kiếm sự tư vấn chuyên nghiệp là vô cùng cần thiết. Luật A+ luôn sẵn sàng đồng hành, cung cấp giải pháp pháp lý tối ưu. Hãy liên hệ ngay với Luật sư A+ qua email: contact@apluslaw.vn hoặc qua sđt: 0899511010 để nhận được sự tư vấn và hỗ trợ pháp lý kịp thời.